Nhắc đến “truyền thuyết đô thị” về những ngôi nhà không chịu di dời, người ta sẽ nghĩ ngay đến những công trình trơ trọi giữa rừng cao ốc, những biểu tượng vừa kỳ dị vừa đáng suy ngẫm về tốc độ đô thị hóa.
Và giữa Thâm Quyến - thành phố “tấc đất tấc vàng” của Trung Quốc, có một ngôi nhà như thế thật: Một căn ba tầng nhỏ bé, đứng lặng lẽ suốt gần 20 năm giữa những tòa nhà chọc trời, chỉ vì chủ nhân từng đòi bồi thường 300 triệu nhân dân tệ (tương đương khoảng 1.000 tỷ đồng) mới chịu di dời.
Theo Sina, vào đầu những năm 2008, Thâm Quyến bước vào giai đoạn cải tạo đô thị mạnh mẽ. Hàng loạt khu dân cư cũ được quy hoạch lại thành cao ốc, trung tâm thương mại, khu phức hợp sang trọng. Người dân nơi đây thường nói vui rằng, “ngủ dậy đã thành triệu phú”... Lúc này, một dự án cải tạo nhà cũ ở quận trung tâm được hầu hết người dân ủng hộ, nhận mức đền bù hợp lý và rời đi. Song, có duy nhất chủ của một căn nhà cao 3 tầng rộng hơn 300m2 - nằm đúng vị trí trung tâm của dự án thì lại kiên quyết từ chối.
Ban đầu, chủ đầu tư đưa mức đền bù 5 triệu NDT (khoảng 18,5 tỷ đồng). Gia đình này từ chối. Chủ đầu tư nâng lên 8 triệu, rồi 10 triệu, cuối cùng là 20 triệu NDT (khoảng 74 tỷ đồng) nhưng đáp lại vẫn là cái lắc đầu. “Ngôi nhà của tôi ở vị trí vàng, vô giá. Dưới 300 triệu NDT (khoảng 1.000 tỷ đồng), chúng tôi không bàn,” chủ hộ tuyên bố. Một con số khiến cả giới bất động sản khi ấy sửng sốt. Bởi thời điểm đó, mức đền bù 10 triệu NDT đã là siêu hiếm ở Thâm Quyến, chứ chưa nói đến 300 triệu - gấp tới 30 lần giá thị trường.
Từ năm 2008 đến 2010, đôi bên vẫn giằng co. Chủ đầu tư tìm đủ cách thương lượng, nhưng gia chủ giữ vững lập trường. Không thể cưỡng chế, vì toàn bộ giấy tờ quyền sở hữu nhà đất của hộ này đều hợp pháp. Sau nhiều lần kiện tụng không đi đến kết quả, tòa án xác định đây là vấn đề hành chính, không thuộc thẩm quyền xét xử. Vụ kiện khép lại, ngôi nhà 3 tầng vẫn nằm nguyên giữa vùng đất mà toàn bộ các hộ khác đã di dời.
Đến lúc này, phía doanh nghiệp tuyên bố một câu được xem như “đòn chốt hạ”: “Chúng tôi không cần nữa. Muốn ở bao lâu thì ở.”
Từ đó, bản vẽ dự án được chỉnh lại, toàn bộ tòa cao ốc, khu trung tâm thương mại được xây dựng bao quanh ngôi nhà cũ kỹ ấy. Đến năm 2013, khi dự án hoàn tất, căn nhà nhỏ nằm trơ trọi giữa bãi đỗ xe - như một “ốc đảo” giữa lòng đô thị rực rỡ ánh đèn. Xung quanh là cao ốc kính thép, trung tâm thương mại, đường lớn. Chỉ riêng căn nhà 3 tầng vẫn giữ nguyên lớp sơn cũ, lan can sắt gỉ, cửa gỗ đã bạc màu. Ban công tầng hai treo mấy chậu cây nhỏ, bên dưới là sân xi măng lát cũ, vừa đủ đỗ một chiếc xe máy.
Truyền thông gọi đây là “ngôi nhà đinh” - nghĩa đen là “chiếc đinh cắm chặt vào đất”, nghĩa bóng là người không chịu rời đi dù thế giới xung quanh đã đổi thay.
Người dân xung quanh kể, đêm nào ánh đèn cao ốc chiếu xuống cũng sáng trưng căn nhà, còn ban ngày, chủ hộ vẫn sống như bình thường, đi chợ, phơi đồ, tưới cây. Dù vậy, căn nhà giờ không thể bán, không thể di dời, cũng chẳng còn ai muốn ở.
Hiện tại, giá đất ở Thâm Quyến đã tăng gấp hàng chục lần, căn nhà 3 tầng này cũng không còn nằm trong quy hoạch, không được định giá lại, không thể chuyển nhượng,... Giữa những đại lộ sáng đèn và những tòa cao ốc 50 tầng, căn nhà 3 tầng ấy vẫn đứng đó – thứ duy nhất không thay đổi suốt 20 năm qua. Hình ảnh một căn nhà đã cũ, về cả vẻ bề ngoài lẫn nội thất bên trong nằm lọt thỏm giữa khu nhà tầng, bãi đậu xe hơi vẫn được nhiều người quan tâm.
Câu chuyện này từ lâu đã chia cộng đồng mạng Trung Quốc thành hai luồng ý kiến. Một bên cho rằng chủ nhà quá tham, tự tay bỏ lỡ cơ hội đổi đời. Bên còn lại lại trách doanh nghiệp quá cứng nhắc, chỉ chăm chăm tính toán chi phí mà thiếu sự linh hoạt. Không ít người chia sẻ rằng, với số tiền bồi thường 10 triệu NDT năm đó gia chủ đã mua được rất nhiều căn nhà khác. Nhưng bây giờ họ có chỉ 1 căn nhà cô độc giữa sự phồn hoa.
Cuối cùng, cuộc giằng co này rốt cuộc ai thắng, ai thua, e rằng chỉ có người trong cuộc mới rõ.
Trần Hà - Nguồn: Sina.
