Giữa làn sóng phim kinh dị Việt ngày càng dày đặc, Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng không chạy đua bằng những cú hù dọa đơn thuần hay hình ảnh ghê rợn để gây sốc. Bộ phim đi theo một hướng khó hơn: dựng nên một thế giới tâm linh mang màu sắc bản địa rồi từ đó kéo người xem bước vào câu chuyện nơi nỗi sợ không chỉ đến từ ma quỷ mà còn đến từ chính con người.
Ngay từ khi tung poster và trailer đầu tiên, Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng đã nhanh chóng được nhắc đến dày đặc trên mạng xã hội. Không chỉ gây tò mò bởi chất liệu ma cà rồng vùng cao Tây Bắc còn khá mới lạ với điện ảnh Việt, bộ phim còn gây ấn tượng về một dự án được đầu tư nghiêm túc, chỉn chu với bối cảnh miền Tây Bắc đầy mới mẻ.
Và thực tế cho thấy, sức nóng đó không dừng lại ở kỳ vọng. Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng nhanh chóng thiết lập hàng loạt thành tích ấn tượng ngay từ khi vừa mở bán vé sớm. Bộ phim thu về hơn 70 tỷ đồng chỉ sau 3,5 ngày chiếu sớm, trở thành phim kinh dị Việt đạt mốc doanh thu này nhanh nhất trong lịch sử phòng vé. Trước đó, phim cũng đã dẫn đầu về doanh thu đặt vé trước với con số 13 tỷ đồng - cao nhất từ trước đến nay đối với thể loại này. Riêng ngày 18/4, Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng lập kỷ lục khi đạt 19,4 tỷ đồng chỉ trong một ngày, một con số hiếm thấy ngay cả với nhiều dự án lớn. Trong đường đua dịp lễ 30/4, 1/5 với 5 phim Việt ra rạp, có thể nói Phí Phông đã có một bước đi khá khôn ngoan khi chọn chiến lược chiếu sớm để nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường. Kết quả là bộ phim gần như áp đảo phòng vé, nắm giữ tới 85% thị phần doanh thu với khoảng 5.000 suất chiếu trong những ngày đầu ra rạp, vượt xa các đối thủ phòng vé còn lại.
Câu chuyện về hành trình trừ tà và hành trình bóc tách bản chất con người
Bối cảnh phim đặt tại một bản làng vùng cao Tây Bắc, cụ thể là Hang Dơi (Mộc Châu) sương mù phủ kín. Rừng núi hoang sơ vừa hùng vĩ vừa cô lập bao trùm toàn bộ câu chuyện bằng cảm giác ẩm lạnh, bí bách và đầy bất an. Trong không gian đó, hai anh em Còn (Kiều Minh Tuấn) và Dương (Đoàn Minh Anh) bắt đầu hành trình tìm đến bản làng để cứu mẹ - một pháp sư gặp nạn trong nghi lễ trấn yểm tà ma. Nhưng càng tiến sâu, họ càng bị cuốn vào một chuỗi sự kiện kỳ dị với những cái chết bí ẩn liên tiếp xuất hiện và cái tên Phí Phông dần hiện ra như một nỗi ám ảnh.
Trong truyền thuyết dân gian, Phí Phông là một dạng ma cà rồng vùng cao có khả năng sao chép hoàn hảo con người, hút máu, ăn thịt sống và ẩn mình giữa cộng đồng. Chi tiết này khiến bộ phim không đơn thuần là hành trình diệt quỷ mà trở thành một trò chơi tâm lý: khi không ai biết ai là quỷ thì nỗi sợ lớn nhất lại nằm ở sự nghi ngờ lẫn nhau.
Ở lớp bề mặt, bộ phim vẫn mang cấu trúc quen thuộc của dòng kinh dị: nhân vật chính đối mặt với thế lực siêu nhiên, từng bước lần theo dấu vết để giải cứu người thân. Ngay từ đầu, phim cố tình “đánh lừa” khán giả khi đặt Phí Phông như một phản diện. Nhưng càng về sau, khi các nút thắt dần được tháo gỡ, bức tranh tổng thể hiện ra với nhiều sắc thái hơn, buộc khán giả phải tự đặt lại câu hỏi: Liệu cái “khác biệt” có đồng nghĩa với “xấu xa”? Liệu con người có thực sự đáng sợ hơn những gì họ đang sợ hãi? Và nếu quỷ có thể mang nỗi đau, thì con người có thực sự vô tội?
Về mạch truyện, phim có một khởi đầu tương đối chậm. Nửa đầu tập trung dựng bối cảnh, giới thiệu nhân vật, thiết lập hệ thống tâm linh và các mối quan hệ, nên tạo cảm giác lan man. Có lẽ đây cũng là lý do khiến phim phải sử dụng khá nhiều jumpscare trong nửa đầu phim, đặc biệt là phần âm thanh cũng liên tục được đẩy mạnh dù không cần thiết như để giữ sự chú ý của khán giả. Bên cạnh jumpscare thì yếu tố body horror được khai thác khá mạnh - nhất là những hình ảnh liên quan đến hội chứng sợ lỗ (trypophobia), đủ để khiến nhiều người “ám ảnh” khi xem.
Tuy nhiên, từ nửa sau trở đi, khi các nút thắt bắt đầu được tháo gỡ, câu chuyện trở nên rõ ràng, mạch lạc hơn hẳn. Lúc này những yếu tố jumpscare cũng được tiết chế lại hoàn toàn vì phim đủ “cuốn” để người xem theo dõi theo từng diễn biến. Các chi tiết được kết nối - dù khá dễ đoán - nhưng lại tương đối gọn gàng, không bị bỏ ngỏ, giúp người xem dễ theo dõi và gật gù về logic của bộ phim.
Diễn xuất là điểm tựa vững chắc của toàn bộ bộ phim
Về diễn xuất, bộ phim có một dàn cast tương đối đồng đều nhưng nổi bật nhất vẫn là Kiều Minh Tuấn. Anh gần như có một màn “lột xác” hoàn toàn khi rũ bỏ hình ảnh hài hước quen thuộc để hóa thân thành một pháp sư tập sự gai góc, điềm đạm. Nhân vật Còn không chỉ đòi hỏi thể lực với những cảnh quay lăn xả như treo ngược, thực hiện nghi lễ mà còn yêu cầu chiều sâu tâm lý. Và càng về cuối phim, Kiều Minh Tuấn càng cho thấy khả năng “lên đồng” xuất thần khi đẩy cảm xúc nhân vật lên cao với biểu cảm đa dạng và linh hoạt, nhất là trong những cảnh gia đình cảm động hay như khi bị quỷ nhập đến méo mó, tạo nên sức nặng cho toàn bộ câu chuyện.
Trong khi đó, Nina Nutthacha Padovan (Lua) - dù không có quá nhiều đất diễn - nhưng mỗi lần xuất hiện đều khiến khán giả phải trầm trồ. Khả năng diễn bằng ánh mắt, sự chuyển đổi cảm xúc nhanh chóng từ ngây thơ sang nguy hiểm, dữ tợn sang đáng thương chỉ trong chưa đầy 1 giây khiến người xem phải nể phục. Đặc biệt, trong những phân đoạn bị quỷ nhập, cô bé mang lại cảm giác rợn người qua ánh mắt và nụ cười ám ảnh. Phần “trình diễn” hoàn hảo của sao nhí người 12 tuổi này chính là câu trả lời chắc nịch cho những ai muốn hỏi “tại sao phải mời hẳn một cô bé người Thái Lan về đóng phim Việt”.
Bên cạnh đó, Diệp Bảo Ngọc cũng gây chú ý với hình ảnh người mẹ vừa dịu dàng vừa bí ẩn, có những đoạn chuyển biến tâm lý khá tốt. Tuy nhiên, phần lồng tiếng miền Bắc cho nhân vật Mon mà cô thủ vai khiến cảm xúc đôi lúc chưa trọn vẹn. Lan Phương - nhân vật không được nhắc đến khi giới thiệu phim - xuất hiện như một cú twist đầy bất ngờ, là điểm mấu chốt gỡ rối gần như toàn bộ mạch chuyện. Diễn xuất điên loạn, cảm xúc của cô một lần nữa chứng minh thực lực của một nữ diễn viên giàu kinh nghiệm. Đoàn Minh Anh không quá bùng nổ nhưng vẫn giữ được sự ổn định và tròn vai, không quá lép vế giữa dàn diễn viên ưu tú. Dàn diễn viên phụ như NSƯT Hạnh Thúy, NSND Bùi Bài Bình hay các gương mặt khác đều góp phần làm đầy thế giới của phim, không ai quá nổi bật nhưng cũng không ai bị thừa.
Thông điệp về ranh giới giữa quỷ và người
Điều khiến Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng khác biệt những bộ phim kinh dị khác còn nằm ở thông điệp. Ẩn dưới lớp vỏ của câu chuyện về loài quỷ mang tên Phí Phông, đó là những vấn đề mang tính nhân văn: là tình mẫu tử, là sự trả giá, nhân quả và khả năng hướng thiện.
Bộ phim không chỉ dừng lại ở việc tạo ra nỗi sợ mà còn đặt ra một mệnh đề xuyên suốt: “Người sợ quỷ, hay quỷ mới sợ con người?”. Phí Phông không nhìn nhận quỷ như một thực thể xấu xa, độc ác mà đặt chúng trong bối cảnh của những oan khuất và đau khổ, cho thấy quỷ cũng là những vong linh từng là con người mang theo uất ức và chấp niệm. Ngược lại, con người đối với nỗi sợ và định kiến đôi khi lại chính là nguồn cơn của sự tàn nhẫn khi vin vào tâm linh để hợp thức hóa hành vi tội lỗi của mình.
Và điều đọng lại trong khán giả sau cùng của Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng không chỉ là nỗi sợ mà là những suy nghĩ về hành trình mình vừa trải qua. Phim không chỉ có máu me hay hù dọa mà còn có những thông điệp rõ ràng về nhân quả, về tình thân và sự trả giá. Mỗi nhân vật đều mang theo quá khứ, lựa chọn và hệ quả của riêng mình. Người tốt không hoàn hảo, kẻ xấu cũng không hoàn toàn vô cớ. Câu chuyện gia đình, đặc biệt là tình mẫu tử được khai thác rõ ràng hơn ở nửa sau cũng tạo nên cảm xúc và dư âm sau khi phim kết thúc.
Sau hành trình của anh em Còn và Dương, của cái thiện và cái ác, của quỷ và con người, của sự thật và những điều bị chôn giấu, thì đoạn kết cũng là một điểm đáng nhớ. Hình ảnh nhân vật Còn che một mắt, nhìn thẳng vào màn hình không chỉ gợi mở về “mắt âm dương” mà còn như một hành động “soi” ngược lại khán giả, bởi bất cứ ai ngồi trong rạp cũng sẽ có cảm giác như mình đang bị Còn nhìn vào. Hành động này như một câu hỏi rằng ở bản thân mỗi người - chính bạn - liệu có tồn tại con quỷ trong mình hay không? Mặt khác, đoạn kết mở như vậy cũng phần nào hé lộ khả năng phim sẽ có phần 2.
Bối cảnh và hình ảnh đã mắt
Phần hình ảnh trong phim là một điểm cộng lớn. Ê-kíp đã tận dụng tối đa bối cảnh tự nhiên tại vùng cao Tây Bắc với sương mù dày đặc, không gian ẩm thấp, cảm giác cô lập gần như tuyệt đối bởi bầu không khí ngột ngạt, lạnh lẽo vô cùng. Không cần quá phụ thuộc vào CGI, chính sự hoang sơ, sương mù, hang động và rừng sâu đã đủ tạo nên cảm giác rùng rợn, khiến người xem có cảm giác bất an ngay cả khi không có tình huống hù dọa trực diện. Màu phim với tone xám xanh lạnh càng khiến từng khung hình mãn nhãn hơn, đầy tính nghệ thuật. Bối cảnh sinh hoạt cũng được tái hiện chuẩn chỉnh để gần gũi nhất với đời sống của người dân Tây Bắc, từ ngôi nhà, vật dụng sống, động vật chăn nuôi đến bộ trang phục mà các diễn viên mặc trên người.
Bên cạnh đó, phim cũng ghi điểm khi lồng ghép yếu tố văn hóa bản địa một cách chỉn chu. Những chi tiết như nghi lễ tâm linh, trừ tà, bùa chú, đại cảnh tang lễ với 3 màu chủ đạo trắng - đen - đỏ, tạo hình xác chết hay thậm chí việc sử dụng cây lưỡi hổ để xua đuổi tà khí đều được thực hiện một cách kỹ lưỡng, cho thấy sự nghiên cứu sâu và cầu toàn của toàn ê-kíp.
Phim cũng có nhiều chi tiết ẩn dụ, đặc biệt là quả trứng trong màn xuất hiện của nhân vật Lua là một mắt xích quan trọng. Nếu để ý kỹ phân đoạn này thì sau khi xem xong, bạn sẽ thấy được độ khéo léo và tài tình trong cách ê-kíp xây dựng nhân vật, cũng như khả năng diễn xuất xứng tầm quốc tế Nina Nutthacha Padovan.
Tuy nhiên, cũng phải nói thêm rằng tham vọng đưa vào phim nhiều lớp ý nghĩa từ văn hóa, tâm linh đến nhân quả đôi lúc khiến kịch bản bị rối. Một số mâu thuẫn được giải quyết khá nhanh, thậm chí có phần đơn giản so với những gì đã xây dựng trước đó. Ngoài ra, vẫn có những chi tiết khiến người xem đặt dấu hỏi về tính hợp lý, như cách một pháp sư lựa chọn giải quyết “vấn đề” bằng hung khí thay vì phép thuật rõ ràng là vô lý.
Chấm điểm: 3.5/5
Tổng thể, Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng là một bộ phim kinh dị có tham vọng và có bản sắc. Dù còn tồn tại những hạn chế về nhịp phim và cách xử lý cao trào, bộ phim vẫn cho thấy nỗ lực thoát khỏi lối mòn quen thuộc để tìm kiếm một hướng đi riêng. Với một câu chuyện có chiều sâu, cách tiếp cận khác biệt và đặc biệt là phần diễn xuất ấn tượng của Kiều Minh Tuấn, Phí Phông vẫn là một bước tiến nổi bật của dòng phim kinh dị Việt. Quan trọng hơn, phim không chỉ khiến khán giả sợ mà còn khiến họ phải suy nghĩ - đó là điều không phải tác phẩm nào cũng làm được.
Mộng Zu
