Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một cơn sốt trên toàn cầu. Điều đáng ngạc nhiên là những doanh nghiệp được hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này không chỉ có các gã khổng lồ công nghệ, mà còn bao gồm cả những nhà sản xuất truyền thống.
Theo dữ liệu từ thị trường chứng khoán Nhật Bản, TOTO - thương hiệu quen thuộc với các sản phẩm nắp bồn cầu thông minh - bất ngờ trở thành cổ phiếu khái niệm AI được săn đón nhất trong thời gian qua. Động lực chính cho sự tăng trưởng này bắt nguồn từ mức tăng gấp đôi doanh số bán mâm cặp tĩnh điện (Electrostatic Chuck - ESC), một bộ phận gốm bán dẫn vô cùng quan trọng. Sự kiện này đã đẩy giá cổ phiếu TOTO tăng vọt 18%, xác lập mức tăng kỷ lục trong một ngày kể từ năm 2021 theo ghi nhận của tổ chức Dow Jones.
Thực tế cho thấy, công ty kinh doanh thiết bị vệ sinh danh tiếng này cũng đang vững vàng ở vị thế là nhà sản xuất mâm cặp tĩnh điện lớn thứ hai trên toàn cầu. Các báo cáo tài chính chỉ ra rằng, mảng gốm sứ tiên tiến của TOTO đạt mức tăng trưởng ấn tượng 34%, chạm mốc 67,4 tỷ yên trong năm tài chính 2025.
Hơn nữa, mảng kinh doanh này đóng góp tới hơn 53% trong tổng lợi nhuận 53,8 tỷ yên của công ty. Trước những tiềm năng to lớn, tổ chức đầu tư Palliser Capital đã nhận định TOTO chính là nhà vô địch ẩn danh bị đánh giá thấp nhất trong chuỗi cung ứng lưu trữ AI hiện nay.
Sự thành công của TOTO hoàn toàn không đến một cách ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình chuyển đổi công nghệ bền bỉ kéo dài suốt bốn thập kỷ. Khởi đầu từ những năm 1970, nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng dầu mỏ, công ty đã nỗ lực nghiên cứu vật liệu gốm sứ chính xác.
Mặc dù có nhiều điểm tương đồng với gốm vệ sinh thông thường, nhưng loại vật liệu mới này sở hữu độ cứng như kim loại, chịu nhiệt vượt trội và không gây nhiễu điện từ. Dựa trên những thành tựu đó, TOTO đã phát triển thành công mâm cặp tĩnh điện vào năm 1982 và chính thức đưa vào sản xuất hàng loạt vào năm 1988. Đây là linh kiện thiết yếu dùng để cố định tấm tinh thể trong các quy trình sản xuất vi mạch phức tạp ở điều kiện nhiệt độ cực thấp.
Hành trình chinh phục thị trường linh kiện bán dẫn của TOTO cũng trải qua không ít thăng trầm. Do yêu cầu kỹ thuật khắt khe và sự phụ thuộc lớn vào lao động thủ công, tỷ lệ thành phẩm thấp đã khiến mảng kinh doanh mâm cặp tĩnh điện chìm trong thua lỗ hoặc chỉ hòa vốn suốt nhiều năm dài.
Chỉ đến khi TOTO thực hiện tái cơ cấu toàn diện vào năm 2018, di dời cơ sở nghiên cứu và mạnh dạn ứng dụng hệ thống kiểm tra lỗi tự động bằng AI vào năm 2020, mọi thứ mới thực sự thay đổi. Cùng với sự bùng nổ của thị trường bộ nhớ NAND phục vụ lưu trữ AI, mảng gốm sứ bán dẫn đã lột xác để trở thành bộ phận mang lại lợi nhuận cao nhất cho tập đoàn, với tỷ suất lợi nhuận thường xuyên duy trì ổn định trên mức 30%.
Xu hướng các công ty sản xuất truyền thống lấn sân sang chuỗi cung ứng linh kiện công nghệ cao đang ngày càng phổ biến và TOTO không phải là trường hợp cá biệt. Một ví dụ tiêu biểu là Kao, thương hiệu mỹ phẩm nổi tiếng toàn cầu.
Họ đã tận dụng công nghệ làm sạch bụi bẩn cốt lõi của mình vào việc xử lý triệt để các tạp chất ở cấp độ phân tử trong quy trình sản xuất chất bán dẫn tại Đài Loan, góp phần nâng cao doanh số hóa chất làm sạch chuyên dụng lên 40%.
Trong khi đó, tập đoàn Ajinomoto - cha đẻ của ngành công nghiệp bột ngọt - lại đóng vai trò là nhà cung cấp vật liệu cách điện ABF thiết yếu cho bao bì chip máy chủ và AI, chiếm lĩnh tới hơn 95% thị phần toàn cầu với tỷ suất lợi nhuận mảng này được kỳ vọng sẽ lên tới con số 54%.
Bên cạnh đó, công ty văn phòng phẩm Sakura Color Products cũng tham gia khai thác thị trường bằng cách sử dụng kỹ thuật vật liệu màu sắc độc quyền để kiểm tra khuyết tật trong quá trình sản xuất nền tinh thể. Tương tự, tập đoàn vật liệu Corning với lịch sử 175 năm đã bắt tay cùng Nvidia để trở thành đối tác chiến lược hàng đầu trong lĩnh vực giao tiếp quang học hiện đại.
Qua đó có thể thấy rõ, định nghĩa về một công ty công nghệ thực thụ đã thay đổi đáng kể. Hàm lượng công nghệ và sức mạnh cốt lõi của một doanh nghiệp trong tương lai không chỉ phụ thuộc vào việc họ có trực tiếp phát triển hệ thống AI hay không, mà phần lớn nằm ở khả năng làm chủ những năng lực sản xuất công nghiệp chuyên biệt và hoàn toàn không thể thay thế.
Tham khảo: Zhihu
Đức Khương
