Một buổi sáng, khi các nhân viên Mạng lưới Ung thư vú Việt Nam (BCNV) tất bật với công việc thường nhật, bà Thơ (*) tìm tới trụ sở của mạng lưới, bày tỏ mong muốn mượn tóc cho con.
Bà tâm sự: "Con gái tôi đang mắc ung thư, điều trị khiến con bé rụng hết tóc. Mấy ngày nữa, con bé sẽ lập gia đình với người mình yêu. Cái đầu trọc khiến con bé thiếu tự tin".
Thời gian của con gái bà Thơ không còn nhiều, và bà muốn làm điều gì đó để con được hạnh phúc nhất. Điều đầu tiên bà nghĩ tới là mượn tóc giả cho con, để trong ngày cưới, con sẽ là người đẹp và hạnh phúc nhất.
Chia sẻ câu chuyện này tại Vòng Chung khảo Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize 2025, chị Đinh Thị Thu Hoài, Giám đốc Đối tác và Gây quỹ của BCNV, vẫn xúc động nghẹn lời. Chị đã trao cho bà Thơ ba bộ tóc giả phù hợp với váy cưới của con gái.
"Đám cưới đó sẽ là khoảnh khắc hạnh phúc cuối cùng, vì cô gái trẻ không còn nhiều thời gian. Câu chuyện khiến tôi rất xúc động. Chúng tôi thấy rằng, sự hỗ trợ dù nhỏ bé cũng góp phần biến ước mơ trở thành cô dâu đẹp nhất của một người mắc ung thư thành hiện thực. Khi nhắc lại, tôi vẫn nghẹn lòng", chị Hoài chia sẻ.
Còn Lam (*), một bệnh nhân ung thư nhi đang điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng I, cũng chỉ mong muốn được tới trường học cùng bạn bè. Nhưng khi đội mũ để che đầu trọc, em bị bạn bè trêu chọc.
Mẹ bé xót xa khi thấy con bị trêu đùa vì không có tóc. Chị Hoài và BCNV đã tặng Lam hai bộ tóc giả một dài, một ngắn để em tự tin tới lớp.
Cả Lam và con gái bà Thơ chỉ là hai trong số hàng trăm bệnh nhân ung thư được BCNV hỗ trợ nhận tóc giả.
Hành trình phi thường của: "Thư viện tóc"
Dự án "Thư viện tóc" bắt đầu từ năm 2015, là hành trình bền bỉ của BCNV nhằm nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân ung thư vú và người thân. Dự án ra đời với mong muốn xoa dịu những nỗi đau thầm lặng, thông qua việc trao tặng miễn phí tóc giả làm từ tóc thật cho bệnh nhân đang điều trị hóa chất.
Thư viện tóc xuất phát từ câu chuyện cá nhân của chị Thương Sobey, một bệnh nhân ung thư giai đoạn 4. Khi phải hóa trị, chị Thương rụng tóc, cảm thấy mất tự tin, sụp đổ trước những thay đổi trên cơ thể. Chị quyết định làm điều gì đó cho cộng đồng, dù thời gian sống còn lại rất ngắn.
"Trải qua những cung bậc cảm xúc đó, chị ấy hiểu được nỗi đau của những người mắc bệnh khác. Mất đi mái tóc, mất đi sự tự tin, chị vẫn muốn làm một việc gì đó cho cộng đồng. Thư viện tóc ra đời đúng vào thời khắc đó", chị Hoài chia sẻ.
Dự án đã mang những bộ tóc giả trao tận tay bệnh nhân ở nhiều bệnh viện ung bướu, giúp họ phần nào lấy lại ngoại hình, sự tự tin và niềm vui sống.
Những khó khăn không thể tránh khỏi
Chị Đinh Thị Thu Hoài cho biết, khó khăn lớn nhất khi làm dự án cộng đồng là xây dựng niềm tin với xã hội. "Muốn có niềm tin, phải minh bạch. 10 năm qua, chúng tôi đã chứng minh niềm tin với cộng đồng. Hành trình này thật phi thường. Dù có những người nghi ngờ, may mắn là cộng đồng vẫn tin tưởng thư viện tóc. Chúng tôi luôn nhớ câu nói của chị Thương: 'Làm việc tốt rất khó, duy trì việc tốt còn khó hơn'".
Làm dự án cộng đồng đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn nại. "Nhiều bạn trẻ trong mạng lưới từng chạnh lòng khi mọi cố gắng bị phủ nhận. Tôi luôn nhắc nhở các em: 'Rõ ràng mình làm việc tốt, nhưng cũng phải tin vào bản thân để vượt qua thử thách. Hành động của chúng ta sẽ chứng minh sự thật và minh bạch'".
Dù đã 10 năm hoạt động, Thư viện tóc vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Theo Tổ chức Ung thư Toàn cầu (GLOBOCAN), mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 21.555 ca ung thư vú mới, chiếm 25,8% tổng số bệnh ung thư ở nữ giới.
"Gần đây, tôi gặp một bệnh nhân ở Cần Thơ. Khi tôi tới trao tóc, cô nói: 'Tôi đã chờ 2 năm rồi, may mắn mới được nhận.' Câu nói khiến tôi quặn lòng vì nguồn lực chưa đủ, số bệnh nhân chờ tóc có thể lên tới cả ngàn", chị Hoài tâm sự.
Trong thời gian tới, chị Hoài kỳ vọng sẽ mở thư viện tóc khắp Việt Nam, tại tất cả các bệnh viện ung bướu, để nhiều bệnh nhân được thụ hưởng. Năm nay, khi tham gia Human Act Prize 2025, chị Hoài mong dự án Thư viện tóc sẽ được nhiều người biết đến, lan tỏa thông điệp yêu thương và khuyến khích cộng đồng quyên góp tóc.
*Tên nhân vật đã được thay đổi.
Ngọc Minh
