Thận là cơ quan giải độc quan trọng, nếu tổn thương sẽ kéo theo sự suy sụp của toàn bộ hệ thống nội tiết. Tuy nhiên, mức sống tăng cao khiến nhiều người mải mê thỏa mãn vị giác mà quên đi những thói quen ăn uống sai lầm. Chính sự chủ quan này đang khiến những món ngon trên bàn ăn trở thành "mối họa" âm thầm gây suy thận.
Người đàn ông 45 tuổi tử vong do suy thận kép
Cái chết thương tâm của một người đàn ông 45 tuổi do suy thận kép không chỉ là bi kịch cho gia đình, mà còn là lời cảnh tỉnh cho toàn xã hội. Bởi sau khi phân tích, các bác sĩ phát hiện nguyên nhân liên quan chặt chẽ đến một thói quen ăn sáng cụ thể.
Người đàn ông đang được nhắc đến này họ Lý, 45 tuổi, đang làm chủ một quán ăn sáng đông khách tại Sơn Tây (Hà Nam, Trung Quốc). Vào một buổi tối nọ, ông Lý bất ngờ bị đau bụng dữ dội và khó tiểu. Gia đình nhớ ra ông có bệnh nền liền lập tức đưa ông đến bệnh viện gần nhất.
Sau khi khám xét kỹ lưỡng, bác sĩ phát hiện nồng độ axit uric của ông Lý cao tới 850 µmol/l, lượng protein trong nước tiểu bất thường, huyết áp tăng cao đáng kể và có dấu hiệu suy thận cấp rõ rệt. Điều quan trọng là cả hai quả thận của ông đều gần như hoàn toàn không thực hiện nổi chức năng vốn có. Dù đã nỗ lực điều trị cấp cứu và qua khỏi cơn nguy kịch ban đầu, nhưng cuối cùng ông Lý vẫn qua đời nửa tháng sau đó do tình trạng sức khỏe xấu đi nghiêm trọng.
Thủ phạm là món canh/súp đại bổ dùng ăn sáng nhiều năm
Sự ra đi của ông Lý khiến người nhà vừa đau xót vô hạn, vừa liên tục tự hỏi điều khủng gì đã mang ông đi nhanh đến thế. Tìm hiểu chi tiết, bác sĩ được biết gia đình ông kinh doanh một cửa hàng bán các món từ thịt cừu. Trong đó, nổi tiếng nhất là canh thịt cừu "đại bổ" thường bán vào buổi sáng, cũng là thời điểm đông khách nhất trong ngày.
Quán ăn của gia đình quá đông khách, là người đứng bếp chính khiến ông Lý ngày nào cũng chỉ có thể ăn canh thịt cừu tự nấu vào bữa sáng thay vì đi tìm món ăn sáng khác. Ông cũng chẳng nghĩ ngợi gì nhiều, thậm chí còn cho rằng món ăn vừa bổ, tự mình nấu lại càng yên tâm. Trong khi người nhà ăn món đó đến phát chán, ông vẫn có thể ăn sáng như vậy liên tục nhiều năm.
Thêm một sự thật nữa được hé lộ, người vợ cho biết thực ra ông Lý đã được chẩn đoán mắc axit uric cao từ 3 năm trước. Nhưng ông cho rằng nó là "bệnh vặt", chưa thành gút nên chẳng thèm đi thăm khám lại, bận rộn mà quên luôn lời dặn của bác sĩ về thói quen ăn uống. Ngoài ra, vì công việc ở quán mà ông cũng hay nhịn tiểu, lười uống nước, cho rằng uống nước canh là đủ rồi.
Nghe vậy, bác sĩ điều trị thở dài mà nói: Người có axit uric cao, đã ngoài 40 tuổi mà ăn sáng liên tục như vậy nhiều năm, còn cả đống thói xấu khác thì thận chịu sao cho nổi! Bà cũng đưa ra dự đoán, chính món thịt cừu đó là một trong những nguyên nhân khiến ông Lý bị axit uric cao.
Bác sĩ giải thích, thịt cừu vốn là thực phẩm có hàm lượng purine rất cao. Việc tiêu thụ lâu dài sẽ thúc đẩy sản sinh axit uric, làm tăng gánh nặng chuyển hóa, gây tổn thương thận và dẫn đến suy thận, urê huyết. Đáng nói, purine cực kỳ dễ tan trong nước, nên hàm lượng purine trong canh thịt cừu - gồm cả thịt, xương và nội tạng còn cao hơn nhiều so với trong chính thịt cừu nấu không, dẫn đến "bức tử" thận khi tiêu thụ quá mức kéo dài.
Người khỏe mạnh ăn canh thịt cừu liên tục thận còn bị "chèn ép", huống chi là người có bệnh nền axit uric cao như ông Lý. Ông còn có nhiều thói quen hại thận khác cùng lúc nên tốc độ tàn phá thận cũng nhanh hơn.
Những thực phẩm dễ dẫn đến nồng độ axit uric cao và suy thận
Ngoài canh thịt/xương hầm, trong chế độ ăn hàng ngày còn những loại thực phẩm khác cũng dễ dẫn đến nguy cơ suy thận nếu ăn quá nhiều. Đặc biệt là:
- Hải sản: Đây là nhóm thực phẩm chứa hàm lượng purine cực lớn, đặc biệt là động vật có vỏ. Chúng đẩy nhanh quá trình sản sinh axit uric, gây áp lực nặng nề lên bộ lọc của cơ thể. Người có chỉ số axit uric cao cần tuyệt đối tránh hải sản để phòng ngừa biến chứng suy thận.
- Nội tạng động vật: Dù nhiều người tin vào quan niệm "ăn gì bổ nấy", nhưng nội tạng lại là "kho" chứa purine. Tiêu thụ thường xuyên khiến các tinh thể urat kết tủa, gây tắc nghẽn mạch máu thận, làm suy giảm chức năng lọc và dẫn đến tình trạng suy thận nghiêm trọng.
- Bia rượu: Chất cồn khi vào cơ thể sẽ sản sinh ra axit lactic, gây ức chế quá trình đào thải axit uric qua đường tiểu. Việc lạm dụng bia rượu không chỉ làm tăng nồng độ độc tố trong máu mà còn trực tiếp tàn phá nhu mô thận, đẩy nhanh tiến trình suy thận.
- Đồ uống chứa nhiều đường (fructose): Các loại nước ngọt, nước trái cây công nghiệp giàu đường fructose sẽ kích thích gan sản xuất thêm nhiều axit uric. Nạp quá nhiều đường gây gánh nặng cho hệ thống nội tiết, làm tăng nguy cơ mắc bệnh chuyển hóa và tổn thương thận vĩnh viễn.
Các dấu hiện suy thận cần đặc biệt chú ý
Nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu sau đây, đó có thể là dấu hiệu của tổn thương thận, bạn đừng bao giờ bỏ qua:
- Lượng nước tiểu thay đổi: Bình thường mỗi người đi tiểu khoảng 6-7 lần (1600-2000ml). Khi bị suy thận, lượng nước tiểu ban đầu sẽ tăng lên, sau đó giảm dần cho đến khi không còn nước tiểu (vô niệu).
- Sưng phù bất thường: Khi thận không thể đào thải nước, cơ thể sẽ bị sưng phù, biểu hiện rõ nhất thường xuất hiện ở mí mắt.
- Loãng xương: Thận đóng vai trò kích hoạt vitamin d để hấp thụ canxi. Các vấn đề về thận dễ dẫn đến loãng xương do thận, khiến bệnh nhân dễ bị gãy xương.
- Chán ăn và thiếu máu: Do các chất độc tích tụ trong máu khiến bệnh nhân chán ăn. Đồng thời, nếu thận gặp vấn đề, việc tiết hormone erythropoietin không đủ sẽ dẫn đến tình trạng thiếu máu ở người bệnh suy thận.
Nguồn và ảnh: NetEase Health, Health Sent, Sohu
Tăng Lộc
