Tối 27/3, liên quan vụ tai nạn giao thông liên hoàn tại ngã tư Trung Kính - Hạ Yên Quyết (phường Yên Hòa), Công an phường Yên Hòa, TP Hà Nội, đã tạm giữ hình sự V.Q.C. (39 tuổi, trú tại Cầu Giấy, Hà Nội) để điều tra về hành vi vi phạm quy định về giao thông đường bộ.
V.Q.C là người điều khiển ô tô biển kiểm soát 30K-201.xx lưu thông trên phố Trung Kính theo hướng từ Trần Duy Hưng đi Xuân Thủy. Khi đến khu vực ngã tư Trung Kính - Hạ Yên Quyết, ô tô do anh C. điều khiển va chạm với ô tô biển kiểm soát 30L-665.xx chạy cùng chiều phía trước.
Sau va chạm, ô tô 30K-201.xx tiếp tục lao về phía trước, đi sang phần đường ngược chiều và va chạm với 4 ô tô cùng một xe máy do anh C.T.H. (34 tuổi, trú tại phường Đông Ngạc, Hà Nội) điều khiển.
Vụ tai nạn khiến anh H. bị thương, được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện E. Ngoài ra, 6 ô tô và một xe máy bị hư hỏng.
Trao đổi với PV, dưới góc độ pháp lý, Ts. Ls. Đặng Văn Cường (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, những vụ tai nạn liên hoàn xảy ra trên đường quốc lộ và trong đường phố không ít, đa số các vụ tai nạn đó do người điều khiển phương tiện vi phạm nồng độ cồn đạp nhầm chân ga hoặc một lý do khách quan nào đó dẫn đến không làm chủ tốc độ.
Tuy nhiên vụ tai nạn liên hoàn mà người điều khiển xe ô tô không vi phạm nồng độ cồn, đùn đẩy xe khác trước khi gây tai nạn liên hoàn như trong clip là vụ việc chưa từng có.
Qua clip cho thấy diễn biến như sau: Xe Lexus RX350 màu trắng đâm vào đuôi xe ô tô BKS 30L-665.XX khi xe này đang trong trạng thái dừng chờ đèn đỏ.
Sau va chạm, một người phụ nữ trên ô tô bị đâm đã xuống xe xem xét tình hình, xe Lexus RX350 đứng im khoảng chục giây, rồi tiếp tục tăng ga đẩy ô tô BKS 30L-665.XX đi một đoạn, khiến xe này bẻ lái sang bên phải, và ô tô Lexus thoát lên, tăng tốc rất nhanh về phía trước, lao về hướng dòng xe cũng đang dừng đèn xanh đỏ ở chiều đường ngược lại, gây ra vụ tai nạn liên hoàn 6 ô tô, 2 xe máy.
Điều đáng chú ý đầu tiên đó là 2 xe va chạm nhau, người phụ nữ trên chiếc xe ô tô màu đen đã xuống xe để kiểm tra xem nguyên nhân và thiệt hại như thế nào.
Trong những tình huống như thế thì thường người điều khiển xe ô tô phía sau cũng sẽ xuống xe để kiểm tra phương tiện và giải quyết va chạm. Tuy nhiên diễn biến qua clip cho thấy người điều khiển xe ô tô màu trắng vẫn không dừng xe, cố tình đạp ga để đùn chiếc xe ô tô màu đen phía trước, cú đẩy mạnh khiến xe ô tô này di chuyển 1 đoạn rồi chiếc xe trắng mất lái, lao về phía trước và tông vào các phương tiện đang đi ngược chiều.
"Tình tiết này rất đáng chú ý liên quan đến khả năng điều khiển phương tiện của người lái xe ô tô màu trắng. Cơ quan chức năng cần làm rõ vụ va chạm giữa 2 phương tiện này trước đó như thế nào, làm rõ mối quan hệ giữa 2 bên (nếu có) đồng thời làm rõ nguyên nhân vì sao mà người điều khiển xe ô tô màu trắng này lại mất lái, không làm chủ tốc độ?", luật sư đề nghị
Nếu lỗi cố ý thì sẽ xử lý hình sự
Luật sư Đặng Văn Cường phân tích, đây là vụ tai nạn liên hoàn, có clip ghi lại khiến nhiều người thắc mắc về động cơ, về nguyên nhân vụ tai nạn?
Bước đầu cơ quan chức năng xác định người điều khiển chiếc xe ô tô màu trắng đã không làm chủ tốc độ, thiếu chú ý quan sát nên đã gây tai nạn, có vẻ là lỗi vô ý. Tuy nhiên quá trình xác minh vụ việc này, cơ quan chức năng sẽ làm rõ việc điều khiển phương tiện với tốc độ cao trên đường phố như vậy là vô ý hay cố ý, vấn đề này rất quan trọng liên quan đến trách nhiệm pháp lý.
Về mặt lý luận thì cố ý vi phạm pháp luật là người vi phạm có khả năng làm chủ hành vi, đủ khả năng nhận thức hành vi của mình và biết rõ hành vi của mình là không phù hợp với pháp luật nhưng vẫn thực hiện hành vi và mong muốn hoặc bỏ mặc hậu quả xảy ra.
Ví dụ, trong tình huống tham gia giao thông, người điều khiển phương tiện giao thông do mâu thuẫn hoặc bực tức mà cố ý dùng phương tiện giao thông của mình đâm, đùn vào phương tiện của người khác dẫn đến mất lái và gây tai nạn giao thông...
Còn lỗi vô ý là người có lỗi do chủ quan hoặc do cẩu thả mà không nhận thức được hành vi của mình có thể gây ra hậu quả thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản của người khác. Không biết trước là hậu quả thiệt hại có thể xảy ra hoặc biết trước nhưng quá tự tin khi cho rằng mình có thể tránh được hậu quả.
Bởi vậy, trong các vụ tai nạn giao thông thì người vi phạm thường sẽ cố ý đối với hành vi vi phạm và vô ý đối với hậu quả xảy ra.
Nếu người điều khiển phương tiện giao thông mà vi phạm giao thông vô ý dẫn đến hậu quả chết người hoặc vô ý dẫn đến thương tích của người khác 61% hoặc vô ý dẫn đến thiệt hại tài sản của người khác từ 100.000.000 đồng trở lên thì sẽ bị xử lý hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo Điều 260 Blhs. Tuy nhiên trong trường hợp lỗi “cố ý” đối với hậu quả tai nạn giao thông xảy ra thì thiệt hại thấp hơn vẫn có thể xử lý hình sự.
Nếu trường hợp người điều khiển phương tiện giao thông cố ý sử dụng phương tiện của mình để trả thù người khác, đâm đụng vào người khác thì hành vi này là rất nguy hiểm, nếu gây thiệt hại từ 2.000.000 đồng trở lên thì sẽ bị xử lý hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo quy định tại điều 178 bộ luật hình sự hoặc hành vi được xác định là gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự an toàn xã hội thì cũng sẽ bị xử lý hình sự về tội gây rối trật tự công cộng theo quy định tại điều 318 bộ luật hình sự.
Bởi vậy trong vụ tai nạn giao thông này, việc xác định hậu quả thiệt hại về sức khỏe, về tài sản đến đâu và xác định loại lỗi của người điều khiển phương tiện này là lỗi cố ý hay lỗi vô ý là vấn đề rất quan trọng để xác định có xử lý hình sự hay không. Nếu lỗi vô ý đối với hậu quả thì thiệt hại phải là chết người hoặc thương tích từ 61% trở lên hoặc thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên thì mới xử lý hình sự.
Còn trường hợp nếu là lỗi cố ý dùng phương tiện để gây rối trật tự, trả thù người khác thì thiệt hại từ 2.000.000 đồng trở lên là có thể xử lý hình sự hoặc hành vi được xác định là gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự an toàn xã hội là có thể xử lý hình sự được rồi.
Bồi thường thiệt hại như thế nào?
Theo luật sư, cơ quan cảnh sát giao thông và cảnh sát hình sự có trách nhiệm phối hợp để xác định loại lỗi và mức độ thiệt hại.
Việc xác định lỗi cố ý hay vô ý sẽ phụ thuộc vào những tình huống diễn ra trước khi vụ tai nạn xảy ra, phụ thuộc vào lời khai của các bên, đặc biệt là các chứng cứ mà cơ quan chức năng thu thập được trên hiện trường để xác định người điều khiển phương tiện này có khả năng nhận thức điều khiển hành vi của mình hay không, có biết là phương tiện của mình vừa mới va chạm với người khác hay không, có lời qua tiếng lại hay không, tại sao không xuống xe để giải quyết mâu thuẫn va chạm giao thông?
Cơ quan chức năng sẽ có các biện pháp nghiệp vụ, thẩm quyền để thu thập các chứng cứ, chứng minh hành vi vi phạm, làm căn cứ giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.
Các nạn nhân trong vụ tai nạn này và quần chúng nhân dân có thể cung cấp thêm các thông tin, chứng cứ cho cơ quan chức năng để sớm làm sáng tỏ bản chất vụ việc, làm căn cứ giải quyết vụ việc 1 cách công bằng, đúng pháp luật.
Bước đầu cơ quan chức năng xác định người điều khiển chiếc xe ô tô màu trắng gây tai nạn liên hoàn này có lỗi là thiếu chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ. Chính vì vậy người này có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại toàn bộ hậu quả do vụ tai nạn gây ra, bao gồm thiệt hại về sức khỏe và thiệt hại về tài sản của các nạn nhân.
Thiệt hại được xác định trên cơ sở thiệt hại thực tế chi phí sửa chữa các phương tiện, chi phí cứu chữa người bị thương và tiền công người chăm sóc, thu nhập bị mất và bị giảm sút, bồi thường tổn thất về tinh thần và các chi phí khác theo quy định của pháp luật.
Các bên có thể thỏa thuận với nhau về việc bồi thường thiệt hại dân sự còn vấn đề vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ thì cơ quan chức năng sẽ làm rõ mức độ vi phạm, loại lỗi, hậu quả để xác định vụ việc có xử lý hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, gây rối trật tự công cộng hoặc tội cố ý làm hư hỏng tài sản hay không.
Trường hợp hành vi thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội phạm nào thì sẽ xử lý về tội danh đó. Trong trường hợp cơ quan chức năng xác định hành vi là vi phạm hành chính, chưa đến mức xử lý hình sự thì sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính và yêu cầu phải bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân theo quy định của pháp luật.
Trường hợp các nạn nhân không thỏa thuận với nhau được về mức bồi thường thì có thể đề nghị cơ quan chức năng xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.
"Việc giải quyết và thẩm quyền giải quyết như thế nào cho cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ và kết luận. Tuy nhiên vụ việc này cho thấy khi tham gia giao thông thì những tình huống nguy hiểm có thể xảy ra bất kỳ lúc nào. Các phương tiện xe cơ giới là nguồn nguy hiểm cao độ nên chỉ cần 1 phút sơ suất, bất cẩn hoặc do không làm chủ cảm xúc bản thân thì các phương tiện giao thông có thể trở thành hung thần, có thể gây ra những hậu quả thảm khốc trên đường phố", TS.LS Đặng Văn Cường nêu nhận định.
Minh Ngọc
