Gần đây, một tin tức khiến nhiều phụ huynh Trung Quốc "chấn động" không nhỏ: Một cậu bé 8 tuổi dùng AI để tái hiện lại thế giới Sơn Hải Kinh, học sinh tiểu học 10 tuổi dùng AI để tạo nên giấc mơ, vẽ bản đồ thành phố, làm phim hoạt hình…
Những kỹ năng từng cần hàng chục năm đào sâu chuyên môn, giờ đây chỉ bằng vài thao tác AI đã bị thay thế, thật sự quá ngỡ ngàng. Trên các nền tảng xã hội, nhiều video do AI tạo ra từ hình ảnh, chất lượng cho đến cốt truyện và nhân vật đều đã "đè bẹp" rất nhiều bộ phim truyền hình.
Vô số chuyên gia phải thốt lên cảm thán: "Học sinh tiếp xúc với đủ loại sản phẩm và nội dung AI đã trở thành điều bình thường. Tương lai sẽ không còn chỉ là cuộc đua về điểm số hay thành tích nữa, năng lực cạnh tranh thực sự hiếm có chính là Khả năng cảm thụ thẩm mỹ!".
Nâng cao khả năng thẩm mỹ quan trọng thế nào?
Nghiên cứu mới nhất từ Đại học Harvard cũng đưa ra cảnh báo: "Trước làn sóng AI, nâng cao khả năng thẩm mỹ cho trẻ là 'việc nhỏ' mang lại hiệu suất đầu tư cao nhất cho tương lai".
AI có thể giải quyết các bài toán công nghệ hóc húa, nhưng nó mãi mãi không thể tính toán được vì sao con người lại dừng chân xúc động trước một đám mây, một ngày nắng đẹp hay một buổi chiều tà, và vì sao đôi khi sự khiếm khuyết lại tốt hơn sự hoàn hảo.
Nó có thể vẽ tranh hàng loạt, nhưng mãi mãi không thể thấu hiểu điều gì mới thực sự chạm đến lòng người. Dù là thiết kế hình ảnh, điều động từ ngữ chính xác hay kiểm soát sức tưởng tượng, tất cả đều đang đo lường trình độ thẩm mỹ của người tạo ra nó.
Mà mọi nguồn cội của thẩm mỹ đều không thể tách rời ngôn ngữ! Trong những từ ngữ súc tích, mọi giác quan và thị giác đều được đánh thức, còn kinh ngạc hơn bất kỳ ống kính máy ảnh nào: "Mưa là thứ quen thuộc nhất, hễ mưa là kéo dài hai ba ngày. Nhưng đừng vội bực mình. Này xem, như lông tơ, như kim khâu, như sợi chỉ mịn, giăng chéo mịt mùng, trên mái nhà ai cũng bao phủ một lớp khói mỏng". Từng chữ từng câu ẩn chứa sự rung động sâu thẳm từ nội tâm.
Cho nên các bậc phụ huynh cũng không cần quá lo lắng, AI dù mạnh mẽ đến đâu thì tri thức phong phú và việc đọc sách cũng không bao giờ trở nên vô dụng. Ở giai đoạn tiểu học, hãy bồi dưỡng cho trẻ khả năng thẩm mỹ, sức tưởng tượng, đặc biệt là đào sâu vào môn Ngữ văn.
Chỉ cần 5-10 phút mỗi ngày, đọc sách dễ dàng và không tốn nhiều công sức, phụ huynh học sinh tiểu học càng không nên bỏ lỡ!
Nuôi dưỡng tâm hồn từ những trải nghiệm đời thường
Không cần biến việc đọc sách thành một nhiệm vụ nặng nề. Với trẻ tiểu học, cha mẹ có thể bắt đầu từ những cuốn sách phù hợp với độ tuổi, cùng con đọc vài trang mỗi ngày, sau đó trò chuyện về một nhân vật, một hình ảnh hay một chi tiết khiến trẻ ấn tượng.
Điều quan trọng không phải là mỗi ngày trẻ đọc được bao nhiêu trang, mà là sau khi đọc, trẻ có biết quan sát, tưởng tượng và hình thành cảm nhận của riêng mình hay không. Khi đọc một đoạn văn tả cơn mưa, trẻ có thể thử nghĩ xem nếu đứng dưới cơn mưa ấy mình sẽ nhìn thấy gì, nghe thấy âm thanh nào. Khi đọc một câu chuyện, trẻ có thể được hỏi nhân vật nào khiến mình yêu thích, vì sao một chi tiết lại khiến mình buồn hoặc vui.
Những câu hỏi tưởng như rất đơn giản ấy lại giúp trẻ dần hình thành khả năng cảm nhận cái đẹp, phân biệt điều hay và biết diễn đạt suy nghĩ của mình bằng ngôn ngữ.
Bên cạnh đọc sách, cha mẹ cũng có thể đưa trẻ đến bảo tàng, thư viện, công viên, cho con nghe nhạc, xem tranh, quan sát thiên nhiên hoặc tự tay làm một món đồ nhỏ. Không nhất thiết phải là những hoạt động tốn kém. Một buổi chiều nhìn mây, chăm sóc cây, vẽ lại điều mình nhìn thấy cũng có thể trở thành trải nghiệm thẩm mỹ.
Trong thời đại AI có thể tạo ra vô số hình ảnh, câu chữ và video chỉ trong vài giây, điều đáng bồi dưỡng ở trẻ không chỉ là khả năng sử dụng công cụ, mà còn là khả năng biết mình muốn tạo ra điều gì và vì sao điều đó có ý nghĩa. AI có thể giúp con người làm nhanh hơn, nhưng một tâm hồn biết quan sát, biết rung động và có khả năng cảm nhận vẫn cần được nuôi dưỡng từ những trải nghiệm rất đời thường.
Hiểu Đan (theo Sohu)
