Bỏ qua dấu hiệu tăng huyết áp vì nghĩ "còn trẻ"
Mới đây, Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM tiếp nhận cuộc gọi cấp cứu trường hợp người đàn ông bất tỉnh tại nhà ở phường Bình Trị Đông, TP.HCM. Ngay sau đó, ê kíp cấp cứu của Trạm cấp cứu vệ tinh số 32 nhanh chóng đến hiện trường.
Nạn nhân được xác định là là anh H.Q.P, giáo viên sinh năm 1988, mới lập gia đình và chưa có con. Theo người thân, sau bữa cơm tối với gia đình, anh than mệt rồi ra trước hiên ngồi nghỉ. Ít phút sau, người đàn ông này bất ngờ gục xuống, rơi vào tình trạng ngưng tim.
Dù lực lượng cấp cứu đã nỗ lực hồi sinh tim phổi ngay tại hiện trường nhưng người bệnh không qua khỏi.
VietNamnet dẫn lời bác sĩ Nguyễn Thắng Nhật Tuệ - tham gia cấp cứu cho biết, theo thông tin từ gia đình, trước đó nam giáo viên từng được phát hiện tăng huyết áp khi khám sức khỏe định kỳ cùng cơ quan. Tuy nhiên, anh không điều trị vì cho rằng mình còn trẻ, vẫn khỏe mạnh nên nghĩ bệnh không đáng lo ngại.
Các bác sĩ nỗ lực cấp cứu cho bệnh nhân. Ảnh: VietNamnet
Từ sự việc trên, bác sĩ khuyến cáo, không chỉ người lớn tuổi mà cả người trẻ cũng cần kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ như căng thẳng kéo dài, béo phì, hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.
Khi được chẩn đoán tăng huyết áp, người bệnh cần tuân thủ điều trị, thay đổi lối sống, hạn chế muối, kiểm soát cân nặng và tái khám đều đặn, tránh tâm lý chủ quan vì nghĩ mình còn trẻ khỏe.
"Sát thủ thầm lặng" tàn phá cơ thể ra sao?
Tạp chí Tri thức dẫn số liệu thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính trong năm 2024 có khoảng 1,4 tỷ người trưởng thành từ 30-79 tuổi sống chung với tăng huyết áp, tương đương khoảng 1/3 dân số trong nhóm tuổi này. Điều đáng lo ngại là gần một nửa số người mắc bệnh không biết mình bị tăng huyết áp, trong khi chỉ khoảng 23% kiểm soát được huyết áp ở mức an toàn.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm và ít gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và kiểm soát, tình trạng này có thể âm thầm gây tổn thương mạch máu, tim và nhiều cơ quan quan trọng khác trong cơ thể theo thời gian.
Huyết áp cao kéo dài có thể làm thành mạch máu bị tổn thương, xuất hiện những vết rách nhỏ li ti. Khi cơ thể cố gắng “sửa chữa” các vùng tổn thương này, cholesterol và chất béo dễ tích tụ tại đó, dần hình thành các mảng xơ vữa trong lòng động mạch. Theo thời gian, quá trình này khiến mạch máu hẹp lại, cản trở dòng máu lưu thông và làm tăng nguy cơ xảy ra những biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm và ít gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Ảnh minh họa
Không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch, tăng huyết áp còn có thể gây suy tim do tim phải hoạt động quá sức trong thời gian dài. Khi áp lực trong lòng mạch liên tục tăng cao, cơ tim sẽ dần dày lên và phì đại, khiến khả năng bơm máu suy giảm. Nếu kéo dài, người bệnh có thể tiến triển đến suy tim.
Bệnh cũng có thể gây tổn thương thận khi các mạch máu quanh thận bị ảnh hưởng, làm suy giảm khả năng lọc máu và dẫn đến bệnh thận mạn hoặc suy thận. Tại mắt, các mạch máu nhỏ có thể bị căng hoặc tổn thương, gây giảm thị lực.
Chủ động phòng ngừa và kiểm soát huyết áp ở người trẻ
Để không còn những bi kịch tương tự, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân – đặc biệt là giới trẻ – tuyệt đối không được chủ quan. Những người có lối sống căng thẳng kéo dài, béo phì, lạm dụng rượu bia, thuốc lá hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch cần phải kiểm tra huyết áp định kỳ. Khi đã được chẩn đoán mắc bệnh, việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ và tái khám đều đặn là bắt buộc, không được tự ý bỏ thuốc.
Theo WHO, nhiều yếu tố nguy cơ gây tăng huyết áp xuất phát từ lối sống và hoàn toàn có thể điều chỉnh được. Trong đó có chế độ ăn uống kém lành mạnh như ăn quá nhiều muối, tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa nhưng lại ít rau xanh và trái cây. Bên cạnh đó, ít vận động, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, thừa cân hoặc béo phì cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Tổ chức Y tế Thế giới cho biết thay đổi lối sống có thể giúp phòng ngừa và kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả. Tuy nhiên, ngay cả khi đã cải thiện chế độ sinh hoạt, nhiều người bệnh vẫn cần dùng thuốc theo chỉ định để duy trì huyết áp ổn định.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên tăng cường ăn rau xanh và trái cây, hạn chế ngồi quá lâu, đồng thời duy trì vận động thể chất thường xuyên như đi bộ, chạy bộ, bơi lội, khiêu vũ hoặc tập luyện tăng sức mạnh.
Người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút mỗi tuần cho các hoạt động thể chất cường độ vừa hoặc 75 phút với hoạt động cường độ mạnh. Ngoài ra, việc giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì cũng góp phần cải thiện huyết áp đáng kể.
