Một cuộc tranh chấp căng thẳng liên quan đến quyền sở hữu và thương mại hóa tiện ích công cộng vừa gây chấn động dư luận tại thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Sự việc bắt nguồn từ quyết định đầu tư táo bạo của một người phụ nữ họ Wu, người đã chi ra số tiền lên tới 14 triệu nhân dân tệ để mua đứt 196 chỗ đỗ xe trong một khu chung cư, sau đó bán lại cho chính những người hàng xóm với mức giá cao ngất ngưởng.
Lùi lại thời điểm năm 2018, khi dự án bất động sản nói trên vừa được hoàn thiện và mở bán, bức tranh thị trường tại đây vô cùng ảm đạm.
Sự thiếu vắng các công trình hạ tầng thiết yếu như trường học, trung tâm mua sắm và mạng lưới giao thông công cộng đã khiến phần lớn người mua nhà quay lưng. Không chỉ các căn hộ ế ẩm, khu vực bãi đỗ xe cũng rơi vào cảnh bị ngó lơ hoàn toàn.
Giữa bối cảnh đó, nhận thấy chủ đầu tư đang rơi vào tình cảnh khát vốn trầm trọng, bà Wu đã đưa ra một quyết định làm thay đổi toàn bộ cục diện: mua gom một lúc 196 chỗ đỗ xe, tương đương 40% tổng số lượng vị trí đỗ của toàn bộ dự án.
Động thái này xuất phát từ việc bà đã nghiên cứu kỹ lưỡng các đồ án quy hoạch hạ tầng dài hạn của chính quyền địa phương và tin tưởng vào tiềm năng tăng trưởng vượt bậc trong tương lai.
Đúng như dự tính của nữ nhà đầu tư, khu vực xung quanh nhanh chóng thay da đổi thịt nhờ làn sóng phát triển hạ tầng. Các căn hộ nhanh chóng được lấp đầy, kéo theo nhu cầu tìm kiếm chỗ đỗ xe tăng vọt. Để bảo toàn tài sản của mình, bà Wu đã cho lắp đặt các ổ khóa chặn chuyên dụng nhằm ngăn chặn việc sử dụng tùy tiện.
Tiếp đó, bà tiến hành cho thuê các vị trí này với mức giá 500 nhân dân tệ mỗi tháng, tức tăng gấp đôi so với mức giá ban đầu mà chủ đầu tư đưa ra vào năm 2018, đồng thời kiên quyết từ chối mọi yêu cầu xin giảm giá từ phía cư dân.
Chưa dừng lại ở đó, bà đưa các vị trí này lên sàn chuyển nhượng với mức giá khoảng 100.000 nhân dân tệ mỗi ô, cao hơn tới 80% so với giá trị ban đầu.
Tình trạng khan hiếm bãi đỗ kết hợp với mức giá bán chênh lệch quá lớn đã đẩy sự phẫn nộ của cộng đồng cư dân lên đỉnh điểm.
Dù chính quyền địa phương đã cử cán bộ xuống hiện trường để làm công tác hòa giải, các cuộc thương lượng đều đi vào ngõ cụt khi không bên nào chịu nhượng bộ. Trước tình thế đó, một tập thể cư dân đã quyết định khởi kiện bà Wu ra tòa án nhân dân địa phương.
Đơn kiện nhấn mạnh rằng bãi đỗ xe là hạ tầng thiết yếu gắn liền với đời sống dân sinh của cả khu dân cư, do đó không thể biến thành công cụ cho một cá nhân độc quyền đầu cơ nhằm trục lợi từ việc bán lại. Phía nguyên đơn yêu cầu hội đồng xét xử tuyên hủy hợp đồng mua bán đã ký kết giữa bà Wu và chủ đầu tư.
Đến tháng 2 năm 2024, tòa án địa phương tại Trường Sa đã chính thức đưa ra phán quyết có lợi cho bà Wu. Theo nhận định của tòa án, vào thời điểm chủ đầu tư mở bán bãi đỗ xe, toàn bộ cư dân đều bình đẳng về cơ hội tiếp cận và sở hữu nhưng đã chủ động từ bỏ quyền lợi đó.
Trái ngược với tâm lý chần chừ quan sát của số đông, bà Wu đã chủ động tìm kiếm nguồn vốn và một mình gánh vác toàn bộ rủi ro biến động thị trường.
Tòa kết luận giao dịch mua số lượng lớn này hoàn toàn hợp pháp, đồng thời khẳng định hệ thống pháp luật hiện hành không có quy định nào khống chế số lượng chỗ đỗ xe tối đa mà một cá nhân được phép đứng tên sở hữu.
Vụ việc được đào xới lại trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc vào cuối tháng 9 và tiếp tục làm bùng lên những cuộc tranh luận gay gắt. Một bộ phận dư luận bày tỏ sự khâm phục trước tầm nhìn xa trông rộng và sự nhạy bén thương trường của bà Wu, cho rằng một khi người khác đã từ chối quyền mua thì không thể trách người dám chấp nhận rủi ro để gặt hái lợi nhuận.
Tuy nhiên, chiều ý kiến ngược lại vẫn kiên quyết cho rằng các tiện ích gắn liền với hạ tầng nhà ở cần phải ưu tiên phục vụ đời sống an sinh của người dân, thay vì bị thâu tóm làm tài sản đầu cơ khiến nhiều người lâm vào cảnh khó khăn trong sinh hoạt thường nhật.
Đức Khương
