Thời gian gần đây bệnh Tay Chân Miệng đang có xu hướng tăng nhanh. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu năm đến nay đã có gần 3.000 trẻ được chẩn đoán mắc Tay Chân Miệng, 1/3 trường hợp trong số đó phải nhập viện điều trị. So với cùng kỳ năm 2025 thì số ca bệnh tăng 56% và số nội trú tăng gấp 2 lần. Hầu hết các ca bệnh đều diễn biến nhẹ. Tuy nhiên, một số trường hợp, bệnh có diễn biến nhanh, nặng và gây biến chứng nguy hiểm.
Tay Chân Miệng là căn bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do virus đường ruột gây ra, lây từ người sang người chủ yếu theo đường tiêu hoá và dễ gây thành dịch.
Nhằm hỗ trợ cha mẹ nhận biết sớm, xử trí đúng và chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng hiệu quả, giúp bé mau khỏi bệnh và tránh biến chứng nguy hiểm, dưới đây là phần HỎI – ĐÁP cùng chuyên gia TS.BS Nguyễn Văn Lâm – Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương.
1. Bệnh tay chân miệng có biểu hiện như thế nào?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Ở giai đoạn khởi phát (1-2 ngày), trẻ sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy vài lần trong ngày.
Giai đoạn toàn phát (3-10 ngày): Loét miệng, phát ban đa dạng, hồng ban hoặc phỏng nước (ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đùi, mông)
Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm não - màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời.
2. Trẻ đã mắc tay chân miệng 1 lần thì có bị lại không?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Có, trẻ hoàn toàn có thể mắc tay chân miệng nhiều lần.
Nguyên nhân là do bệnh gây ra bởi nhiều chủng virus khác nhau thuộc nhóm Enterovirus (như Coxsackievirus, EV71) và cơ thể chỉ tạo kháng thể bền vững với một chủng cụ thể.
3. Trẻ bị tay chân miệng phải có nhiều mụn nước mới nguy hiểm?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Không nhất thiết phải nổi nhiều mụn nước thì bệnh tay chân miệng mới nguy hiểm. Nguy cơ không nằm ở số lượng mụn nước mà ở chủng virus (đặc biệt là EV71) và các biến chứng thần kinh, tim mạch. Trẻ vẫn có thể mắc bệnh với triệu chứng nhẹ hoặc không điển hình (chỉ sốt, loét miệng) nhưng vẫn có nguy cơ diễn biến nặng nhanh chóng.
TS.BS Nguyễn Văn Lâm – Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương
4. Dấu hiệu nào cho thấy trẻ mắc tay chân miệng đang chuyển nặng?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Có 3 dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh diễn biến nặng
- Sốt cao không đáp ứng với điều trị: Trẻ sốt trên 2 ngày, sốt trên 39 độ, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt.
- Giật mình chới với: Từng cơn ngắn 1-2 giây, chủ yếu ở tay và chân, dễ xuất hiện khi bắt đầu giấc ngủ hay khi cho trẻ nằm ngửa.
- Run chi: Tây chân run, đi loạng choạng
5. Có nên tự cho con uống thuốc kháng sinh?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Tuyệt đối không. Bệnh do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng, thậm chí gây hại thêm nếu dùng sai cách. Khi thấy trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc tay chân miệng, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
6. Con không chịu ăn vì đau miệng, cha mẹ nên làm gì?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Nếu trẻ còn bú, tiếp tục cho ăn sữa mẹ, có thể vắt sữa và cho trẻ ăn bằng thìa khi trẻ đau miệng không bú được.
Trẻ lớn: Cho trẻ ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như súp, cháo. Nên cho trẻ ăn làm nhiều bữa nhỏ.
7. Có cần kiêng tắm cho trẻ mắc Tay Chân Miệng?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Cha mẹ nên tắm cho trẻ nhẹ nhàng hằng ngày bằng xà phòng sát khuẩn hoặc nước sạch, không kỳ cọ mạnh, không chọc vỡ hay đắp lá lên nốt phỏng. Sau khi tắm, bôi dung dịch sát khuẩn (như Betadine 3%) để phòng nhiễm trùng da. Cắt móng tay cho con để trẻ không gãi mạnh làm vỡ các nốt phỏng nước.
8. Làm sao để con không bị lây bệnh Tay Chân Miệng?
TS.BS Nguyễn Văn Lâm:
-
Cha mẹ cho trẻ rửa tay thường xuyên với xà phòng
-
Vệ sinh bề mặt tiếp xúc và đồ chơi hằng ngày
-
Ăn chín, uống sôi
-
Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hay nghi ngờ mắc bệnh
-
Đưa trẻ đi khám ngay nếu có dấu hiệu nghi ngờ
Nguyễn Phượng
Theo BV Nhi Trung ương
