Một người mẹ ở Trung Quốc từng kể lại câu chuyện khiến nhiều người nghe xong phải lặng đi. Hôm đó, chị bị sốt cao, người mệt rã rời, nằm trên giường gần như không thể ngồi dậy. Trong phòng khách, con trai vẫn đang chăm chú chơi điện tử. Chị gọi nhẹ: "Con ơi, lấy giúp mẹ cốc nước được không?".
Đứa trẻ không ngẩng đầu, đáp lại bằng một câu lạnh tanh: “Mẹ không tự lấy được à?”.
Khoảnh khắc đó, không phải cơn sốt, mà chính câu nói của con mới là thứ khiến người mẹ thấy mệt mỏi hơn cả. Bao nhiêu năm chăm sóc, lo từng bữa ăn, giấc ngủ, đưa đón, kèm học… dường như không đổi lại nổi một cốc nước lúc ốm.
Nhưng ở một gia đình khác, cũng là câu chuyện quanh mâm cơm, lại mang một sắc thái hoàn toàn khác.
Một bé gái mới 5 tuổi, mỗi lần ăn cơm đều không bao giờ động đũa trước. Em tự kéo ghế, lấy đũa chung, gắp thức ăn mời ông bà, rồi xới cơm cho bố mẹ, cuối cùng mới đến phần mình. Những hành động nhỏ, lặp lại mỗi ngày, nhưng đủ để người lớn nhìn thấy một điều: đứa trẻ ấy đang được dạy cách nghĩ cho người khác.
Lòng hiếu thảo không phải tự nhiên mà có
Thực ra, không cần đợi đến khi con lớn, cũng không cần chờ những việc to tát, chỉ cần nhìn vào cách một đứa trẻ ngồi vào bàn ăn, người ta đã phần nào hiểu được cách em sẽ đối xử với gia đình sau này.
Có những đứa trẻ, cứ đến bữa là ngồi vào bàn đầu tiên, thức ăn chưa dọn đủ đã vội vàng ăn trước. Món ngon thì gắp hết về phía mình, ăn xong đứng dậy, mặc kệ bố mẹ vẫn còn đang dọn dẹp trong bếp. Lâu dần, mọi sự chăm sóc của người lớn trở thành điều đương nhiên. Khi một đứa trẻ quen với việc được phục vụ, em sẽ lớn lên với suy nghĩ rằng mọi thứ đều là nghĩa vụ của người khác dành cho mình.
Ngược lại, có những đứa trẻ, dù còn rất nhỏ, đã biết chờ đợi, biết mời, biết nhường. Không phải vì các em ngoan sẵn mà vì trong gia đình, những điều đó được lặp lại mỗi ngày như một thói quen.
Có một đoạn video từng khiến nhiều người xúc động: một em bé hơn 1 tuổi, thấy cụ bà gần 100 tuổi đi lại khó khăn, đã chủ động chạy đến nắm tay, dắt từng bước ra bàn ăn. Khi có đồ chơi chắn đường, em tự cúi xuống dọn sang một bên rồi quay lại tiếp tục dắt cụ đi.
Không ai dạy em một bài học cụ thể nào. Nhưng cách người lớn sống, cách họ đối xử với nhau mỗi ngày, đã dần dần trở thành “bài học” thấm vào đứa trẻ.
Ở một câu chuyện khác, một cậu bé 15 tuổi luôn để dành lại một phần cơm ở trường mang về cho mẹ. Mẹ em không hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng ngày nào cũng chờ con ở một góc quen. Phần cơm ít ỏi ấy, với em không phải là “chia sẻ”, mà là điều hiển nhiên.
Điều đáng nói là: lòng hiếu thảo không phải tự nhiên mà có.
Nó không đến từ những lời dạy lớn lao, mà hình thành từ những điều rất nhỏ: cách chờ nhau trong bữa ăn, cách gắp thức ăn, cách nói cảm ơn người nấu, hay đơn giản là biết để phần cho người chưa về.
Một nghiên cứu kéo dài nhiều năm chỉ ra rằng, những đứa trẻ có thói quen ăn cơm cùng gia đình, không sử dụng thiết bị điện tử trong bữa ăn, thường có khả năng tự kiểm soát tốt hơn, biết lắng nghe và có xu hướng xây dựng các mối quan hệ bền vững khi trưởng thành.
Bữa cơm, vì thế, không chỉ là chuyện ăn uống. Đó là nơi trẻ học cách chờ đợi, học cách quan sát, học cách đặt người khác vào trong suy nghĩ của mình.
Nhiều cha mẹ dành rất nhiều thời gian cho việc học của con, nhưng lại bỏ qua những lớp học đơn giản nhất – ngay trên bàn ăn. Trong khi đó, chính những khoảnh khắc ấy mới là nơi hình thành nên cách một đứa trẻ nhìn nhận gia đình và đối xử với người thân.
Sau cùng, một đứa trẻ có hiếu hay không, không phải đợi đến khi lớn lên mới biết. Chỉ cần nhìn cách em ngồi xuống một bữa cơm là đủ.
Hiểu Đan (theo QQ)
