Trong thế giới của Doraemon, nhóm bạn thân xoay quanh Nobita tưởng chừng chỉ là những nhân vật hoạt hình dành cho trẻ em, nhưng thực chất lại phản ánh rất rõ những lát cắt tính cách quen thuộc trong đời sống xã hội.
Gian là cậu bé to khỏe, thích bắt nạt nhưng lại có tinh thần nghĩa hiệp và sẵn sàng bảo vệ bạn bè khi cần. Shizuka dịu dàng, nhân hậu, là hình mẫu “cô bạn lý tưởng” trong mắt nhiều thế hệ khán giả. Nobita thì vụng về, lười biếng, học kém, nhưng lại sở hữu trái tim lương thiện và sự chân thành hiếm có. Chỉ riêng Suneo – cậu bạn nhà giàu – dường như luôn bị gắn với hình ảnh tiêu cực, đến mức nhiều người cho rằng đây là nhân vật “khó tìm ra ưu điểm nhất” trong cả nhóm.
Suneo thường xuất hiện với vẻ ngoài tự mãn, thích khoe khoang tài sản, từ đồ chơi đắt tiền, chuyến du lịch xa xỉ cho tới những món đồ công nghệ hiếm có. Cậu ta dùng sự giàu có như một cách để khẳng định bản thân, thậm chí không ngần ngại làm tổn thương cảm xúc của Nobita bằng những lời chê bai và so sánh. Chính vì vậy, trong mắt phần đông khán giả, Suneo là hình mẫu điển hình của “cậu ấm” ích kỷ, hợm hĩnh, sống dựa vào tiền của gia đình và thiếu chiều sâu nhân cách.
Thế nhưng, nếu nhìn kỹ hơn, Suneo không phải là một nhân vật đơn giản chỉ được xây dựng để gây khó chịu. Trong một tình huống giả định khi Doraemon sử dụng “If Phone Booth” – chiếc điện thoại có khả năng tạo ra một thế giới giả định – toàn bộ tài sản của gia đình Suneo đã bị xóa bỏ. Không còn biệt thự, không còn xe sang, không còn đồ chơi đắt tiền, Suneo và gia đình buộc phải sống trong điều kiện nghèo khó, thậm chí phải trú ngụ trong một hang động.
Điều bất ngờ nằm ở chỗ, Suneo – người vốn được cho là sẽ suy sụp đầu tiên khi mất tiền – lại không gục ngã như nhiều người tưởng. Trái lại, cậu cùng gia đình thể hiện một tinh thần tích cực đáng ngạc nhiên. Không còn tiền thì tự tay lao động để kiếm sống, không có đồ dùng thì tự mình chế tạo, không còn sự tiện nghi thì học cách thích nghi. Quan trọng hơn, Suneo không hề tỏ ra bi lụy hay than trách số phận. Cậu tham gia vào quá trình lao động với sự hào hứng gần như giống hệt khi còn sống trong nhung lụa.
Chính trong hoàn cảnh ấy, một khía cạnh khác của Suneo mới dần lộ diện. Đằng sau vẻ khoe khoang thường thấy là một cậu bé có tinh thần lạc quan, không dễ bị hoàn cảnh đánh gục. Suneo không dùng sự nghèo khó làm cái cớ để trốn tránh trách nhiệm, cũng không coi việc mất mát là lý do để oán giận cuộc sống. Ngược lại, cậu tìm thấy niềm vui trong lao động, trong sự gắn kết gia đình và trong việc tự tay tạo ra giá trị cho chính mình.
Thực chất, tính cách này không phải tự nhiên mà có. Nếu quan sát kỹ, có thể thấy Suneo chịu ảnh hưởng rất lớn từ cha mẹ. Gia đình cậu, dù giàu có, nhưng không phải kiểu chỉ biết hưởng thụ. Họ từng gây dựng sự nghiệp từ hai bàn tay trắng, coi trọng sáng tạo, lao động và ý chí vươn lên. Khi bị tước bỏ toàn bộ của cải, họ không oán trách hay tuyệt vọng, mà lập tức bắt đầu lại từ đầu với tinh thần bình tĩnh và chủ động. Chính bầu không khí gia đình ấy đã góp phần hình thành nên sức chịu đựng và khả năng thích nghi của Suneo.
Ở điểm này, Suneo thậm chí còn thể hiện một phẩm chất mà Nobita hay Gian chưa chắc đã có được: khả năng đứng dậy nhanh chóng khi mất đi lợi thế vốn có. Nobita thường gục ngã trước thất bại học tập, Gian dễ nổi nóng khi không đạt được điều mình muốn, còn Suneo – khi không còn tiền bạc để dựa vào – lại chọn cách đối mặt và xây dựng lại từ đầu.
Một gia đình biết lao động, biết giữ tinh thần lạc quan và gắn bó với nhau thì dù bị đẩy vào hoàn cảnh khó khăn cũng sẽ sớm tìm được con đường đi lên.
Thông qua một nhân vật từng bị xem là “không có ưu điểm”, tác giả bộ truyện đã khéo léo nhắc nhở mọi người rằng trong xã hội, không ai hoàn toàn xấu, cũng không ai chỉ được định nghĩa bằng xuất thân hay tài sản. Khi lớp vỏ hào nhoáng bị bóc đi, điều còn lại mới là bản chất thật sự của mỗi con người. Và đôi khi, chính trong nghịch cảnh, những giá trị đáng quý nhất mới có cơ hội được nhìn thấy rõ ràng.
Ánh Lê (Theo Baijiahao)
