Mới đây, thông tin nghệ sĩ cải lương Minh Hòa đột quỵ ngay tại sân khấu khi đang chuẩn bị biểu diễn khiến nhiều khán giả không khỏi bàng hoàng.
Theo thông tin được chia sẻ, vào tối 30/6, nam nghệ sĩ vừa hoàn tất hóa trang, chuẩn bị bước ra sân khấu thì bất ngờ xuất hiện tình trạng tay chân không cử động được, miệng cứng, không thể nói chuyện. Đồng nghiệp lập tức đưa ông đến cấp cứu tại bệnh viện.
Tại Bệnh viện An Bình, các bác sĩ chẩn đoán nghệ sĩ Minh Hòa bị đột quỵ do vỡ mạch máu não (xuất huyết não) - một tình trạng đặc biệt nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Vụ việc thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo rằng đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi hay lúc đang ngủ, mà hoàn toàn có thể xuất hiện bất ngờ khi một người đang làm việc, sinh hoạt bình thường, thậm chí chỉ vài phút trước vẫn hoàn toàn khỏe mạnh.
Đột quỵ do vỡ mạch máu não là bệnh ít gặp hơn nhưng cực kỳ nguy hiểm
Chia sẻ về bệnh đột quỵ do vỡ mạch máu não, BS Đoàn Dư Mạnh (Hội Mạch máu Việt Nam) cho biết, đột quỵ do vỡ mạch máu não (xuất huyết não) tuy ít gặp hơn đột quỵ nhồi máu não nhưng vẫn chiếm tỷ lệ đáng kể trong cộng đồng và có tỷ lệ tử vong, tàn phế rất cao.
Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như:
- Đau đầu dữ dội, đột ngột.
- Méo miệng.
- Nói khó hoặc không nói được.
- Yếu, liệt nửa người.
- Rối loạn ý thức, thậm chí hôn mê.
Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng nằm ở nguyên nhân.
Theo BS Đoàn Dư Mạnh, phần lớn các ca xuất huyết não xảy ra do cơn tăng huyết áp kịch phát. Có những bệnh nhân khi nhập viện, huyết áp tối đa lên tới 180 mmHg, thậm chí trên 200 mmHg.
Áp lực máu tăng đột ngột sẽ khiến những túi phình mạch máu não đã tồn tại từ trước nhưng chưa được phát hiện bị vỡ, gây chảy máu ồ ạt trong não.
Nhiều người có dấu hiệu cảnh báo nhưng lại chủ quan
Điều đáng tiếc là không ít bệnh nhân đã xuất hiện những tín hiệu báo động trước khi đột quỵ nhưng lại bỏ qua.
Theo BS Đoàn Dư Mạnh, trước khi xảy ra xuất huyết não, nhiều người từng trải qua:
- Nóng bừng mặt.
- Đau đầu tăng dần.
- Căng tức vùng gáy.
- Hoa mắt, chóng mặt.
- Một số trường hợp kèm đau ngực.
Đây có thể là biểu hiện của huyết áp đang tăng rất cao.
Ngoài ra, không ít trường hợp bị đột quỵ ngay khi đang gắng sức như:
- Bê vác vật nặng.
- Tập gym với mức tạ quá lớn.
- Chơi pickleball cường độ cao.
- Chạy marathon hoặc tập luyện quá sức.
"Tăng huyết áp không kiểm soát hoặc không phát hiện trước đó dẫn đến mạch máu não bị giãn, một số chỗ phình ra thành các túi phình. Và một ngày "không mấy đẹp trời" huyết áp tăng làm nó vỡ ra, máu chảy ồ ạt hay xuất huyết trong não, dần dần gây tăng áp lực nội sọ. Nếu không cấp cứu kịp thời có thể tử vong hoặc tàn phế không khác gì đột quỵ nhồi máu não", BS Mạnh phân tích.
Vì sao người trẻ cũng có thể bị vỡ mạch máu não?
Không ít người vẫn cho rằng đột quỵ chỉ là "bệnh của người già". Tuy nhiên, BS Đoàn Dư Mạnh cho biết xuất huyết não lại có xu hướng gặp ở người trung niên, thậm chí người trẻ tuổi, nhiều hơn so với đột quỵ nhồi máu não.
Nguyên nhân là bởi nhiều người trẻ:
- Không biết mình bị tăng huyết áp.
- Không khám sức khỏe định kỳ.
- Mang sẵn túi phình hoặc dị dạng mạch máu não bẩm sinh nhưng chưa từng được phát hiện.
- Thường xuyên thức khuya, căng thẳng, hút thuốc, uống nhiều rượu bia hoặc tập luyện quá sức.
Khi huyết áp tăng đột ngột, "quả bom nổ chậm" trong não có thể phát nổ bất cứ lúc nào.
Muốn phòng đột quỵ do vỡ mạch máu não, đừng chỉ chờ đến khi có triệu chứng
Theo BS Đoàn Dư Mạnh, điều quan trọng nhất là kiểm soát huyết áp và phát hiện sớm các bất thường của mạch máu não.
Những người có tiền sử gia đình từng bị đột quỵ, tăng huyết áp hoặc mắc bệnh lý mạch máu nên chủ động khám chuyên khoa. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định chụp mạch máu não để phát hiện túi phình hoặc dị dạng mạch máu và can thiệp trước khi bị vỡ.
Chế độ ăn giúp bảo vệ mạch máu não
Bên cạnh việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, bác sĩ khuyến cáo nên xây dựng chế độ ăn lành mạnh:
Giảm lượng muối xuống dưới 5g/ngày, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, đồ hộp, dưa muối.
Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để tăng chất xơ, kiểm soát cholesterol và đường huyết.
Ưu tiên chất béo tốt từ cá hồi, dầu ô liu, quả bơ và các loại hạt.
Bổ sung thực phẩm giàu kali và magie như chuối, khoai lang, rau chân vịt, các loại đậu nhằm hỗ trợ ổn định huyết áp.
Hạn chế rượu bia và các chất kích thích vì có thể làm huyết áp tăng đột ngột, khiến thành mạch yếu đi.
Tập thể dục đúng cách cũng là "liều thuốc" phòng đột quỵ
Hoạt động thể chất rất cần thiết nhưng cần lựa chọn cường độ phù hợp.
Bác sĩ khuyến nghị nên duy trì các môn như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga khoảng 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày mỗi tuần.
Ngược lại, người có nguy cơ cao cần hạn chế các bài tập gắng sức đột ngột hoặc nâng tạ quá nặng nếu chưa được đánh giá sức khỏe tim mạch và huyết áp.
Đặc biệt, hãy luôn dành 5-10 phút khởi động trước khi tập và thả lỏng sau khi kết thúc để huyết áp thay đổi từ từ, tránh gây áp lực đột ngột lên mạch máu não.
"Đừng nghĩ mình còn trẻ còn khoẻ thì đột quỵ sẽ không tìm đến"
BS Đoàn Dư Mạnh nhấn mạnh, đột quỵ có thể xảy ra với bất kỳ ai, ở bất kỳ thời điểm nào.
"Đột quỵ có thể xuất hiện ở ngay cạnh bạn, ở người thân hoặc chính bản thân bạn. Đừng nghĩ mình còn trẻ, còn khỏe thì sẽ không mắc căn bệnh này. Hãy quan tâm đến cơ thể của mình bằng cách ăn uống hợp lý, tập luyện điều độ, nghỉ ngơi đầy đủ và khám sức khỏe định kỳ. Chiếc xe bạn đi vài tháng còn phải bảo dưỡng, kiểm tra, vậy tại sao lại bỏ quên chính cơ thể của mình?".
Thông điệp ấy cũng là lời nhắc nhở sau sự cố đáng tiếc của nghệ sĩ Minh Hòa: Đột quỵ không phải lúc nào cũng đến mà không báo trước. Đôi khi, những cơn đau đầu dữ dội, cảm giác nóng bừng mặt, căng tức vùng gáy hay những lần huyết áp tăng cao chính là tín hiệu cầu cứu của cơ thể. Hãy lắng nghe và xử lý sớm có thể là yếu tố quyết định giữa sự sống và những di chứng kéo dài suốt đời.
Tuấn Minh
