Từ ngày 15/5, Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, với mức phạt được điều chỉnh theo hướng nghiêm khắc hơn.
Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm, khung xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong nhiều lĩnh vực như y tế dự phòng, khám chữa bệnh, dược phẩm, thiết bị y tế, dân số và bảo hiểm y tế (BHYT). Trong đó, lĩnh vực BHYT ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý khi tập trung xử lý các hành vi vi phạm phổ biến.
Theo quy định mới, các hành vi chậm đóng, trốn đóng BHYT nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; lập danh sách tham gia BHYT không đúng quy định; đưa người không thuộc diện tham gia vào danh sách BHYT... đều sẽ bị xử phạt.
Đáng chú ý, tình trạng sử dụng thẻ BHYT sai mục đích sẽ được siết chặt hơn. Người cho mượn thẻ BHYT hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác để đi khám, chữa bệnh có thể bị xử phạt từ 1 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Đây được xem là một trong những mức xử phạt đáng chú ý nhất trong nghị định mới nhằm hạn chế tình trạng trục lợi quỹ BHYT.
Ngoài ra, người thuộc diện bắt buộc tham gia BHYT nhưng không tham gia cũng sẽ bị phạt từ 300.000 - 500.000 đồng.
Đối với người sử dụng lao động, trách nhiệm đảm bảo quyền lợi BHYT cho người lao động cũng được tăng cường rõ rệt. Trường hợp không lập hoặc lập không đầy đủ danh sách tham gia BHYT trong thời hạn 60 ngày kể từ thời điểm phải tham gia theo quy định, nhưng chưa đến mức bị xác định là trốn đóng, có thể bị xử phạt từ 1 triệu đến 70 triệu đồng, tùy số lượng lao động vi phạm.
Việc bổ sung các quy định liên quan đến lập danh sách tham gia BHYT được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động.
Theo thống kê, hiện cả nước có khoảng 97,06 triệu người tham gia BHYT, tăng 5,33% so với cùng kỳ năm trước, tương đương 94,84% dân số. Tỷ lệ bao phủ BHYT ngày càng cao cũng đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm hiệu quả và sự công bằng của hệ thống bảo hiểm y tế.
Theo Bảo hiểm xã hội
Huỳnh Duy
