Thoạt nhìn, không ít người tỏ ra e dè khi lần đầu bắt gặp loài vật toàn thân đều đen tuyền. Thế nhưng, chính ngoại hình "không giống ai" ấy lại đang mang về nguồn thu đáng mơ ước cho một số hộ nông dân tại Việt Nam. Gà Ayam Cemani còn được dân gian gọi là gà mặt quỷ hiện được xem là một trong những vật nuôi đặc biệt bậc nhất, với trứng có giá từ vài trăm nghìn tới cả triệu đồng/quả nhưng vẫn luôn trong tình trạng khan hàng.
Loài vật "đen từ trong ra ngoài", từng được xem là báu vật ở Indonesia
Theo các tài liệu chăn nuôi quốc tế được BBC đăng tải, Ayam Cemani có nguồn gốc từ đảo Java (Indonesia) và từ lâu đã được mệnh danh là "hắc bảo" trong thế giới gia cầm. Điểm đặc biệt hiếm thấy của giống gà này nằm ở hiện tượng di truyền fibromelanosis là một dạng đột biến khiến sắc tố melanin phát triển quá mức, bao phủ gần như toàn bộ cơ thể. Không chỉ lông và da, mà cả xương, nội tạng của Ayam Cemani cũng có màu đen sẫm, tạo nên hình ảnh hoàn toàn khác biệt so với các giống gà thông thường.
Gà Ayam Cemani là loài vật có ngoại hình "không giống ai" lại đang mang về nguồn thu đáng mơ ước cho một số hộ nông dân tại Việt Nam. (Ảnh: Reddit)
Tại Indonesia, thịt và trứng gà Ayam Cemani thường xuất hiện trong các nghi lễ truyền thống. Theo thông tin đăng tải trên trang du lịch và văn hóa Indonesia, giống gà này được tin là mang lại may mắn, xua đuổi tà khí và tượng trưng cho vượng khí của gia đình. Chính yếu tố tâm linh này đã góp phần đưa Ayam Cemani vượt ra khỏi giá trị thực phẩm thông thường.
Không chỉ gắn với niềm tin phong thủy, trong y học dân gian, thịt và trứng gà đen còn được cho là giàu dưỡng chất, giúp bồi bổ cơ thể, hỗ trợ tuần hoàn máu và giảm mệt mỏi. Theo một số tài liệu tổng hợp về gà đen châu Á đăng trên Smithsonian Magazine, các giống gà mang gen fibromelanosis từ lâu đã được xem là "thực phẩm đặc biệt" tại nhiều quốc gia.
Trứng bán cả triệu đồng vẫn đắt khách, gà đẹp giá tới vài chục triệu
Do khả năng sinh sản thấp và quy trình nhân giống phức tạp, nguồn cung gà Ayam Cemani trên thị trường luôn hạn chế. Trong khi đó, nhu cầu lại tập trung ở nhóm khách hàng sẵn sàng chi mạnh, từ người nuôi gà cảnh, giới sưu tầm cho tới những người tin vào yếu tố phong thủy.
Theo VnExpress, trứng gà Ayam Cemani hiện được rao bán với giá từ 500.000 đến khoảng 1 triệu đồng/quả, tùy thời điểm và độ thuần chủng. Dù mức giá cao gấp hàng chục lần trứng gà thông thường, mặt hàng này vẫn thường xuyên "cháy hàng".
Trứng gà Ayam Cemani hiện được rao bán với giá từ 500.000 đến khoảng 1 triệu đồng/quả. (Ảnh: Threads)
Không chỉ trứng, những cá thể gà Ayam Cemani đẹp, thuần chủng còn được săn đón như gà cảnh. Một số bài viết trên báo Tuổi Trẻ cho biết, có con gà đen toàn thân được giao dịch với giá lên tới vài chục triệu đồng, chủ yếu phục vụ thú chơi của giới có điều kiện.
Tại Việt Nam, Ayam Cemani đang dần trở thành hướng đi mới trong mô hình nông nghiệp giá trị cao, sản lượng thấp. Ở Quảng Ninh, đặc biệt là khu vực Đông Triều, một số hộ nông dân đã mạnh dạn nhập trứng và con giống về nuôi thử nghiệm. Theo phản ánh của báo Quảng Ninh, giai đoạn đầu, đàn gà gặp nhiều khó khăn do chưa thích nghi với khí hậu miền Bắc, tỷ lệ hao hụt khá cao.
Không chỉ trứng, những cá thể gà Ayam Cemani đẹp, thuần chủng còn được săn đón như gà cảnh. (Ảnh: BioScience)
Tuy nhiên, sau thời gian cải tiến chuồng trại và chế độ chăm sóc, đàn gà dần ổn định. Người nuôi cho biết, để Ayam Cemani phát triển tốt và giữ được màu đen đặc trưng, yếu tố quan trọng nhất là duy trì đàn thuần chủng, hạn chế lai tạo. Chuồng nuôi cần khô ráo, vệ sinh nghiêm ngặt; thức ăn được kết hợp giữa thóc, rau xanh, côn trùng và cám công nghiệp, bổ sung đầy đủ khoáng chất.
Trong điều kiện nuôi phù hợp, mỗi con gà Ayam Cemani trưởng thành có thể đạt trọng lượng 2–3kg, cho khoảng 60–70 trứng mỗi năm. Dù sản lượng không cao, nhưng nhờ giá bán vượt trội, nhiều hộ chăn nuôi cho biết doanh thu hàng năm có thể lên tới hàng tỷ đồng nếu tìm được đầu ra ổn định.
Trong điều kiện nuôi phù hợp, mỗi con gà Ayam Cemani trưởng thành có thể đạt trọng lượng 2–3kg, cho khoảng 60–70 trứng mỗi năm. (Ảnh: BioScience)
Từ một giống gà từng chỉ xuất hiện trong các nghi lễ truyền thống ở Indonesia, Ayam Cemani nay đã trở thành "con vật làm ra tiền" với không ít nông dân Việt. Mô hình nuôi loài vật toàn thân đen sì này cho thấy, khi nông nghiệp gắn với giá trị đặc biệt từ ngoại hình, văn hóa cho tới niềm tin tâm linh thì ngay cả những vật nuôi kỳ lạ nhất cũng có thể mở ra cơ hội kinh tế đáng giá.
Nguyệt Phạm (Theo AZ Animals, VnExpress, Smithsonianmag)
