Đột quỵ đang có xu hướng gia tăng và trở thành một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Điều đáng lo ngại là nhiều yếu tố nguy cơ thường diễn ra âm thầm, gần như không có biểu hiện rõ rệt cho đến khi biến cố xảy ra.
Theo Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ, phần lớn các trường hợp đột quỵ có thể phòng ngừa nếu duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ từ sớm. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều thói quen quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày lại đang vô tình làm tăng nguy cơ đột quỵ mà không ít người vẫn xem là bình thường.
Chia sẻ trên HuffPost, các bác sĩ chuyên khoa đột quỵ tại Mỹ cho biết có những thói quen họ đặc biệt tránh để bảo vệ sức khỏe não bộ và tim mạch. Đáng chú ý, nhiều điều trong số này cũng là thói quen phổ biến của không ít người Việt hiện nay.
Ngồi quá nhiều, ít vận động
Theo Tiến sĩ Arthur Wang, giám đốc phẫu thuật thần kinh nội mạch tại Trường Y Đại học Tulane (Mỹ), lối sống ít vận động là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu làm tăng khả năng đột quỵ.
Hiện nay, không ít người dành phần lớn thời gian trong ngày để ngồi làm việc, lướt điện thoại hoặc xem TV nhưng lại gần như không có hoạt động thể chất đáng kể. Thói quen này khiến tuần hoàn máu hoạt động kém hiệu quả hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ hình thành mảng bám trong động mạch.
Các chuyên gia cho biết việc duy trì vận động thường xuyên có thể giúp mạch máu lưu thông tốt hơn, hạn chế nguy cơ tắc nghẽn và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Không nhất thiết phải tập luyện cường độ cao, chỉ cần duy trì khoảng 30 phút vận động mỗi ngày như đi bộ, đạp xe, làm vườn hoặc tham gia các hoạt động thể chất nhẹ cũng đã mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch và não bộ.
Chủ quan với huyết áp cao
Trong số các yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ, huyết áp cao được các bác sĩ đánh giá là nguy hiểm hàng đầu nhưng cũng là vấn đề dễ bị nhiều người xem nhẹ nhất.
Tiến sĩ Anthony Kim, bác sĩ thần kinh mạch máu và là Giám đốc y khoa của Trung tâm Đột quỵ thuộc Đại học California San Francisco, gọi đây là “kẻ giết người thầm lặng” vì phần lớn người bệnh gần như không cảm nhận được triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài.
Theo ông, nếu có thể kiểm soát tốt tình trạng tăng huyết áp trong cộng đồng, số ca đột quỵ có thể giảm tới 60%.
Huyết áp cao kéo dài có thể làm tổn thương thành mạch máu, khiến mạch máu dễ bị xơ cứng, nứt vỡ hoặc hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn não. Điều đáng lo ngại là nhiều người chỉ phát hiện vấn đề khi cơ thể đã xuất hiện biến chứng nghiêm trọng.
Chính vì vậy, các chuyên gia luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đo huyết áp định kỳ và theo dõi sức khỏe thường xuyên, đặc biệt với người trung niên, người có tiền sử tim mạch hoặc thường xuyên căng thẳng, thức khuya.
Bỏ qua việc khám sức khỏe định kỳ
Một trong những lý do khiến đột quỵ trở nên nguy hiểm là nhiều dấu hiệu bệnh tật gần như không có biểu hiện rõ rệt trong giai đoạn đầu.
Theo Tiến sĩ Arthur Wang, không ít bệnh nhân chỉ phát hiện mình bị cholesterol cao, tiểu đường hoặc tăng huyết áp sau khi đi kiểm tra sức khỏe hoặc khi biến cố đã xảy ra.
Các chuyên gia cho biết việc khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm những chỉ số bất thường như huyết áp, đường huyết, mỡ máu hay cân nặng. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể đánh giá thêm các yếu tố nguy cơ khác như tiền sử gia đình, bệnh tim mạch hoặc tiền sử từng bị đột quỵ.
Tuy nhiên trên thực tế, nhiều người Việt vẫn giữ tâm lý “không bệnh thì không cần đi khám”. Chính sự chủ quan này khiến không ít vấn đề sức khỏe âm thầm tiến triển trong thời gian dài mà người bệnh không hề hay biết.
Hút thuốc lá
Theo các chuyên gia, hút thuốc lá là một trong những thói quen làm tăng nguy cơ đột quỵ rõ rệt nhất. Khói thuốc có thể làm tổn thương thành mạch máu theo thời gian, khiến động mạch bị thu hẹp và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Tiến sĩ Anthony Kim cho biết đây cũng là yếu tố liên quan trực tiếp đến nhiều bệnh lý tim mạch và cao huyết áp. Việc hút thuốc trong thời gian dài có thể khiến hệ tuần hoàn hoạt động kém hiệu quả hơn, từ đó làm tăng nguy cơ xảy ra biến cố ở não.
Đáng chú ý, không chỉ người hút thuốc trực tiếp bị ảnh hưởng. Việc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động cũng có thể gây tác động tiêu cực đến sức khỏe, đặc biệt với hệ tim mạch và hô hấp.
Uống nhiều rượu bia
Rượu bia từ lâu đã được cảnh báo là yếu tố làm tăng nguy cơ nhiều bệnh lý, trong đó có đột quỵ.
Theo các chuyên gia Mỹ, việc lạm dụng đồ uống có cồn có liên quan trực tiếp đến các vấn đề tim mạch, tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho biết việc uống quá bốn ly trong một lần đối với phụ nữ hoặc năm ly đối với nam giới được xem là uống quá mức.
Các bác sĩ khuyến nghị phụ nữ không nên uống quá một ly có cồn mỗi ngày và nam giới không quá hai ly/ngày để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.
Ăn uống thiếu kiểm soát
Theo các chuyên gia, chế độ ăn uống có ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là việc tiêu thụ quá nhiều muối, đường và chất béo bão hòa. Những thực phẩm này có thể làm tăng huyết áp, cholesterol và nguy cơ xơ vữa động mạch theo thời gian.
Các bác sĩ khuyến khích duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây và thực phẩm lành mạnh để hỗ trợ kiểm soát cân nặng, đường huyết và sức khỏe tim mạch.
Trong khi đó, thói quen ăn quá mặn, thường xuyên dùng đồ ăn nhanh hoặc thực phẩm chế biến sẵn lại là điều nhiều người vẫn duy trì hằng ngày.
Phương Anh
Theo huffpost
