Vzglyad (VZ) – tờ nhật báo chính trị – phân tích tại Nga ngày 12/3 đăng bài viết có tiêu đề: "Báo động: Mỹ điều quân hướng về phía Nga – Chiến tranh với Iran chỉ là cách phân tán sự chú ý?"
Theo bài viết, một diễn biến quân sự đáng chú ý vừa xuất hiện tại Đông Âu, khi Mỹ triển khai thêm lực lượng và khí tài quân sự tới Romania, quốc gia nằm trên sườn phía đông của NATO và sát khu vực Biển Đen.
Động thái này được báo Nga đánh giá là bất ngờ, bởi Romania là địa điểm "không ngờ tới" trong bối cảnh các phân tích trước đó về xung đột Iran hầu như không nhắc tới quốc gia này.
Nhiều chuyên gia đặt câu hỏi về ý nghĩa chiến lược của việc Washington đồng thời gia tăng hoạt động quân sự ở khu vực gần biên giới Nga.
Quân đội Mỹ được tăng cường ở một địa điểm mà truyền thông Nga đánh giá là bất ngờ. Ảnh: TST
Quân đội Mỹ "hướng về phía Nga"
Theo VZ, Mỹ cho biết nước này đã đề nghị Romania cho phép mở rộng việc sử dụng các căn cứ quân sự trong nước với lý do trên danh nghĩa là phục vụ các hoạt động liên quan tới chiến dịch "kiềm chế Iran". Đề nghị này đã được Hội đồng Quốc phòng Tối cao Romania và quốc hội nước này phê chuẩn.
VZ nhận định, động thái này đồng nghĩa với việc quân đội Mỹ đang tiến gần hơn về phía Nga, bởi Romania là quốc gia NATO nằm bên bờ Biển Đen, đối diện lãnh thổ Nga.
Theo các thông tin được công bố, Mỹ có thể triển khai thêm máy bay tiếp dầu, thiết bị giám sát, hệ thống liên lạc vệ tinh cũng như các khí tài hỗ trợ hậu cần tại một số căn cứ quân sự trong nước. Những hoạt động này được mô tả là phục vụ nhiệm vụ bảo đảm hậu cần và hỗ trợ cho các chiến dịch quân sự ở Trung Đông.
Các hoạt động triển khai dự kiến tập trung tại những căn cứ quan trọng như Mihail Kogălniceanu, Câmpia Turzii và Deveselu – những địa điểm vốn đã có sự hiện diện quân sự của Mỹ và NATO trong nhiều năm qua.
Trong số đó, căn cứ không quân Mihail Kogălniceanu, nằm gần bờ Biển Đen, được xem là một trong những cơ sở quân sự chiến lược quan trọng của Mỹ tại Đông Âu. Căn cứ này được Washington sử dụng từ cuối thập niên 1990 và từng đóng vai trò là trung tâm hậu cần cho các chiến dịch quân sự tại Iraq và Afghanistan.
Cuộc xung đột Mỹ, Israel và Iran vẫn đang căng thẳng. Ảnh: TST
Những năm gần đây, vai trò của căn cứ này ngày càng được mở rộng. Theo kế hoạch hiện đại hóa đang được Romania triển khai, Mihail Kogălniceanu sẽ được mở rộng quy mô để trở thành căn cứ quân sự lớn nhất của NATO tại châu Âu, có khả năng tiếp nhận tới 10.000 binh sĩ cùng gia đình.
Việc mở rộng căn cứ này bao gồm xây dựng đường băng mới, nhà chứa máy bay, cơ sở bảo dưỡng, khu nhà ở cho quân nhân cũng như hệ thống hậu cần quy mô lớn. Nhiều chuyên gia quân sự cho rằng khi hoàn thành, đây sẽ trở thành một trong những trung tâm quân sự quan trọng nhất của NATO tại khu vực Biển Đen.
Không chỉ vậy, Romania cũng là nơi đặt hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis của Mỹ tại căn cứ Deveselu. Hệ thống này là một phần của mạng lưới phòng thủ tên lửa của NATO tại châu Âu.
Washington khẳng định các hệ thống này được thiết kế nhằm đối phó với các mối đe dọa tên lửa từ Trung Đông. Tuy nhiên, Moscow từ lâu đã bày tỏ quan ngại rằng các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Đông Âu có thể làm suy yếu khả năng răn đe hạt nhân của Nga.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh NBC năm 2018, Tổng thống Vladimir Putin từng nói rằng trong các cuộc trao đổi với phương Tây, phía Nga nhận được tín hiệu cho thấy các hệ thống phòng thủ tên lửa này có thể ảnh hưởng tới cân bằng chiến lược hạt nhân.
"Cuối cùng, trong các cuộc trao đổi và đàm phán, họ cũng thừa nhận rằng hệ thống này, tất nhiên, sẽ làm suy yếu tiềm lực răn đe hạt nhân của chúng tôi" - ông Putin nói.
Theo báo Vzglyad, việc Mỹ tiếp tục mở rộng hoạt động quân sự tại Romania vì thế đang được Moscow theo dõi rất chặt chẽ.
Giới chuyên gia nhận định chiến dịch quân sự vào Iran có thể là một nước cờ phân tán sự chú ý. Ảnh: IT
Nước cờ ẩn phía sau chiến dịch quân sự vào Iran
Báo VZ cho rằng diễn biến quân sự tại Romania xuất hiện đúng vào thời điểm chiến sự tại Trung Đông đang chiếm trọn sự quan tâm của dư luận toàn cầu.
Theo một số chuyên gia quân sự Nga được tờ báo phỏng vấn, các cuộc tấn công và căng thẳng quanh Iran đã khiến phần lớn sự chú ý của truyền thông và dư luận tập trung vào khu vực Trung Đông.
Trong khi đó, tại châu Âu, Mỹ và NATO vẫn tiếp tục củng cố sự hiện diện quân sự tại các quốc gia nằm trên sườn phía đông của liên minh.
Romania được xem là một trong những mắt xích quan trọng trong cấu trúc phòng thủ của NATO tại Đông Âu, cùng với Ba Lan và các nước Baltic.
Vị trí của Romania có ý nghĩa chiến lược đặc biệt do quốc gia này nằm sát Biển Đen, khu vực đang ngày càng trở thành một điểm nóng trong quan hệ giữa Nga và NATO.
Kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát, NATO đã tăng cường đáng kể lực lượng tại khu vực Đông Âu. Nhiều đơn vị quân sự đa quốc gia đã được triển khai tại Ba Lan, Romania, Slovakia và các nước Baltic nhằm tăng cường năng lực phòng thủ của liên minh.
Theo số liệu được công bố, Romania hiện đang tiếp nhận hàng nghìn binh sĩ NATO trong khuôn khổ các lực lượng luân phiên của liên minh.
Ngoài Mỹ, các quốc gia như Pháp, Anh, Đức và Hà Lan cũng tham gia vào các hoạt động quân sự tại Romania, bao gồm huấn luyện chung, tuần tra trên không và các cuộc tập trận quy mô lớn.
Một số cuộc tập trận lớn của NATO tại khu vực Biển Đen trong những năm gần đây đã huy động hàng chục nghìn binh sĩ cùng hàng trăm máy bay và phương tiện quân sự.
Theo các chuyên gia được báo VZ dẫn lời, việc Mỹ tiếp tục tăng cường hoạt động quân sự tại Romania có thể phản ánh xu hướng củng cố dài hạn của NATO tại sườn phía đông.
Tờ báo Nga dẫn lời chuyên gia quân sự Boris Rozhin cho rằng diễn biến xung quanh Iran có thể đã tạo ra một sự phân tán chú ý trên quy mô toàn cầu, trong khi các bước đi quân sự của Mỹ tại Đông Âu vẫn âm thầm được triển khai.
Theo ông, chính trong bối cảnh này, giới quan sát bắt đầu chú ý tới "nước cờ phía sau chiến dịch quân sự vào Iran" – khi Washington đồng thời mở rộng hiện diện quân sự tại Romania, khu vực nằm trên sườn phía đông của NATO và đối diện lãnh thổ Nga qua Biển Đen.
Theo ông Rozhin, Washington không từ bỏ việc duy trì các sức ép quân sự đối với Nga, đồng thời tiếp tục mở rộng cơ sở hạ tầng quân sự tại khu vực gần biên giới Nga.
Từ góc nhìn của Moscow, những động thái này có thể làm gia tăng căng thẳng tại khu vực Biển Đen, nơi đã trở thành một trong những khu vực nhạy cảm nhất trong quan hệ giữa Nga và NATO.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc vẫn chưa hạ nhiệt, việc Mỹ gia tăng hiện diện quân sự tại Romania được cho là sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý của giới quan sát trong thời gian tới.
Tùng Chi (Theo VZ)
