Nguồn năng lượng đó là: Địa nhiệt. Cụ thể, nó bao gồm các lớp đá siêu nóng nằm sâu vài km, có khả năng cung cấp năng lượng cho thế hệ năng lượng địa nhiệt sâu mới.
Tại một số khu vực ở Úc, nhiệt độ dưới lòng đất có thể vượt quá 350 độ C. Đây là ngưỡng cho phép nước chuyển sang trạng thái siêu tới hạn một trạng thái đặc biệt giữa chất lỏng và chất khí, có khả năng lưu trữ và vận chuyển năng lượng rất lớn.
Nhờ đó, dưới lòng đất tại quốc giá này được ví như một "pin năng lượng tự nhiên" khổng lồ, hoạt động liên tục và luôn sẵn sàng khai thác.
Điểm đáng chú ý là công nghệ địa nhiệt thế hệ mới không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các khu vực có núi lửa, mạch nước phun hay nguồn nhiệt tự nhiên dồi dào như trước đây. Những tiến bộ trong công nghệ khoan sâu, cảm biến chịu nhiệt độ cực cao và kinh nghiệm tích lũy từ ngành dầu khí đang mở ra khả năng khai thác các giếng địa nhiệt ở độ sâu từ 5 đến 10 km để sản xuất điện.
Ưu thế vượt trội so với điện mặt trời và điện gió
Theo các nhà nghiên cứu, lợi thế lớn nhất của địa nhiệt sâu là khả năng cung cấp điện ổn định 24 giờ mỗi ngày.
Trong khi điện mặt trời phụ thuộc vào bức xạ mặt trời và điện gió phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, các khối đá siêu nóng dưới lòng đất có thể tạo ra nguồn điện liên tục quanh năm. Đây được xem là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các hệ thống điện hiện đại, nơi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng nhưng vẫn đối mặt với bài toán nguồn cung không ổn định.
Yếu tố công nghệ cốt lõi nằm ở việc khai thác nước siêu tới hạn. Khi nhiệt độ vượt quá 350 độ C, nước tồn tại ở trạng thái trung gian giữa lỏng và khí, cho phép mang theo lượng năng lượng lớn hơn nhiều so với hơi nước thông thường. Các chuyên gia nhận định công nghệ này có thể nâng đáng kể hiệu suất của các nhà máy địa nhiệt, biến những giếng khoan sâu thành các cơ sở phát điện công suất lớn.
Tiềm năng tương đương 3 tỷ thùng dầu
Các đánh giá ban đầu cho thấy tiềm năng địa nhiệt của Úc là rất lớn. Chỉ cần khai thác khoảng 1% lượng đá siêu nóng hiện có cũng có thể tạo ra nguồn năng lượng tương đương khoảng 3 tỷ thùng dầu.
Bên cạnh lợi thế về tài nguyên, Úc còn sở hữu ngành khai khoáng phát triển, đội ngũ chuyên gia địa chất giàu kinh nghiệm cùng lực lượng lao động có tay nghề cao trong lĩnh vực khoan sâu. Đây được xem là những yếu tố quan trọng giúp nước này đẩy nhanh quá trình thương mại hóa công nghệ địa nhiệt sâu.
Dù đầy hứa hẹn, việc tiếp cận nguồn nhiệt nằm sâu trong lòng đất vẫn là bài toán không đơn giản.
Để đưa một dự án địa nhiệt sâu vào vận hành, các doanh nghiệp phải khoan xuống độ sâu hàng kilomet, xác định chính xác nhiệt độ của tầng đá nóng, đồng thời thiết kế hệ thống có khả năng chịu được áp suất và nhiệt độ cực lớn trong thời gian dài.
Chi phí đầu tư ban đầu rất cao cùng những rủi ro kỹ thuật khiến nhiều chuyên gia cho rằng lĩnh vực này cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ, tương tự như những gì từng được áp dụng đối với điện mặt trời và điện gió trong giai đoạn đầu phát triển.
Nếu vượt qua được các rào cản về công nghệ và chi phí, địa nhiệt sâu có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng của Úc.
Không chỉ phục vụ sản xuất điện, nguồn năng lượng sạch và ổn định này còn có thể được sử dụng cho sản xuất hydro xanh, chế biến khoáng sản chiến lược, hoạt động khai khoáng quy mô lớn hay vận hành các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo – những lĩnh vực đòi hỏi nguồn điện liên tục với lượng phát thải thấp.
Với tiềm năng to lớn đang nằm sâu dưới lòng đất, "mặt trời ngầm" của Úc được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những trụ cột năng lượng quan trọng trong tương lai, góp phần giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo hướng bền vững hơn.
Theo Elconfidencial
Minh Khang
