China Daily thông tin ngày 28/1 cho biết, mô hình Qwen-3 của Alibaba Cloud đã trở thành mô hình trí tuệ nhân tạo đa năng đầu tiên trên thế giới được phóng lên quỹ đạo Trái đất và vận hành trực tiếp ngoài không gian.
Hệ thống 12 vệ tinh của Adaspace Technology đang hoạt động ở quỹ đạo Trái đất. Ảnh: SCMP.
Mô hình này được phóng lên vào tháng 11/2025 và hoạt động thành công tại trung tâm tính toán không gian quỹ đạo do công ty khởi nghiệp hàng không vũ trụ Trung Quốc Adaspace Technology vận hành.
Toàn bộ chu trình khép kín—bao gồm tải lên các yêu cầu, xử lý trên vệ tinh và trả dữ liệu về mặt đất—chỉ mất chưa đến 2 phút, theo thông báo của Adaspace.
Tại môi trường vũ trụ, Qwen-3 đã thực hiện nhiều nhiệm vụ suy luận khác nhau một cách ổn định, chứng minh rằng các mô hình AI lớn hoàn toàn có thể hoạt động đáng tin cậy trong môi trường khắc nghiệt của vũ trụ. Thông tin này được ông Wang Yabo – Phó chủ tịch điều hành Adaspace Technology – công bố tuần này.
Việc triển khai nằm trong dự án Star-Compute lớn hơn của Adaspace: Kế hoạch xây dựng một chòm sao khoảng 2.800 vệ tinh được trang bị khả năng tính toán ngay tại chỗ. Mạng lưới này hướng tới việc hỗ trợ các ứng dụng AI vật lý, đồng thời huấn luyện và suy luận mô hình AI trực tiếp ngoài không gian, giúp giảm độ trễ và hạn chế phụ thuộc vào hạ tầng mặt đất.
Đây là lần đầu tiên một mô hình AI đa năng được chuyển giao từ trạm điều khiển mặt đất sang một chòm sao vệ tinh hoạt động để thực hiện suy luận trên quỹ đạo, cho phép cập nhật động và tối ưu hóa liên tục mô hình khi đang ở trong không gian.
Adaspace đặt mục tiêu hoàn thành việc lắp ráp toàn bộ chòm sao gồm 2.800 vệ tinh vào năm 2035, có khả năng cung cấp dịch vụ điện toán vũ trụ cho hàng trăm triệu thiết bị dựa trên silicon trên toàn cầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự đoán rằng lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030, làm dấy lên những lo ngại về tính bền vững.
Theo Adaspace, không gian mang lại những lợi thế vượt trội cho việc tái cấu trúc cơ sở hạ tầng điện toán, bao gồm năng lượng giá rẻ và khả năng làm mát tự nhiên, khiến điện toán không gian không chỉ là giải pháp kỹ thuật cho tình trạng thiếu năng lượng mà còn là một thành phần thiết yếu cho khả năng cạnh tranh quốc gia trong tương lai.
Trang Ly
