Xem Sex Education, nhân vật Ruby Matthews ở hai mùa đầu luôn để lại cho tôi nhiều cảm giác phức tạp: vừa cuốn hút bởi sự tự tin, sắc sảo, nhưng cũng vừa đáng sợ bởi tư duy thẩm mỹ độc hại đến tàn nhẫn.
Ruby cùng nhóm bạn quyền lực của mình đã dựng nên cả một bộ quy tắc ngầm khắt khe: mặt phải trang điểm không tì vết, quần áo phải sành điệu, vóc dáng phải chuẩn chỉnh và sẵn sàng dè bỉu, mỉa mai bất cứ ai ăn mặc giản dị hay có ngoại hình lệch chuẩn. Đỉnh điểm của sự thao túng ấy là khi hẹn hò với Otis, Ruby kiên quyết không chịu công khai mối quan hệ chỉ vì thấy Otis "chưa đủ đẹp". Cô ép bạn trai phải thay đổi toàn bộ từ chiếc áo khoác, cái quần cho đến dáng đi đứng thì mới chịu đi cạnh ngoài đường. Ruby không hề nhìn Otis như một con người độc lập với tâm hồn phong phú, mà chỉ coi cậu như một món phụ kiện thời trang cần phải nâng tầm để phục vụ cho sự kiêu hãnh của bản thân.
Thước phim ấy bóc trần một dạng bạo lực tinh thần rất phổ biến ở lứa tuổi học đường: dùng ngoại hình làm thước đo giá trị con người. Và nó khiến tôi giật mình thảng thốt khi nhìn lại đứa con gái vừa bước vào tuổi trăng tròn của chính mình.
Ảo tưởng về sự vượt trội từ vài lời khen ngợi
Con gái tôi may mắn có vẻ ngoài khá sáng sủa, gương mặt ưa nhìn và nụ cười rất duyên. Từ ngày bước chân vào lớp 10, con bắt đầu biết điệu đà, chăm chút cho ngoại hình nhiều hơn. Con tập tành dưỡng da, để ý cách phối đồ và rất chăm soi gương trước khi ra khỏi nhà.
Ban đầu, tôi không hề cấm cản hay can thiệp, bởi tôi nghĩ làm con gái biết yêu thương và chăm sóc bản thân là điều tốt, miễn sao con vẫn giữ vững kết quả học tập tốt ở trường. Nhưng tôi đã quá chủ quan khi không nhận ra rằng, những lời tán dương, xuýt xoa về nhan sắc từ bạn bè xung quanh đã vô tình gieo vào đầu con sự tự kiêu và một cái nhìn lệch lạc về những người xung quanh.
Mọi chuyện chỉ thực sự vỡ lở vào dịp cuối tuần vừa rồi, khi tôi quyết định đưa con gái và một đứa cháu gái bằng tuổi con bên đằng nội đi xem phim và ăn uống.
Thái độ khinh khỉnh và câu trả lời khiến người mẹ bàng hoàng
Đứa cháu gái bên nội tính tình rất mộc mạc, hiền lành và cực kỳ quý chị họ. Suốt cả chặng đường đi, con bé cứ ríu rít muốn trò chuyện, hỏi han chị đủ thứ. Thế nhưng, con gái tôi lại đáp lại bằng một thái độ vô cùng lạnh nhạt. Con chỉ ậm ừ cho qua chuyện, mặt mày lúc nào cũng tỏ vẻ miễn cưỡng, thậm chí còn cố tình đi cách một khoảng như sợ ai đó nhìn thấy mình đang đi chung.
Nhìn đứa cháu ngượng ngùng rồi lủi thủi im bặt vì bị chị gạt ra ngoài lề, tôi vừa áy náy vừa vô cùng bức xúc trước cách hành xử vô lễ của con mình.
Tối hôm đó về đến nhà, sau khi cho cháu về, tôi gọi ngay con gái vào phòng và nghiêm giọng hỏi tại sao con lại có thái độ khó chịu, thiếu tôn trọng em suốt cả buổi đi chơi như thế. Lúc đầu con còn vòng vo, nhưng bị mẹ gặng hỏi dồn dập, con bé mới phụng phịu buông ra một câu làm tôi chết lặng: "Nhìn em ấy cứ quê mùa kiểu gì ấy mẹ, chẳng biết chăm chút gì cả. Đã không xinh thì chớ, người đã đậm rồi mà suốt ngày chỉ mặc mỗi mấy cái áo polo rộng thùng thình trông như đàn ông, đi cạnh con thấy cứ ngại ngại, mất cả hứng...".
Bài học chấn chỉnh nghiêm khắc về lòng tự trọng và sự tử tế
Nghe xong câu nói ấy, cơn giận trong lòng tôi bùng lên dữ dội. Tôi đã mắng con một trận lôi đình, lần đầu tiên tôi nổi giận gay gắt đến vậy kể từ khi con bước vào tuổi dậy thì.
Tôi kéo con đứng trước gương và nói thẳng: "Mặt mũi con có thể xinh xắn, quần áo con mặc có thể thời trang, nhưng cái cách con mở miệng ra chê bai, khinh miệt ngoại hình của em mình thì xấu xí vô cùng. Ngoại hình là thứ bố mẹ cho, thời gian rồi sẽ lấy đi, nó không phải là thứ để con tự huyễn hoặc rằng mình cao giá hơn người khác. Một người chỉ biết nhìn vào chiếc áo, khuôn mặt để định giá sự sang hèn thì mãi mãi chỉ là kẻ nông cạn và rỗng tuếch mà thôi".
Nhìn con gái rơi nước mắt vì sợ hãi và xấu hổ, tôi biết mình đã nặng lời, nhưng tôi bắt buộc phải làm như vậy. Tôi không thể để con gái mình trượt dài trên vết xe đổ của những cô nàng như Ruby Matthews trên phim, biến sự xinh đẹp trời ban thành một thứ vũ khí độc hại để làm tổn thương người khác.
Một gương mặt đẹp mà mang một trái tim kiêu ngạo, thích phán xét thì chẳng khác nào một bông hoa rực rỡ nhưng tỏa ra mùi hôi hám. Nhan sắc chỉ thực sự tỏa sáng khi nó đi cùng với sự khiêm nhường, lòng thấu cảm và thái độ tôn trọng sự khác biệt của mọi người xung quanh. Uốn nắn một đứa trẻ biết chăm chút diện mạo rất dễ, nhưng dạy con giữ được một tâm hồn tử tế, không để sự hào nhoáng bề ngoài làm mờ mắt mới là bài học khó nhất của những người làm cha, làm mẹ.
Minh Châu
