Ở độ tuổi mà nhiều bạn trẻ còn tìm kiếm định hướng cho mình, có 1 học sinh đã chạm đến những diễn đàn quốc tế. Và hành trình đó đã đưa em đến với những trải nghiệm vượt ra ngoài biên giới.
Câu chuyện của Thái Duy Anh, học sinh lớp 9, Trường Quốc tế Á Châu (Asian School) thời gian qua khiến nhiều người không khỏi bất ngờ. Không chỉ bởi kết quả mà còn bởi cách cậu bắt đầu hành trình của mình: một quyết định "đánh liều" nhưng đầy tính toán.
Email gửi đi trong đêm và phản hồi chỉ sau 5 tiếng
Ngay từ những năm tiểu học, Duy Anh đã dành hàng giờ trong các hiệu sách cũ, lật giở từng trang sách về các nền văn minh, các cuộc xung đột và những biến động toàn cầu. Lên cấp 2, những bài viết bằng tiếng Anh về các vấn đề quốc tế đã giúp Duy Anh từng bước khẳng định bản thân trên các nền tảng học thuật và truyền thông.
Năm 2025 cũng đánh dấu một bước ngoặt khác trong hành trình của Duy Anh, khi bài viết đầu tiên của em được đăng tải trên Asia Times. Với khả năng sử dụng tiếng Anh mạch lạc, tư duy phân tích đa chiều và góc nhìn khách quan, Duy Anh nhanh chóng trở thành cộng tác viên của nhiều ấn phẩm như Asia Sentinel, Youth Press Agency hay Vientiane Times.
Những bài viết của em không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà còn thể hiện sự thấu cảm với các vấn đề toàn cầu, đồng thời lồng ghép góc nhìn của một người trẻ Việt Nam. Đó cũng là cách Duy Anh từng bước khẳng định rằng, tư duy chính trị và khả năng phân tích không bị giới hạn bởi tuổi tác.
Từ những hiểu biết của mình, Duy Anh đã phát triển thành một dự án lớn: viết một cuốn sách dài gần 300 trang về địa chính trị Trung Đông.
Với một học sinh lớp 9, đó đã là một nỗ lực đáng kể. Nhưng điều khiến hành trình này trở nên khác biệt nằm ở bước tiếp theo. Sau khi hoàn thành bản thảo, thay vì dừng lại ở việc tự hài lòng, Duy Anh muốn kiểm chứng độ chính xác của những gì mình viết. Và cậu đã nghĩ đến một cái tên không phải ai cũng dám nghĩ tới: Tổng thống Timor-Leste José Ramos-Horta, chủ nhân giải Nobel Hòa bình năm 1996, là một người am hiểu sâu sắc về lịch sử Trung Đông
"Trước giờ em tìm hiểu qua truyền hình, biết bác Tổng thống rất quan tâm đến lịch sử khu vực này, em cũng ngưỡng mộ bác từ lâu nên quyết định viết thư. Em soạn email cả đêm và gửi đi, cũng không nghĩ là sẽ nhận được phản hồi nhanh như vậy", Duy Anh kể lại.
Điều bất ngờ đã xảy ra. Chỉ sau khoảng 5 tiếng, em nhận được email trả lời.
"Em rất hồi hộp, đọc đi đọc lại email đó hàng chục lần, từng dấu phẩy dấu chấm. Em không thể tin một vị nguyên thủ quốc gia lại tự tay viết email gửi cho mình. Em đã hét lên, chạy đi khoe với ba mẹ. Cảm xúc lúc đó rất hỗn loạn, nhưng cũng rất vui và hạnh phúc", nam sinh chia sẻ.
Trong thư, Tổng thống bày tỏ sự bất ngờ trước độ tuổi và nội dung bản thảo mà ông nhận được. "Bạn thật tuyệt vời, bạn chỉ mới 13 tuổi thôi sao? Tôi thật không thể tin được, nhưng tôi phải tin và tôi rất ấn tượng…", ông viết. Không dừng lại ở lời khen, vị Tổng thống còn gửi lời mời Duy Anh đến thăm Timor-Leste.
Một cánh cửa mới mở ra từ chính sự chủ động của một cậu học trò.
8 tháng chuẩn bị cho sự kiện vượt ngoài biên giới
Phía sau cơ hội ấy là một quá trình chuẩn bị không hề đơn giản. Duy Anh cho biết em đã dành tới 8 tháng để chuẩn bị cho chuyến đi và bài diễn thuyết của mình. Áp lực lớn nhất không chỉ là nội dung mà còn là cách truyền tải: làm sao để một bài nói chuyện vừa súc tích, vừa đủ chiều sâu, lại có thể truyền cảm hứng trong một môi trường quốc tế.
Trước khi lên đường đến Timor-Leste, nam sinh lớp 9 còn chủ động viết nhiều bài báo giới thiệu về đất nước này, nhằm giúp người Việt Nam hiểu hơn về một quốc gia cách chúng ta hơn 3.000 km nhưng có nhiều điểm tương đồng. Trong hành lý của mình, Duy Anh cũng mang theo những đặc sản Việt Nam để giới thiệu với người dân và các quan chức sở tại.
Trong chuyến thăm, tại Đại học Quốc gia Timor Lorosa’e (UNTL), Duy Anh đã có bài diễn thuyết với chủ đề: "Tiếng nói của thế hệ trẻ châu Á trong các cuộc đối thoại toàn cầu – lược sử Việt Nam và nền kinh tế hiện đại". Bài nói chuyện của em gây ấn tượng mạnh bởi sự tự tin, cách lập luận rõ ràng và góc nhìn giàu tính xây dựng. Cùng với phần trình bày, cậu học trò ấy còn tham gia trao đổi với sinh viên, giảng viên và các nhà nghiên cứu tại UNTL.Các chủ đề quan tâm xoay quanh về giáo dục, lịch sử Việt Nam và cách người trẻ tiếp cận vấn đề quốc tế.
Không chỉ dừng lại ở đó, Duy Anh còn vinh dự tham gia một buổi hội đàm bàn tròn tại Phủ Tổng thống, cùng các cựu thành viên nghị viện, đại diện cơ quan nhà nước và thanh niên thảo luận về ngoại giao trẻ, xây dựng hòa bình và kinh nghiệm phát triển từ Việt Nam.
Trong nhiều trải nghiệm đáng nhớ, kỷ niệm khiến Duy Anh ấn tượng nhất lại đến từ một khoảnh khắc rất đời thường: bữa ăn trưa thân mật cùng Tổng thống José Ramos-Horta. Không khí buổi gặp gỡ diễn ra giản dị, gần gũi như một cuộc trò chuyện thường ngày. Chính Tổng thống là người dẫn đi ăn, gọi món và trò chuyện thoải mái, thậm chí còn hài hước hỏi về ẩm thực Việt Nam và bày tỏ sự tò mò với những món ăn mà ông từng nghe qua.
Những bài học lớn
Sau chuyến đi, điều mà Duy Anh nhắc đến nhiều nhất không phải là thành tích mà là những bài học.
"Đôi khi chúng ta nghĩ ngoại giao hay chính trị là những thứ khô khan trên giấy, nhưng thực tế lại rất nhiều màu sắc. Mình học được từ các bác sự kiên nhẫn, cách ứng xử trên bàn tiệc, cách trao đổi trong đàm phán. Các bác rất cởi mở, thân thiện, hướng dẫn em từng chút một", em chia sẻ.
Nam sinh cũng đặc biệt ấn tượng với sự khoan dung và tinh thần nhân văn của Tổng thống José Ramos-Horta. "Bác đã truyền cho em rất nhiều cảm hứng. Sau chuyến đi này, em cảm thấy không có gì là không thể. Chúng ta là một thế hệ không biên giới, chỉ cần dám thử, dám bước ra khỏi vùng an toàn".
Câu chuyện của Duy Anh cũng cho thấy vai trò của môi trường giáo dục.
"Cũng như Duy Anh đang học lớp 9 hay nhiều em học sinh lớp 10, 11, 12 khác, nhà trường vẫn luôn tiếp tục hỗ trợ để các em nuôi dưỡng ý tưởng, tôn trọng sự khác biệt của các em và tạo ra một môi trường đa văn hóa để học sinh có cơ hội cất lên tiếng nói, trình bày quan điểm của mình".
Theo ông, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức mà còn giúp học sinh mở rộng tầm nhìn ra thế giới. Trong bối cảnh một thế giới ngày càng "không biên giới", người trẻ cần nhìn xa hơn, rộng hơn và nỗ lực nhiều hơn để có thể cạnh tranh với bạn bè quốc tế.
"Chứng minh năng lực là một chuyện, nhưng quan trọng hơn, các em cần mang theo hình ảnh người Việt Nam ra thế giới, để bạn bè năm châu hiểu Việt Nam đang phát triển ra sao và thế hệ trẻ Việt Nam tài năng như thế nào", Th.S Cao Quảng Tư - Giám đốc tuyển sinh Trường Quốc tế Á Châu chia sẻ.
Hiện tại, Duy Anh đang chuẩn bị ra mắt cuốn sách về Trung Đông với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Palestine tại Việt Nam và Đại sứ hữu nghị vì hòa bình TP.Hà Nội Saleem Hammad. Đồng thời, em cũng hướng tới vai trò một "đại sứ thanh niên", góp phần kết nối giữa Việt Nam và Timor-Leste.
Từ một email gửi đi trong đêm, hành trình của một cậu học sinh lớp 9 đã mở ra theo cách ít ai ngờ tới. Duy Anh chia sẻ, em đang nỗ lực từng bước hiện thực hóa ước mơ trở thành nhà ngoại giao trong tương lai.
Hiểu Đan
