Thận đóng vai trò là "nhà máy xử lý chất thải" trung tâm, giúp điều hòa nước, điện giải và cân bằng axit-bazơ để duy trì sự sống. Tuy nhiên, theo số liệu từ WHO, bệnh thận mãn tính hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 10 toàn cầu với khoảng 1,2 triệu người chết mỗi năm. Riêng với ung thư thận, báo cáo GLOBOCAN 2022 ghi nhận hơn 155.000 ca tử vong mới trên toàn thế giới.
Nhiều người lầm tưởng nhịn tiểu là thói quen tai hại nhất với thận, nhưng thực tế còn nhiều "thủ phạm" ít ai ngờ đến. Để bảo vệ "bộ lọc" quý giá này, bác sĩ cảnh báo 6 thói quen nguy hiểm bạn cần thay đổi ngay lập tức:
1. Chế độ ăn nhiều muối và gia vị mặn
Đặc biệt, muối ẩn trong thực phẩm chế biến sẵn và đồ đóng gói là mối nguy hại thầm lặng khiến thận bị xơ hóa nhanh chóng.
Việc tiêu thụ quá nhiều muối làm tăng vọt lượng ion natri trong máu, gây giữ nước và dẫn đến tăng huyết áp. Khi đó, thận buộc phải hoạt động dưới áp lực lọc cực cao, gây tổn thương trực tiếp đến các ống thận và cầu thận. Theo thời gian, thói quen này dẫn đến protein niệu và suy thận mãn tính.
2. Lạm dụng thuốc và thực phẩm bổ sung
Nhiều người mù quáng tin vào các loại "thuốc bổ thận" hoặc tự ý dùng thực phẩm chức năng mà chưa qua kiểm chứng y khoa. Việc nạp quá mức các hoạt chất này không những không có lợi mà còn gây ra "bệnh thận do thuốc". Một số loại thuốc giảm đau và thuốc chống viêm không steroid (NSAID) nếu dùng kéo dài sẽ gây độc trực tiếp, dẫn đến tổn thương thận cấp tính hoặc suy thận vĩnh viễn.
3. Ăn quá nhiều chất béo, đường và protein động vật
Tiêu thụ quá mức protein, đặc biệt là protein động vật, khiến thận phải chịu tải trọng cao liên tục, dẫn đến xơ hóa cầu thận. Bên cạnh đó, lượng đường dư thừa làm tăng gánh nặng chuyển hóa và phát triển thành bệnh thận do tiểu đường.
Trong khi đó, chất béo gây béo phì và huyết áp cao, tạo thành "gọng kìm" đẩy nhanh quá trình lão hóa và suy kiệt chức năng lọc của thận.
4. Thiếu ngủ kéo dài và làm việc quá sức
Thức khuya làm suy giảm khả năng tự phục hồi của thận. Tình trạng thiếu ngủ mãn tính khiến hệ miễn dịch yếu đi, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thận. Đồng thời, áp lực kéo dài gây rối loạn hormone và làm tuyến thượng thận hoạt động quá mức, gây mất cân bằng hệ thống bài tiết và tàn phá chức năng thận từ bên trong.
5. Thói quen uống quá ít nước
Nước là "chất vận chuyển" thiết yếu để thận loại bỏ độc tố. Khi cơ thể mất nước, nước tiểu bị cô đặc khiến thận không thể bài tiết chất thải hiệu quả, dẫn đến hình thành sỏi thận và tích tụ độc tố nồng độ cao.
Các bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành cần uống ít nhất 1,5 lít nước cho đến 2,5 lít nước mỗi ngày để duy trì áp lực lọc ổn định và bảo vệ tế bào thận khỏi bị nhiễm độc.
6. Hút thuốc và uống rượu bia nhiều
Đây là "tác hại kép" tàn phá mạch máu thận. Nicotine trong thuốc lá gây co mạch, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng thận. Trong khi đó, rượu bia phá hủy chức năng chuyển hóa, làm tích tụ độc tố và giảm khả năng giải độc của thận. Thói quen này kéo dài chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến suy thận nhanh chóng và không thể cứu vãn.
Lời khuyên để phòng bệnh thận
Thận là bộ lọc tinh vi nhưng rất dễ bị tổn thương bởi áp lực từ chế độ ăn uống và lối sống thiếu khoa học. Để giảm tải cho thận, bác sĩ khuyên bạn nên duy trì chế độ ăn thanh đạm, đặc biệt là cắt giảm lượng muối và thực phẩm chế biến sẵn để kiểm soát huyết áp cũng như áp lực lọc tại cầu thận.
Hãy tăng cường uống đủ nước mỗi ngày và bổ sung các loại rau quả nhạt màu, ít kali để hỗ trợ thận đào thải độc tố tự nhiên mà không gây sỏi. Việc hạn chế đạm động vật, thay bằng cá hoặc protein thực vật sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng xơ hóa đơn vị thận và bảo vệ chức năng bài tiết lâu dài. Nếu thấy dấu hiệu phù nề hoặc nước tiểu bất thường, bạn nên thực hiện tầm soát chức năng thận ngay.
Nguồn và ảnh: Aboluowang, Express
Chiến My
