Mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến nhờ sự tiện lợi, đa dạng mặt hàng và nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn.
Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để các đối tượng lừa đảo lợi dụng tâm lý săn hàng giá rẻ, tung khuyến mãi giả, mạo danh người bán hoặc đơn vị vận chuyển nhằm chiếm đoạt tài sản. Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn này, đặc biệt khi thanh toán hoặc cung cấp thông tin cá nhân trên mạng.
Theo cảnh báo của cơ quan Công an, một trong những thủ đoạn phổ biến là tạo lập website, fanpage, tài khoản mạng xã hội hoặc gian hàng trực tuyến giả mạo các thương hiệu, sàn thương mại điện tử quen thuộc. Những quảng cáo như “sale 90%”, “xả kho”, “voucher độc quyền”, “hàng chính hãng giá sốc” được sử dụng để thu hút người mua.
Đánh vào tâm lý muốn mua hàng giá rẻ, không bỏ lỡ ưu đãi, các đối tượng thường đưa ra thông báo khuyến mãi có thời hạn ngắn, yêu cầu người mua nhanh chóng đặt hàng hoặc thanh toán. Khi có người quan tâm, chúng yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, thanh toán trước để giữ hàng hoặc giữ giá. Sau khi nhận tiền, đối tượng có thể cắt liên lạc hoặc tiếp tục viện nhiều lý do để yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền.
Một thủ đoạn khác là giả danh nhân viên chăm sóc khách hàng, người bán hoặc đơn vị vận chuyển, thông báo đơn hàng gặp sự cố, thanh toán nhầm, giao nhầm hàng hoặc khách hàng được hoàn tiền. Sau đó, các đối tượng gửi đường link, mã QR hoặc hướng dẫn người dân thực hiện những thao tác nhằm đánh cắp thông tin tài khoản, dữ liệu thẻ ngân hàng và mã xác thực.
Không dừng lại ở đó, các chiêu trò như thông báo trúng thưởng, tặng quà miễn phí, nhận voucher, nâng hạng thành viên hoặc tri ân khách hàng cũng được sử dụng để tạo lòng tin. Khi người dân tương tác, đối tượng yêu cầu nộp các khoản phí với lý do kích hoạt ưu đãi, xác minh thông tin, vận chuyển, đóng thuế hoặc tiền bảo đảm.
Cảnh giác với yêu cầu chuyển tiền và cung cấp mã OTP
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần thận trọng khi gặp các sản phẩm có giá thấp bất thường, đặc biệt nếu người bán yêu cầu chuyển khoản ngoài nền tảng mua sắm. Những đường link hoặc mã QR được gửi từ số điện thoại, tài khoản lạ, có địa chỉ gần giống website chính thức cũng cần được kiểm tra kỹ trước khi truy cập.
Người dân tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN, thông tin đăng nhập ngân hàng hoặc dữ liệu thẻ cho người khác qua cuộc gọi, tin nhắn hay đường link chưa được xác thực. Cần đặc biệt cảnh giác với những người tự xưng là nhân viên ngân hàng, sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị giao hàng nhưng yêu cầu chia sẻ màn hình điện thoại, cài đặt ứng dụng lạ hay thực hiện thao tác chuyển tiền.
Các thông báo về hoàn tiền, nhận quà hoặc voucher nhưng yêu cầu thanh toán trước cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Người mua không nên vội vàng giao dịch chỉ vì bị thúc giục bởi những lý do như ưu đãi sắp hết, chỉ còn vài suất, đơn hàng sắp bị hủy hoặc tài khoản sắp bị khóa.
Để hạn chế rủi ro, người dân nên ưu tiên mua hàng trên ứng dụng, website và gian hàng chính thức; kiểm tra thông tin người bán, lịch sử hoạt động và đánh giá của khách hàng trước khi thanh toán. Khi nhận được thông báo liên quan đến đơn hàng, nên chủ động mở ứng dụng hoặc website chính thức để xác minh, thay vì truy cập đường link được gửi kèm trong tin nhắn.
Nếu cần xác nhận thông tin, người mua nên liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng qua các kênh được doanh nghiệp công bố chính thức. Trước khi chuyển tiền, cần kiểm tra kỹ số tiền, nội dung giao dịch và thông tin tài khoản thụ hưởng. Người dân cũng không nên cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc thực hiện các thao tác trên điện thoại theo hướng dẫn của người lạ.
Làm gì khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo?
Trong trường hợp phát hiện giao dịch bất thường hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán để đề nghị hỗ trợ xử lý. Đồng thời, cần lưu giữ số điện thoại, tài khoản nhận tiền, địa chỉ website, nội dung tin nhắn, hình ảnh trao đổi và chứng từ giao dịch để cung cấp cho cơ quan Công an khi trình báo.
Trong bối cảnh mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, việc kiểm tra thông tin người bán, xác minh nguồn gốc ưu đãi và thận trọng trước các yêu cầu thanh toán là những bước cần thiết để bảo vệ tài sản cá nhân. Người dân không nên để tâm lý săn hàng giảm giá hoặc lo ngại bỏ lỡ khuyến mãi chi phối quyết định mua sắm, nhất là khi ưu đãi đi kèm những yêu cầu bất thường.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai
Huỳnh Duy
