Bạn đã từng gặp kiểu trẻ như thế này chưa?
Con nhà người ta khóc nức nở vì bị giành đồ chơi, còn đứa trẻ ấy lại lặng lẽ chạy đi lấy khăn giấy đưa bạn. Người lớn nói hôm nay không được đi công viên nữa, bé có buồn một chút nhưng rồi nhanh chóng tự tìm trò khác để chơi.
Xếp hình đổ tới đổ lui cả chục lần, miệng vẫn lẩm bẩm: “Sao lại không được nhỉ?”, rồi tiếp tục ngồi làm lại chứ không bỏ ngang. Những đứa trẻ như vậy không đơn giản chỉ là “ngoan”. Rất có thể, trước mắt bạn là một đứa trẻ có khả năng học tập nổi trội trong tương lai.
Bởi phía sau những biểu hiện ấy là sự phát triển sớm của vùng não trước trán – khu vực được ví như “bộ chỉ huy” của não bộ.
Não trước trán quan trọng thế nào?
Não trước trán là vùng não liên quan đến khả năng học tập, ghi nhớ, kiểm soát cảm xúc, lập kế hoạch và giải quyết vấn đề. Có những đứa trẻ vùng não này phát triển sớm từ trước 6 tuổi. Cũng có những trẻ đến tận cấp 2 vẫn dễ mất kiểm soát cảm xúc, hễ không vừa ý là khóc lóc, ăn vạ.
Trẻ có não trước trán phát triển tốt thường sở hữu trí nhớ làm việc khá mạnh, tư duy logic tốt, biết kiểm soát cảm xúc và ít để tâm trạng ảnh hưởng đến việc học. Thông thường, trước 6 tuổi, các bé này sẽ bộc lộ 5 đặc điểm khá rõ ràng.
1. Biết chờ đợi
Bạn nói với con: “Ngày mai mới được ăn bánh nhé” và con đồng ý rồi tiếp tục chơi bình thường. Đừng xem nhẹ điều đó. Khả năng trì hoãn sự thỏa mãn là kỹ năng mà ngay cả nhiều người lớn cũng chưa làm được.
Điều đáng nói là có những đứa trẻ không cần ép buộc hay huấn luyện quá nhiều vẫn tự nhiên làm được điều này. Đó là dấu hiệu cho thấy vùng não kiểm soát hành vi của trẻ đang hoạt động khá tốt.
Có một cậu bé từng muốn mua món đồ chơi rất thích. Mẹ nói: “Mẹ làm việc thêm một tuần nữa rồi tuần sau sẽ mua cho con”. Cậu bé tự vẽ hẳn một tờ lịch nhỏ, mỗi ngày trôi qua lại đánh dấu một ô. Đến ngày thứ bảy được dẫn đi mua đồ chơi, niềm vui của bé thậm chí còn lớn hơn việc được mua ngay lập tức.
2. Tự xử lý “mớ hỗn độn” của mình
Làm đổ nước không khóc ré lên gọi mẹ, mà tự đi lấy khăn lau. Xếp hình bị sập cũng không quăng đồ bỏ cuộc, mà ngồi dựng lại từ đầu. Những đứa trẻ như vậy thường không quá sợ khó khăn. Khi gặp vấn đề, phản xạ đầu tiên của con là tìm cách giải quyết thay vì hoảng loạn.
Một phụ huynh từng kể con mình hồi nhỏ làm rơi chiếc điều khiển TV đến bung cả linh kiện. Người bố còn chưa kịp nổi giận thì cậu bé đã ngồi xổm xuống, loay hoay lắp lại từng bộ phận. Hiện tại, cậu học sinh ấy học lớp 11 và gần như không phải đi học thêm môn Toán, Lý nhưng kết quả học tập vẫn rất nổi bật.
3. Hay “mặc cả” với người lớn
Bạn không cho xem TV, con lập tức hỏi: “Vậy con chơi ô tô thêm chút được không?”. Nghe có vẻ lì lợm, nhưng thực ra đây là lúc trẻ đang cân nhắc lợi ích, tìm phương án thay thế và vận dụng tư duy logic. Nói cách khác, não trước trán của trẻ đang hoạt động rất tích cực.
Vì vậy, nếu con thường xuyên thương lượng, đừng vội quy chụp là cãi lời. Có khi đó lại là dấu hiệu của một đứa trẻ biết suy nghĩ.
4. Nhìn ra cảm xúc thật của người khác
Bạn rõ ràng đang buồn nhưng vẫn cố cười nói “không sao đâu”, và con chạy lại hỏi: “Mẹ đang giận hả?”. Hoặc bạn giả vờ nghiêm mặt để dọa, nhưng con biết ngay là đang diễn. Khả năng quan sát cảm xúc, nhận biết thật – giả ấy cũng liên quan đến sự phát triển của não trước trán.
Những đứa trẻ tinh ý như vậy thường có khả năng tiếp nhận thông tin và học hỏi khá nhanh.
5. Thích lập kế hoạch
Có những em bé còn rất nhỏ nhưng đã tự sắp xếp lịch trình cho mình: ăn táo trước, chơi xe đồ chơi sau rồi mới đi công viên. Thậm chí nếu người lớn làm đảo lộn thứ tự, bé còn không chịu. Đây là biểu hiện khá điển hình của tư duy lập kế hoạch – một chức năng quan trọng của não trước trán.
Khi trưởng thành, việc đặt mục tiêu, chia nhỏ công việc, sắp xếp thứ tự ưu tiên… đều dựa vào vùng não này. Ngay cả khi kế hoạch của trẻ nghe còn ngây ngô, thiếu logic, thì việc con bắt đầu muốn “tự tổ chức cuộc sống” cũng đã là tín hiệu đáng chú ý.
Nuôi dạy con chưa bao giờ chỉ là ép học thật nhiều. Nhiều khi, điều quan trọng hơn nằm ở việc cha mẹ có nhận ra những tín hiệu nhỏ trong sự phát triển của con hay không. Một đứa trẻ biết chờ đợi, biết tự xử lý khó khăn, biết suy nghĩ và quan sát… có thể đang sở hữu nền tảng rất tốt cho việc học tập sau này.
Hiểu Đan (Nguồn: QQ)
