Trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến, các giao dịch chuyển khoản, nhận tiền qua tài khoản ngân hàng đã trở thành hoạt động quen thuộc. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện nhiều thủ đoạn lừa đảo.
Theo cảnh báo của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Cần Thơ, một trong những tình huống người dân cần đặc biệt lưu ý là tài khoản ngân hàng bất ngờ nhận được tiền từ người không quen biết, dù bản thân không thực hiện bất kỳ giao dịch vay mượn hay mua bán nào.
Đáng chú ý, sau khi tiền được chuyển vào tài khoản, chủ tài khoản có thể nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn từ người lạ thông báo chuyển khoản nhầm, yêu cầu hoàn trả ngay. Một số trường hợp, đối tượng tự xưng là nhân viên tổ chức tín dụng hoặc đơn vị cho vay trực tuyến, thông báo người nhận đã được giải ngân khoản vay và yêu cầu thanh toán tiền gốc, lãi cùng các khoản phí phát sinh.
Giả chuyển khoản nhầm để chiếm đoạt tiền
Một trong những thủ đoạn thường được các đối tượng sử dụng là chủ động chuyển tiền vào tài khoản của người dân, sau đó liên hệ với lý do chuyển khoản nhầm để yêu cầu hoàn trả.
Để tạo lòng tin và thúc giục nạn nhân, đối tượng có thể gửi hình ảnh giao dịch, cung cấp thông tin chuyển khoản hoặc viện dẫn những lý do khẩn cấp nhằm yêu cầu hoàn tiền ngay lập tức.
Tuy nhiên, thay vì đề nghị ngân hàng hỗ trợ xác minh và hoàn trả theo đúng quy trình, các đối tượng lại yêu cầu người nhận chuyển tiền vào một tài khoản khác, thậm chí chia nhỏ số tiền để chuyển đến nhiều tài khoản.
Đây có thể là cách thức nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc lợi dụng tài khoản của người nhận làm trung gian luân chuyển dòng tiền có nguồn gốc bất hợp pháp. Nếu tự ý chuyển tiền theo hướng dẫn của người lạ, chủ tài khoản có thể đối mặt với nguy cơ mất tài sản và những rắc rối liên quan đến việc xác minh các giao dịch.
Bị gán khoản vay dù không đăng ký
Đáng lo ngại hơn, một số đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa tín dụng trực tuyến để tạo ra những khoản nợ ngoài ý muốn cho người dân.
Thông qua việc thu thập, mua bán hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân, các đối tượng có thể tìm cách đăng ký khoản vay trên các ứng dụng không rõ nguồn gốc, sau đó chuyển tiền vào tài khoản của nạn nhân và thông báo đây là khoản vay đã được giải ngân.
Sau một thời gian ngắn, người nhận tiền bị liên hệ yêu cầu thanh toán tiền gốc, lãi và nhiều khoản phí bất hợp lý. Khi nạn nhân khẳng định không đăng ký vay, các đối tượng tiếp tục gọi điện, nhắn tin đe dọa, xúc phạm danh dự, thậm chí gây áp lực với người thân, bạn bè nhằm buộc họ phải trả tiền.
Không chỉ dừng lại ở việc đòi nợ, các đối tượng còn có thể giả danh nhân viên ngân hàng, đơn vị hỗ trợ giao dịch hoặc cơ quan chức năng để hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hoàn trả tiền.
Trong quá trình liên hệ, chúng yêu cầu truy cập đường dẫn lạ, cài đặt ứng dụng, cung cấp mật khẩu đăng nhập, mã OTP hoặc thực hiện các thao tác xác thực trên điện thoại. Đây có thể là những bước nhằm đánh cắp thông tin tài khoản, chiếm quyền điều khiển thiết bị và thực hiện giao dịch chuyển tiền trái phép.
Không tự ý chuyển trả tiền theo yêu cầu của người lạ
Những thủ đoạn trên không chỉ khiến người dân đối mặt với nguy cơ mất tiền mà còn có thể làm lộ lọt thông tin cá nhân, ảnh hưởng đến danh dự, uy tín và đời sống. Việc cung cấp hình ảnh căn cước, giấy tờ tùy thân, mật khẩu hoặc mã xác thực cho người không rõ danh tính còn tạo điều kiện để các đối tượng tiếp tục thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật.
Về nguyên tắc, người nhận được tài sản do người khác chuyển nhầm mà không có căn cứ pháp luật có nghĩa vụ hoàn trả cho chủ sở hữu hoặc người có quyền đối với tài sản. Tuy nhiên, việc hoàn trả cần được thực hiện thông qua quy trình xác minh phù hợp, tránh tự ý chuyển tiền theo yêu cầu của người lạ.
Đồng thời, việc tài khoản bất ngờ nhận được tiền không đồng nghĩa với việc chủ tài khoản đã xác lập quan hệ vay tài sản hoặc đương nhiên phải thanh toán các khoản lãi, phí do người khác đơn phương đưa ra.
Trước tình hình trên, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Cần Thơ khuyến cáo người dân cần bình tĩnh khi phát hiện tài khoản nhận được tiền không rõ nguồn gốc. Trước hết, cần kiểm tra lịch sử giao dịch, xác định số tiền, thời điểm chuyển khoản, nội dung giao dịch và lưu giữ các thông tin liên quan.
Người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng số tiền này vào mục đích cá nhân, không vội vàng chuyển trả theo yêu cầu của người lạ mà cần liên hệ ngân hàng để được hướng dẫn xác minh, xử lý theo đúng quy trình. Đặc biệt, không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản; không truy cập đường dẫn lạ hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người tự xưng là nhân viên ngân hàng, tổ chức tín dụng.
Trường hợp bị đe dọa, ép buộc trả nợ hoặc phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép, người dân cần lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, hình ảnh giao dịch và các tài liệu liên quan, đồng thời trình báo cơ quan Công an gần nhất để được tiếp nhận, xác minh và xử lý.
Theo Trang thông tin điện tử Công an thành phố Cần Thơ
Huỳnh Duy
