Theo khảo sát của nền tảng tuyển dụng Greenhouse, gần một nửa số người tìm việc tại Anh từng tham gia phỏng vấn bằng trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng nhiều người cho biết trải nghiệm này khiến họ cảm thấy “khó xử”, “xúc phạm”.
Khảo sát được thực hiện với 2.950 người tìm việc, trong đó có 1.132 lao động tại Anh, cùng người tham gia từ Mỹ, Đức, Úc và Ireland. Kết quả cho thấy 47% ứng viên tại Anh từng trải qua phỏng vấn bằng AI, trong khi 30% đã bỏ ngang quy trình tuyển dụng vì không muốn tham gia hình thức này. Nhiều người khác muốn có yếu tố con người trong phỏng vấn và không chắc buổi phỏng vấn của mình có được xem lại hay không.
"Cảm giác như đang soi gương và tự nói chuyện với chính mình"
Thomas (21 tuổi), sinh viên tại miền bắc nước Anh, cho biết anh đã nộp khoảng 15 hồ sơ xin việc, trong đó gần 10 công việc yêu cầu phỏng vấn AI. Theo Thomas, phần lớn các công ty sử dụng video ghi sẵn để đặt câu hỏi. Ứng viên có khoảng hai phút suy nghĩ và ba phút trả lời trước camera. Các buổi phỏng vấn kéo dài từ 10 đến 30 phút. Ứng viên cũng phải hoàn thành bài đánh giá tính cách và kiểm tra kỹ năng trực tuyến trước đó. Thomas nói rằng một khi đã vượt qua các vòng sau trong quá trình ứng tuyển, anh sẽ có một cuộc phỏng vấn trực tiếp, mà anh mô tả là "thực sự tốt".
“Cảm giác không thật, giống như bạn đang soi gương và tự nói chuyện với chính mình. Không có sự tương tác giữa người với người. Nếu phỏng vấn trực tiếp, bạn sẽ thấy được phản ứng của người đối diện và liệu họ có tiếp thu những gì bạn nói hay không", anh chia sẻ về trải nghiệm phỏng vấn cùng AI.
"Tôi thấy toàn bộ quá trình đó thật nhục nhã"'
Susannah, 44 tuổi, một nhà khoa học sống ở Cambridge, cho biết cô thấy cuộc phỏng vấn về trí tuệ nhân tạo của mình là "khó xử và nhục nhã".
Sau khi hoàn thành mẫu đơn trực tuyến năm ngoái cho một vị trí khoa học "cấp cao", cô đã gửi CV và thư xin việc theo yêu cầu và sau đó được mời phỏng vấn qua AI. Trước buổi phỏng vấn, cô được yêu cầu cho phép nhà tuyển dụng sử dụng hệ thống phỏng vấn bằng trí tuệ nhân tạo.
Buổi phỏng vấn gồm 5 câu hỏi và quá trình kéo dài khoảng 10 phút. Cô phải nhấn nút ghi hình, bị giới hạn thời gian bởi đồng hồ đếm ngược. Nội dung tập trung vào hành vi nơi làm việc.
“Tôi thấy nó khó xử và toàn bộ quá trình thật đáng xấu hổ", cô chia sẻ.
Khoảng một tuần sau, cô nhận được thư từ chối từ nhà tuyển dụng. Cô băn khoăn không biết liệu có nhà tuyển dụng nào thực sự xem lại buổi phỏng vấn của mình hay không.
Susannah cho biết cô hiểu lý do tại sao các công ty sử dụng phỏng vấn bằng AI, trong bối cảnh có quá nhiều đơn xin việc đến nỗi bộ phận nhân sự không thể xem xét hết được. Susannah, hiện đang làm việc theo dạng hợp đồng, cho biết mọi người tham gia phỏng vấn bằng AI "vì chúng tôi quá tuyệt vọng" để tìm việc.
"Con người thật của tôi sẽ không trả lời phỏng vấn như vậy"
David, 47 tuổi, chuyên gia tư vấn marketing tại Tây Ban Nha, cho biết buổi phỏng vấn AI kéo dài 20 phút của anh là "trải nghiệm kinh khủng". Hệ thống yêu cầu trả lời theo gạch đầu dòng và từ khóa. David cho biết cách làm này không phù hợp vì anh cần thời gian tìm hiểu các ràng buộc dự án trước khi đưa giải pháp.
“Tôi đã gặp khó khăn ngay lập tức. Tôi chỉ nói bằng các gạch đầu dòng và từ khóa. Con người thật của tôi, người sẽ dành thời gian để hiểu rõ thách thức và những hạn chế thực sự của một dự án, sẽ không bao giờ trình bày theo cách đó", anh nhớ lại buổi phỏng vấn.
Dù sau đó được mời gặp giám đốc điều hành, anh phát hiện nhà tuyển dụng đã dùng ChatGPT để đánh giá bản ghi hình trước đó. Mặc dù David hiểu được tính hữu ích của trí tuệ nhân tạo trong một số trường hợp, nhưng anh không mấy ấn tượng với cuộc phỏng vấn đầu tiên với người có chuyên môn về trí tuệ nhân tạo.
“Đối với tôi, đó là điều tồi tệ nhất có thể, một màn hình đếm ngược, trả lời một màn hình trống, không có ngữ cảnh", anh nhấn mạnh về trải nghiệm phỏng vấn cùng AI.
Không ít người tìm việc cho rằng phỏng vấn AI thiếu sự tương tác giữa con người với nhau. Ảnh minh hoạ
"Khi tôi dừng lại, trợ lý AI cho rằng tôi đã nói xong, nên liên tục ngắt lời và chuyển sang phần khác"
Tom, quản lý dự án sống tại Scotland, cũng từng tham gia phỏng vấn với trợ lý AI cho một công việc bán thời gian. Anh mô tả trải nghiệm giống một cuộc gọi điện thoại qua màn hình máy tính, dù thỉnh thoảng gặp lỗi ngắt lời. Hệ thống thường xuyên hiểu nhầm các quãng nghỉ là kết thúc câu trả lời để tự động chuyển sang câu hỏi khác, khiến phần trình bày bị ngắt quãng. Đôi khi, AI còn xoáy sâu vào những chi tiết nhỏ nhặt không cần thiết.
Theo anh, AI hiện vẫn chưa thể hiểu được những sắc thái tinh tế trong ngôn ngữ cơ thể và cũng chưa sẵn sàng cho một buổi phỏng vấn hoàn chỉnh. Anh cho biết phỏng vấn thực tế phải là quá trình tương tác hai chiều để ứng viên đánh giá ngược lại nhà tuyển dụng. "Sự tương tác giữa người và người vẫn là điều tốt và tôi hy vọng điều đó sẽ được duy trì lâu dài", Tom nói.
