Bố chồng tôi mất đã hơn bảy năm. Từ đó đến nay, mẹ nhất quyết không chịu lên thành phố sống cùng các con. Bà bảo cả đời quen mảnh vườn, luống rau, sang đây chỉ thấy bức bối, ngày nào cũng mong được về. Vợ chồng tôi nhiều lần khuyên nhủ nhưng bất thành, cuối cùng đành để mẹ ở quê, còn mỗi tuần lại tranh thủ về thăm.
Năm nay mẹ bước sang tuổi 72, huyết áp cao, lại thêm bệnh tim. Mỗi lần gọi điện không thấy bà bắt máy là tôi đứng ngồi không yên. Sau nhiều lần bàn bạc, tôi quyết định lắp vài chiếc camera ở sân và phòng khách để tiện quan sát. Tôi còn cài chế độ báo chuyển động lên điện thoại, chỉ cần mẹ đi lại là tôi biết bà vẫn khỏe mạnh.
Lúc thợ lắp xong, mẹ chỉ cười: "Các con thấy yên tâm thì làm." Tôi cứ nghĩ bà đồng ý thật lòng nên chẳng bận tâm thêm. Khoảng một tháng đầu, mọi thứ đều bình thường. Trưa nào nghỉ làm tôi cũng mở camera xem mẹ đã ăn cơm chưa. Có hôm thấy bà ngồi nhặt rau ngoài sân, có hôm vừa xem tivi vừa ngủ gật, tôi lại nhắn chồng gọi về nhắc mẹ uống thuốc.
Nhưng rồi tôi phát hiện một điều lạ. Gần như ngày nào, khoảng hai giờ chiều, camera cũng mất tín hiệu gần một tiếng. Ban đầu tôi nghĩ mất điện ở quê. Thế nhưng hôm sau, hôm sau nữa vẫn đúng khung giờ ấy. Tôi gọi hỏi thì mẹ bảo điện chập chờn, tôi cũng không nghi ngờ.
Cho đến một hôm, chiếc camera mới lắp có pin dự phòng nên dù bị rút điện vẫn ghi thêm vài phút trước khi tắt hẳn. Tôi mở lại đoạn ghi hình và chết lặng khi thấy chính mẹ chồng là người bước đến rút phích cắm. Đúng lúc ấy, bà hàng xóm sang chơi.
Mẹ tôi thở dài, giọng nghẹn lại: "Tôi rút đi một lúc cho đỡ ngột ngạt. Cả ngày cứ có cái mắt nhìn chằm chằm vào mình, tôi thấy mình chẳng khác gì người bị canh giữ." Người hàng xóm hỏi: "Hay con dâu nó sợ bà lấy tiền?"
Mẹ cười buồn, lắc đầu nhưng câu nói sau đó khiến tim tôi như thắt lại. "Nó thương tôi thì tôi biết. Nhưng thương mà để người già thấy mình chẳng còn chút riêng tư nào thì đau lắm. Có lúc tôi muốn khóc cũng phải nhìn xem camera có đang hướng vào mặt mình không."
Tôi ngồi chết lặng trước màn hình. Thì ra suốt thời gian qua, thứ khiến mẹ khó chịu không phải chiếc camera, mà là cảm giác mỗi hành động nhỏ đều có người dõi theo. Tôi định cuối tuần sẽ về xin lỗi, nhưng biến cố xảy ra trước.
Chiều hôm sau, camera lại mất tín hiệu bất thường. Tôi gọi mãi không ai nghe máy. Linh cảm chẳng lành, hai vợ chồng lập tức lái xe hơn 100 km về quê. Vừa đến cổng, tôi thấy mẹ nằm ngất ngoài hiên. Hóa ra bà ra tưới cây thì bị tụt huyết áp. May có bác hàng xóm phát hiện kịp đưa vào nhà. Điều khiến tôi đau lòng hơn cả là trong lúc cấp cứu, camera vẫn đang bị rút điện.
Khi mẹ tỉnh lại, việc đầu tiên bà làm là nắm tay tôi. "Từ mai con tháo camera đi nhé. Mẹ không trách các con, chỉ là mỗi lần nhìn thấy nó, mẹ lại thấy mình già đến mức phải để con cháu canh từng bữa ăn, từng giấc ngủ. Mẹ sợ nhất cảm giác trở thành gánh nặng."
Tôi òa khóc. Hóa ra suốt nhiều tháng, tôi chỉ nghĩ đến việc bảo vệ mẹ mà quên hỏi bà có thực sự muốn như vậy hay không. Hôm ấy, tôi tự tay tháo toàn bộ camera trong nhà. Thay vào đó, tôi thuê một cô hàng xóm đáng tin cậy sang nấu cơm và trò chuyện với mẹ mỗi ngày, còn hai vợ chồng thống nhất cuối tuần nào cũng về quê ở lại ít nhất một đêm.
Bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn thấy day dứt. Camera có thể giúp chúng ta nhìn thấy mọi góc trong căn nhà, nhưng không thể nhìn thấy cảm xúc của người đang sống trong đó. Có những sự quan tâm, nếu đặt sai cách, lại vô tình trở thành áp lực. Và chỉ đến khi nghe mẹ nghẹn ngào nói: "Mẹ không sợ tuổi già, mẹ chỉ sợ đến một ngày mình sống mà không còn được làm chủ chính ngôi nhà của mình", tôi mới hiểu rằng điều người già cần nhất đôi khi không phải là sự giám sát, mà là sự tôn trọng và thấu hiểu.
(Tâm sự của độc giả)
Kim Tiền
