Ngày 28/5/2024, TAND Trung cấp TP. Vũ Hán, Trung Quốc, đã tuyên án sơ thẩm đối với vụ án Công ty vàng bạc đá quý Kingold sử dụng “vàng giả” để huy động vốn quy mô đặc biệt lớn. Nhà sáng lập Công ty vàng bạc đá quý Kingold, ông Giả Chí Hoành, bị tuyên phạt tù chung thân, tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân và tước quyền chính trị suốt đời.
Các bị cáo khác trong vụ án lần lượt nhận mức án từ 3 năm 2 tháng đến 12 năm tù giam, kèm theo các hình phạt tài sản. Đối với các pháp nhân liên quan, tòa án Trung Quốc tuyên phạt tiền theo quy định.
Theo kết quả điều tra và xét xử, năm 2026, công ty vàng bạc đá quý Kingold đã triển khai mô hình huy động vốn mang tên “thế chấp vàng và bảo hiểm tăng tín nhiệm”. Trên danh nghĩa, doanh nghiệp này mang vàng đạt chuẩn đến thế chấp tại các công ty tín thác để vay vốn.
Sau khi được thẩm định nội bộ, các công ty tín thác phát hành sản phẩm cho khách hàng có giá trị tài sản ròng cao. Đồng thời, các công ty bảo hiểm tham gia bảo hiểm nhằm bảo đảm chất lượng và trọng lượng của số vàng thế chấp, qua đó tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Tuy nhiên, số vàng được dùng làm tài sản bảo đảm thực chất không phải vàng nguyên chất. Kết quả giám định cho thấy, phần lớn số vàng này chỉ được mạ vàng bên ngoài, bên trong là hợp kim đồng – thường được gọi là “vàng bọc đồng”.
Bằng thủ đoạn này, ông Giả Chí Hoành đã huy động được khoảng 20 tỷ NDT ( hơn 74.000 tỷ đồng) từ các tổ chức tài chính, với dư nợ chưa đáo hạn lên tới khoảng 16 tỷ NDT (hơn 59 tỷ đồng). Lượng vàng thế chấp tương ứng được xác định vào khoảng 83,03 tấn, liên quan đến 15 tổ chức tài chính khác nhau.
Vụ việc chỉ thực sự bị phanh phui vào giữa năm 2020, khi hàng loạt sản phẩm tín thác của các công ty như Minsheng Trust, Dongguan Trust, Anxin Trust, Chang’an Trust… đối mặt nguy cơ vỡ nợ. Trong quá trình xử lý rủi ro và kiểm tra tài sản bảo đảm, các tổ chức này phát hiện số vàng thế chấp không đạt tiêu chuẩn như cam kết. Từ đó, vụ án “83 tấn vàng giả” chính thức lộ diện và nhanh chóng gây rúng động thị trường tài chính Trung Quốc.
Trước khi bê bối nổ ra, Công ty vàng bạc đá quý Kingold từng xây dựng hình ảnh là doanh nghiệp kinh doanh vàng trang sức quy mô lớn, có hoạt động đầu tư và tài chính bài bản. Theo báo cáo tài chính, từ năm 2016, ngoài việc mua vàng làm hàng tồn kho phục vụ kinh doanh, công ty còn đẩy mạnh hoạt động đầu tư vàng.
Doanh nghiệp này sử dụng vàng tự có cũng như vàng thuê từ các bên liên quan để thế chấp vay vốn ngân hàng. Sau khi hoàn trả các khoản vay, số vàng thế chấp sẽ được bán ra thị trường. Công ty vàng bạc đá quý Kingold cũng từng niêm yết trên sàn Nasdaq nhưng sau đó bị hủy niêm yết.
Trong toàn bộ vụ án, ông Giả Chí Hoành được xác định là nhân vật then chốt. Không chỉ giữ vai trò nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc, ông còn đứng ra bảo lãnh cá nhân cho nhiều khoản vay của Công ty vàng bạc đá quý Kingold. Chính doanh nghiệp này từng thừa nhận trong báo cáo tài chính rằng, khả năng tiếp cận tín dụng của công ty phụ thuộc rất lớn vào uy tín và vai trò cá nhân của ông Giả Chí Hoành.
Theo thông tin từ báo chí Trung Quốc, ông Giả Chí Hoành sinh năm 1961, có học vị Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh, từng được trao nhiều danh hiệu dành cho doanh nhân tư nhân. Tuy nhiên, đến nay, ông đã bị tuyên án tù chung thân.
Không chỉ dừng lại ở Công ty vàng bạc đá quý Kingold, vụ án còn kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng đối với thị trường tài chính Trung Quốc. Trong số các tổ chức chịu thiệt hại nặng nề nhất có Minsheng Trust.
Ánh Lê (Theo Jingji.cctv.cn)
