Làm giả hồ sơ vay vốn, khoản tiền bị môi giới chiếm đoạt
Theo hồ sơ vụ án, bị đơn là Lôi Kiệt, nữ, sinh năm 1982, cư trú tại thành phố Nam Kinh, Trung Quốc. Người này đã thông qua môi giới cho vay để xin một khoản vay tại Chi nhánh Nam Kinh của Ngân hàng Thượng Hải. Với sự hỗ trợ của môi giới, Lôi Kiệt đã làm giả các tài liệu liên quan đến giao dịch kinh doanh nhằm đáp ứng điều kiện vay vốn, qua đó được phê duyệt khoản vay kinh doanh cá nhân trị giá 1,8 triệu NDT (hơn 6,7 tỷ đồng).
Tuy nhiên, sau khi ngân hàng giải ngân theo đúng quy trình, phần lớn số tiền vay đã không đến tay người đứng tên vay mà bị môi giới cùng các cá nhân liên quan chiếm đoạt. Khi ngân hàng yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả nợ, Lôi Kiệt không những không thanh toán mà còn khởi kiện ngược lại, cho rằng ngân hàng cho vay trái pháp luật Trung Quốc và hợp đồng vay vốn không có hiệu lực.
Theo các văn bản được công bố, ngày 25/10/2022, Chi nhánh Nam Kinh của Ngân hàng Thượng Hải đã ký với Lôi Kiệt hợp đồng vay thế chấp bất động sản với hạn mức tín dụng 2,73 triệu NDT, thời hạn kéo dài 10 năm. Theo hợp đồng, Lôi Kiệt dùng một bất động sản đứng tên mình tại quận Giang Ninh, thành phố Nam Kinh để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ.
Cùng ngày, hai bên tiếp tục ký “Hợp đồng vay kinh doanh cá nhân”, xác định hạn mức giải ngân cụ thể là 1,8 triệu NDT. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký thế chấp bất động sản, ngày 1/11/2022, ngân hàng đã giải ngân toàn bộ khoản vay theo đúng thỏa thuận, bằng hình thức thanh toán ủy thác vào tài khoản bên thứ ba được ghi rõ trong hồ sơ vay vốn.
Tuy nhiên, kể từ đó, Lôi Kiệt không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Tính đến cuối tháng 11/2023, số dư nợ gốc còn lại lên tới hơn 1,77 triệu NDT, chưa kể tiền lãi, lãi phạt và các khoản chi phí phát sinh khác. Hai bên sau đó đưa vụ việc ra tòa.
Người vay phủ nhận trách nhiệm, tố ngân hàng cho vay trái phép
Tại tòa, Lôi Kiệt cho rằng mặc dù đã ký hợp đồng tín dụng với ngân hàng nhưng cô không nộp đơn rút vốn bằng văn bản, cũng không trực tiếp gửi hồ sơ đề nghị giải ngân. Theo lập luận của bị đơn, việc ngân hàng giải ngân trong trường hợp này là hành vi cho vay trái pháp luật Trung Quốc, vì vậy cô không có nghĩa vụ hoàn trả khoản tiền nói trên.
Tuy nhiên, các chứng cứ do cơ quan điều tra thu thập đã cho thấy sự thật hoàn toàn khác. Trong biên bản lấy lời khai tại Công an quận Cổ Lâu, thành phố Nam Kinh, Lôi Kiệt thừa nhận rằng cô biết rõ mình đang làm khoản vay kinh doanh và đồng ý để môi giới làm giả hợp đồng mua bán nhằm đủ điều kiện vay vốn.
Không những vậy, Lôi Kiệt còn giao điện thoại, tài khoản WeChat và mã xác minh ngân hàng cho môi giới thao tác trong suốt quá trình xin vay và giải ngân. Người này cũng cho phép môi giới mang con dấu doanh nghiệp đi sử dụng để hoàn thiện hồ sơ vay vốn.
Sau khi khoản vay 1,8 triệu NDT được giải ngân vào tài khoản bên thứ ba, môi giới chỉ chuyển lại cho Lôi Mỗ Kiệt 100.000 NDT (hơn 375 triệu đồng), còn dùng 480.000 NDT để tất toán khoản vay cũ và chiếm đoạt hơn 1,2 triệu NDT còn lại.
Những tình tiết này cho thấy, Lôi Kiệt không phải là nạn nhân hoàn toàn bị lừa đảo, mà đã chủ động phối hợp với môi giới để làm sai quy định trong quá trình vay vốn.
Tòa án ra phán quyết cuối cùng
Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Nam Kinh nhận định, hợp đồng vay trong vụ án là hợp đồng vay kinh doanh cá nhân, được ký kết trên cơ sở tự nguyện và phù hợp với quy định pháp luật Trung Quốc.
Tòa cho rằng Lôi Kiệt biết rõ toàn bộ quá trình xin cấp tín dụng, ký hợp đồng và giải ngân, đồng thời có dự liệu trước việc khoản vay được chuyển vào tài khoản bên thứ ba. Việc tiền vay sau đó bị môi giới chiếm đoạt không làm thay đổi thực tế rằng ngân hàng đã hoàn thành nghĩa vụ giải ngân theo hợp đồng.
Do đó, tòa án không chấp nhận lập luận cho rằng hợp đồng vô hiệu hay có thể bị hủy bỏ. Dù sau này Lôi Kiệt có được xác định là bị hại trong một vụ án hình sự khác hay không, trách nhiệm dân sự đối với ngân hàng vẫn không thay đổi.
Theo phán quyết cuối cùng của tòa án vào tháng 10/2024, Lôi Kiệt phải thanh toán đầy đủ tiền gốc, lãi, lãi phạt và lãi kép cho Chi nhánh Nam Kinh của Ngân hàng Thượng Hải. Trong trường hợp không thực hiện nghĩa vụ, ngân hàng có quyền xử lý bất động sản thế chấp thông qua bán đấu giá hoặc phát mại để thu hồi nợ.
Qua vụ việc, tòa án Trung Quốc cũng khuyến cáo mọi người cần trực tiếp làm việc với ngân hàng thông qua các kênh chính thống, không giao tài khoản, mã xác minh hay giấy tờ pháp lý cho bên thứ ba. Đồng thời, các tổ chức tín dụng cũng cần tăng cường quản trị rủi ro, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của nhân viên và môi giới, tránh để xảy ra tình trạng “trong ngoài cấu kết”, làm gia tăng rủi ro tín dụng cho hệ thống ngân hàng.
Ánh Lê (Theo The Paper)
