Khi nhắc đến những công trình biểu tượng cho trí tuệ Việt Nam, người ta thường nghĩ ngay đến những cây cầu vượt sông dài, những nhà máy thủy điện cắt ngang dòng thác dữ...
Nhưng ở ngoài khơi xa, nơi sóng gió Biển Đông gầm rú quanh năm, có một "pháo đài thép" khổng lồ mang tên Giàn khoan tự nâng Tam Đảo 05 - một khối thép siêu trường siêu trọng 18.000 tấn, trị giá 230 triệu USD (năm 2016).
Giàn khoan tự nâng Tam Đảo 05 sừng sững giữa biển khơi. Ảnh: Petrovietnam
Công trình giàn khoan tự nâng (Jack-up Rig) Tam Đảo 05 là công trình cơ khí trọng điểm quốc gia, do Liên doanh Việt – Nga Vietsovpetro làm chủ đầu tư, và PV Shipyard (Công ty Cổ phần Chế tạo Giàn khoan Dầu khí) làm tổng thầu. Vào thời điểm hạ thủy cuối năm 2015, Tam Đảo 05 là giàn khoan tự nâng lớn nhất do Việt Nam tự thiết kế và chế tạo.
Sau 3 năm thi công, Tam Đảo 05 hoàn thành. Năm 2016, tàu Thiên Ưng, cùng sự hỗ trợ của 2 tàu Komulan và Vungtau01, đã vượt biển để đưa Tam Đảo 05 ra khơi, thực hiện nhiệm vụ khoan khai thác mỏ Thỏ Trắng bắt đầu từ năm 2017.
8 năm sau khi chính thức đi vào khai thác, sản lượng dầu tại riêng mỏ Thỏ Trắng đạt 1,9 triệu tấn. Số liệu (từ năm 2017 đến 2025) do các chuyên gia Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro công bố năm 2026.
Để đạt được sản lượng lớn góp phần vào xuất khẩu và GDP quốc gia đó, Tam Đảo 05 có đóng góp không hề nhỏ.
Đến nay, mỗi lần nhắc đến công trình cơ khí trọng điểm quốc gia do chính người Việt thực hiện, người ta không thể không nhắc đến PV Shipyard - nhà cung cấp các dịch vụ kỹ thuật, công nghiệp cho ngành dầu khí và năng lượng tái tạo tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Sản lượng dầu khai thác theo các mỏ Lô 09-1 tại thời điểm 01/01/2026. Nguồn: Vietsovpetro
Nằm tại bể Cửu Long, mỏ Thỏ Trắng là một trong 5 "kho báu ngoài khơi" thuộc quyền quản lý khai thác của Vietsovpetro tại Lô 09-1 trên thềm lục địa phía Nam Việt Nam.
Bản lĩnh của "Pháo đài thép" 18.000 tấn giữa Biển Đông
Để hiểu được sự kỳ vĩ của Tam Đảo 05, hãy nhìn vào những thông số kỹ thuật đầy kiêu hãnh của nó. Tam Đảo 05 sở hữu khối lượng tương đương một tòa nhà chọc trời bằng thép hoành tráng:
Sức mạnh của Giàn khoan tự nâng Tam Đảo 05, làm nhiệm vụ cho mỏ Thỏ Trắng ngoài khơi. Nguồn thông tin: Bộ Công Thương.
Tam Đảo 05 được thiết kế để chịu đựng những điều kiện thời tiết khắc nghiệt nhất của vùng biển nhiệt đới, bao gồm sóng cao 20,7 mét, sức gió 36 mét/giây (130km/giờ) và có thể đạt đến cực hạn 51,4 mét/giây (185 km/giờ - tương đương với bão cấp 16).
"Ngôi nhà" giữa biển khơi này có sức chứa cho 140 cán bộ, kỹ sư hoạt động liên tục với đầy đủ tiện nghi, hệ thống phát điện, lọc nước và bãi đáp trực thăng tiêu chuẩn quốc tế; cùng khả năng chuyên chở 2.995 tấn (tối đa 6.488 tấn).
Hệ thống cứu sinh, cứu hỏa trên giàn đều đáp ứng các yêu cầu về an toàn khai thác ngoài khơi.
Chỉn chu trong từng milimet thép
Trước khi Tam Đảo 05 ra đời, ngành cơ khí hàng hải Việt Nam chủ yếu đóng vai trò gia công các phần phụ trợ cho nước ngoài.
Những kết cấu đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối, hệ thống nâng hạ thủy lực cốt lõi hay hệ thống điều khiển tự động hóa đều phải nhập khẩu nguyên chiếc hoặc thuê chuyên gia nước ngoài với chi phí cực kỳ đắt đỏ.
Nhưng với Tam Đảo 05, các kỹ sư của PV Shipyard đã chứng minh điều ngược lại. Việt Nam đóng vai trò là nhà thầu EPC (Mua sắm - Chế tạo - Thi công).
Ảnh minh họa do AI thực hiện.
Việc hàn ghép hàng chục nghìn tấn thép đặc chủng (thép cường độ cao hoạt động trong môi trường biển cực kỳ ăn mòn) đòi hỏi những kỹ thuật hàn tiên tiến nhất thế giới. Chỉ một sai sót nhỏ ở mối hàn chân đế có thể dẫn đến thảm họa sụp đổ toàn bộ giàn khoan dưới áp lực của sóng biển.
Và đội ngũ kỹ sư người Việt đã thực hiện nó một cách hoàn hảo. Giàn Tam Đảo 05 cuối cùng đã vượt qua loạt tiêu chuẩn khắt khe nhất của Đăng kiểm Hhàng hải Mỹ (ABS) và Đăng kiểm Việt Nam (VR) để "vươn mình" ra khơi xa.
Mỗi giàn khoan tự nâng hay cấu kiện thép siêu trường siêu trọng do Việt Nam chế tạo khi kéo ra khơi xa không chỉ đi tìm "vàng đen" làm giàu cho Tổ quốc, mà nó còn đóng vai trò như một vọng gác tiền tiêu.
Sự hiện diện kiên cường của Tam Đảo 05 giữa trùng khơi là biểu tượng vững chắc của chủ quyền kinh tế và an ninh biển đảo của Việt Nam.
Giàn khoan tự nâng Tam Đảo 05 tại dock sửa chữa của PVSM. Ảnh: Petrovietnam
Cuối tháng 6/2026, Tam Đảo 05 trải qua 55 ngày sửa chữa, đại tu do Công ty TNHH MTV Đóng tàu và Công nghiệp Cơ khí Dầu khí (PVSM) thực hiện, trong đó hạng mục sơn phủ trên diện tích hơn 86.500 m².
Sau khi hoàn thành đại tu, giàn khoan sẽ tiếp tục vươn khơi với hành trình đến mỏ Bạch Hổ để tiếp tục hoạt động thăm dò, khai thác. Mỏ Bạch Hổ, Thỏ Trắng thuộc "hệ sinh thái" Lô 09-1 do Vietsovpetro khai thác.
Các mốc phát triển của Giàn khoan tự nâng Tam Đảo 05
Các mốc thời gian hoàn thành công trình cơ khí trọng điểm quốc gia Giàn Tam Đảo 05.
Tham khảo: Petrovietnam, PV Shipyard
Trang Ly
