Trong đời sống hiện đại ngày nay, đồ hộp được xem là loại thực phẩm vừa mang hương vị thơm ngon, tiện lợi, giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho nhiều gia đình. Từ những bữa ăn nhanh gọn ngày bận rộn cho tới các chuyến đi xa, thịt hộp, pate hay các sản phẩm đóng hộp từ thịt luôn là lựa chọn quen thuộc.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, không phải hộp đồ nào "còn hạn" cũng đồng nghĩa với việc an toàn, bởi nguy cơ hư hỏng, nhiễm khuẩn hoặc sử dụng nguyên liệu kém chất lượng vẫn có thể xảy ra ngay cả khi sản phẩm vừa được mua về.
Dấu hiệu nhận biết thịt hộp, đồ hộp từ thịt không còn an toàn
Theo khuyến cáo của Cục An toàn Thực phẩm (Bộ Y tế), người tiêu dùng cần quan sát kỹ bao bì trước khi sử dụng. Những hộp đồ có dấu hiệu phồng nắp, méo mó, rỉ sét nặng hoặc rò rỉ đều tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do vi khuẩn đã xâm nhập trong quá trình bảo quản hoặc vận chuyển. Các cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế cũng cảnh báo rằng, hộp phồng thường liên quan tới sự phát triển của vi khuẩn sinh khí trong môi trường yếm khí.
Ngay cả khi vỏ ngoài còn nguyên vẹn, dấu hiệu bất thường có thể xuất hiện sau khi mở hộp. Chuyên gia từ Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Mỹ) cho biết, mùi hôi, mùi chua lạ, chất lỏng đục, sủi bọt, thịt đổi màu, nhớt hoặc xuất hiện đốm mốc là những cảnh báo rõ ràng cho thấy thực phẩm đã bị hỏng. Trong những trường hợp này, người dùng tuyệt đối không nếm thử, bởi chỉ một lượng nhỏ thực phẩm nhiễm khuẩn cũng có thể gây ngộ độc nghiêm trọng.
Dấu hiệu nhận biết đồ hộp hỏng hoặc làm từ nguyên liệu kém chất lượng có thể được phát hiện bên ngoài/bên trong sản phẩm (Ảnh minh họa)
Các chuyên gia an toàn thực phẩm nhấn mạnh, rủi ro lớn nhất của đồ hộp thịt kém chất lượng là nguy cơ nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum – tác nhân gây ngộ độc botulinum. Theo CDC, độc tố botulinum là một trong những chất độc thần kinh mạnh nhất, có thể gây liệt cơ, suy hô hấp và thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Đáng lo ngại là trong một số trường hợp, thực phẩm nhiễm độc không có mùi vị quá rõ ràng, khiến người tiêu dùng chủ quan.
Không chỉ dừng lại ở nguy cơ vi khuẩn, các chuyên gia dinh dưỡng từ World Health Organization (WHO) cũng cảnh báo việc sử dụng thịt từ động vật bệnh hoặc nguyên liệu không được kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ nhiễm các mầm bệnh khác như Salmonella, E. coli hay Listeria. Những vi khuẩn này có thể gây rối loạn tiêu hóa, sốt, nhiễm trùng, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Bên cạnh đó, nhiều chuyên trang sức khỏe như Harvard T.H. Chan School of Public Health lưu ý rằng đồ hộp thịt thường chứa hàm lượng muối và chất bảo quản cao. Nếu sử dụng thường xuyên, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch cũng gia tăng.
Sử dụng đồ hộp thế nào cho hợp lý, an toàn?
Các chuyên gia thống nhất rằng, đồ hộp không phải thực phẩm "độc hại" nếu được sản xuất đúng quy trình, nhưng chỉ nên dùng với tần suất hợp lý. Theo khuyến nghị từ National Health Service (NHS, Anh), người tiêu dùng nên coi đồ hộp là thực phẩm dự phòng, không nên dùng làm nguồn đạm chính hằng ngày.
Khi sử dụng đồ hộp từ thịt, các chuyên gia khuyên nên hâm nóng kỹ trước khi ăn, ngay cả với sản phẩm được quảng cáo là "ăn liền", nhằm giảm nguy cơ vi khuẩn còn sót lại. Sau khi mở hộp, thực phẩm cần được chuyển sang dụng cụ đựng an toàn, bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng trong vòng 24–48 giờ.
Quan trọng hơn cả, nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, lời khuyên chung từ các cơ quan y tế là bỏ đi ngay, không tiếc rẻ. An toàn sức khỏe luôn cần được đặt lên trên sự tiện lợi hay tiết kiệm trước mắt.
Trong bối cảnh đồ hộp ngày càng phổ biến trong đời sống hiện đại, việc chọn lựa kỹ lưỡng, quan sát cẩn thận và sử dụng đúng cách chính là "lá chắn" quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cho mỗi gia đình.
