Mới đây, thông tin em Kiều Tuấn Khôi, học sinh lớp 4 xuất sắc chinh phục mức điểm 7.5 IELTS Academic đã thu hút sự chú ý lớn từ dư luận.
Trong lần chạm ngõ đầu tiên với bài thi được đánh giá là nặng tính học thuật này, Tuấn Khôi đã lập nên chuỗi điểm số đáng kinh ngạc: Nghe đạt 8.5, Viết đạt 7.0, Nói đạt 6.0 và đặc biệt là điểm tuyệt đối 9.0 ở kỹ năng Đọc. Điểm số này ngay lập tức đưa cậu bé lớp 4 vào nhóm những thí sinh nhỏ tuổi nhất Việt Nam đạt chứng chỉ IELTS ở cấp độ chuyên gia.
Đánh chú ý hơn, Tuấn Khôi còn sở hữu một "bộ sưu tập" huy chương đáng nể ở nhiều lĩnh vực khác nhau: Giải Vàng cấp quốc gia kỳ thi Olympic Tin học quốc tế HKICO, giải vị trí quán quân khu vực (Regional Champion) kỳ thi Toán quốc tế Kangaroo IKMC, tấm Huy chương Đồng cấp quốc gia môn Tiếng Việt tại sân chơi Violympic. Huy chương Bạc vòng quốc tế Kỳ thi Tiếng Anh quốc tế Kangaroo.
"Bí quyết" phòng thi độc lạ của cậu bé 10 tuổi
Khi được hỏi về bí quyết đạt điểm số gần như tuyệt đối ở hai kỹ năng Nghe và Đọc, anh Hoàng bật mí những thói quen làm đề rất "lạ" của Tuấn Khôi trong quá trình chuẩn bị. Thay vì ngồi nghiêm túc bấm giờ như các sĩ tử thông thường, Khôi bước vào bài thi bằng một tâm thế cực kỳ thoải mái và phản xạ hoàn toàn tự nhiên, không hề áp dụng bất kỳ mẹo hay công thức làm bài nào.
Ở kỹ năng Listening (8.5 điểm), gia đình nhận thấy con đã đạt đến độ thẩm thấu ngôn ngữ sâu sắc khi có thể vừa làm đề nghe, vừa... tranh thủ lướt web giải trí. Ngay cả trong phòng thi, tận dụng khoảng thời gian trống mà ban tổ chức cho phép thí sinh xem trước đề bài, Tuấn Khôi cũng thường lướt qua lướt lại một cách thư thả rồi mới tập trung nghe và điền đáp án chuẩn xác.
"Mình làm các app trò chơi để con học từ vựng, như nối từ, ô chữ, giúp con hào hứng hơn khi học. Gần như không có nhiều tài liệu IELTS dành cho học sinh nhỏ tuổi, nên mình tự soạn tài liệu riêng, diễn giải dễ hiểu hơn để con nắm bắt nhanh hơn.
Khi con làm phần Reading và Listening, mình để con tự do khám phá, chứ không gây áp lực về thời gian như khi thi thật. Con có thể đọc các bài Reading như một câu chuyện, một bài báo, rồi reo vui hào hứng khi phát hiện một thông tin khoa học thú vị trong bài.
Ở phần Writing, mình để con chủ động tìm kiếm thông tin bằng tiếng Anh, học các kiến thức cần thiết để viết bài, giúp con phát huy khả năng tìm tòi, sáng tạo và tự giải quyết vấn đề. Vì vậy, đó không chỉ là quá trình học viết thông thường, mà còn là quá trình con chủ động tìm hiểu và học các kiến thức khoa học, xã hội thú vị. Những lúc con chủ động tìm hiểu, mình để con có thời gian khám phá, nghiên cứu theo sở thích, chứ không nói: “Con làm đề đọc đi!”, “Con viết ngay đi!”, anh Hoàng chia sẻ.
Sự sẵn sàng nằm ở trình độ, không nằm ở độ tuổi
Trước những ý kiến cho rằng việc đưa một đứa trẻ lớp 4 vào phòng thi IELTS là quá vội vàng và có dấu hiệu của việc "ép chín", anh Kiều Lê Hoàng, bố của Tuấn Khôi đã có những chia sẻ thẳng thắn và cởi mở. Theo anh Hoàng, sự sẵn sàng của một đứa trẻ trước bất kỳ cột mốc học thuật nào cần phải được đánh giá dựa trên nền tảng năng lực thực tế, chứ không nên bị đóng khung bởi độ tuổi sinh học.
Hành trình tiếp xúc với tiếng Anh của Tuấn Khôi được gia đình định hướng từ năm 3 tuổi theo phương thức hoàn toàn tự nhiên. Đến năm lớp 2, cậu bé đã đạt hạng xuất sắc chứng chỉ Cambridge PET, tương đương trình độ B2.
Bước sang lớp 3, Khôi tiếp tục chinh phục chứng chỉ Cambridge FCE (tương đương mức 6.0 - 6.5 IELTS). Khi nhận thấy con có thể làm đúng 48 trên tổng số 50 câu trong bài kiểm tra tiền IELTS và hoàn thành các bài đọc hiểu học thuật một cách say mê mà không gặp áp lực, anh Hoàng mới nhận định con đã đủ độ chín để tiếp cận bài thi này.
"Khi con xem phần Reading của IELTS không phải là một chuỗi câu hỏi áp lực mà giống như đang đọc một bài báo, một tạp chí khoa học để reo vui khi khám phá ra một kiến thức mới về vũ trụ hay lịch sử, đó là lúc tôi biết con đã sẵn sàng. Trình độ của con ở đâu thì chiếc áo giáo dục phải tương thích ở đó. Nếu nền tảng của con còn yếu mà cha mẹ cố tình nhồi nhét, đó mới là ép chín", anh Hoàng bày tỏ.
Người cha cũng chia sẻ thêm, nhờ sở hữu khả năng ghi nhớ thị giác đặc biệt, Tuấn Khôi có thể nhớ ngay các thuật ngữ chuyên ngành khó chỉ sau một lần nhìn mà không cần chép tay hay học thuộc lòng. Do đó, quá trình tiếp cận kho từ vựng đồ sộ của IELTS Academic đối với cậu bé 10 tuổi diễn ra như một trò chơi khám phá, thay vì một chuỗi ngày cày cuốc căng thẳng.
IELTS như một lần 'khám sức khỏe', không phải mục đích tối thượng
Một trong những định kiến phổ biến hiện nay là chứng chỉ IELTS chỉ có thời hạn giá trị trong vòng hai năm, việc cho trẻ thi từ bậc tiểu học là lãng phí vì chắc chắn sau này sẽ phải thi lại khi cần dùng đến. Đứng trước góc nhìn kinh tế này, anh Kiều Lê Hoàng lại có một triết lý tiếp cận hoàn toàn khác biệt.
Anh ví các kỳ thi chứng chỉ quốc tế giống như những lần kiểm tra sức khỏe định kỳ cho năng lực ngôn ngữ của con. Mục đích của việc đi khám không phải là để lấy tờ kết quả về cất vào tủ, mà là để biết thể trạng hiện tại ra sao, có phần nào cần điều chỉnh hay phát huy hay không.
Đối với Tuấn Khôi, việc chinh phục các nấc thang Cambridge hay IELTS giống như niềm vui của một đứa trẻ đang sưu tầm những chiếc tem thư. Con hào hứng muốn thử sức, muốn biết giới hạn năng lực của mình đến đâu, và gia đình chỉ đóng vai trò hỗ trợ, tạo điều kiện.
Anh Hoàng cũng khẳng định, học thuộc hay luyện đề theo mẹo không thể giúp đạt IELTS cao một cách bền vững. Điều quan trọng nhất vẫn là năng lực thực chất, là khả năng sử dụng ngôn ngữ tự nhiên như một hơi thở hàng ngày.
"Khi có năng lực tiếng Anh tự nhiên, con có thể thi nhiều loại chứng chỉ mà không cần ôn luyện quá nhiều. Minh chứng rõ ràng nhất là, kể cả với đề thi khó như IELTS Academic, con mình vẫn có thể làm phần Listening và Reading rất thoải mái, tự nhiên, không cần áp dụng mẹo hay công thức gì, nhưng vẫn đạt điểm số tốt", anh nói.
Điều khiến nhiều người bất ngờ nhất ở cậu bé 7.5 IELTS này chính là việc toàn bộ lộ trình đều được thực hiện tại nhà vào buổi tối hoặc những ngày cuối tuần trống lịch, hoàn toàn nương theo thời gian và thể trạng của con.
Anh Hoàng tâm sự, anh quyết định tự dạy con vì hiểu rõ tâm sinh lý của đứa trẻ 10 tuổi. Nếu gửi Khôi vào các lớp luyện thi IELTS truyền thống, con sẽ phải ngồi chung với các anh chị trung học phổ thông hoặc sinh viên đại học, dễ dẫn đến cảm giác lạc lõng và bị áp lực bởi những chủ đề quá xa lạ với lứa tuổi.
Ở nhà, hai bố con biến việc học thành những khoảng thời gian tương tác. Anh Hoàng tự nghiên cứu đề thi, nắm vững các tiêu chí chấm điểm, rồi thiết kế thành các trò chơi ô chữ, nối từ trên máy tính để con học từ vựng một cách hào hứng. Có những buổi tối, hai bố con cùng thi giải một bài đọc xem ai hoàn thành nhanh và chính xác hơn.
Chiến lược đồng hành không áp lực này còn được thể hiện rõ nét ngay trước ngày thi chính thức. Do Hà Tĩnh không có địa điểm tổ chức, cả gia đình đã coi chuyến đi thi tại Nghệ An như một chuyến du lịch ngắn ngày.
Thay vì ôm sách vở ôn tập đến phút chót, Tuấn Khôi được bố mẹ cho đi chơi, thư giãn tại khách sạn. Thậm chí, vào buổi tối trước ngày bước vào phòng thi, cậu bé vẫn thỏa thích chơi xúc cát tại một khu vui chơi trẻ em và đi ngủ đúng giờ vào lúc 9 giờ tối với một tâm trạng hoàn toàn thoải mái.
Khi được hỏi về việc liệu những kiến thức xã hội quá lớn trong IELTS có làm mất đi sự ngây thơ của con, anh Hoàng khẳng định Tuấn Khôi ngoài đời vẫn là một đứa trẻ hồn nhiên, đúng lứa tuổi. Sau giờ học, em vẫn say mê xếp hình Lego, gấp máy bay giấy, đọc truyện tranh và chạy nhảy cùng bạn bè đồng trang lứa.
Hiểu Đan
