Chị Lê, 32 tuổi, Hà Nội, nhập viện tình trạng sốt cao 39-40°C, nổi mụn nước toàn thân, kèm ho khan, nặng ngực và khó thở. "Tôi nghĩ thủy đậu là bệnh của trẻ em", chị Lê nói, giải thích thêm không nghi ngờ mắc bệnh dù tiếp xúc gần với 3 học sinh bị thủy đậu cách đây 2 tuần. Xuất hiện mụn nước chị tự bôi xanh methylen song sốt cao không dứt kèm khó thở mới tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám.
BSNT Đàm Thị Thanh Tâm, khoa Nội Tổng Hợp, cho biết kết quả xét nghiệm máu của chị bạch cầu tăng, tiểu cầu giảm, chỉ số CRP (dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng) cao. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực ghi nhận các tổn thương viêm kính mờ và ổ đông đặc rải rác hai bên phổi, chẩn đoán virus thủy đậu gây bội nhiễm tiến triển thành viêm phổi.
"Nhiều người lo người lớn lây virus thủy đậu cho trẻ em nhưng không nghĩ đến chiều ngược lại", bác sĩ Tâm nói. Với người lớn bệnh hoàn toàn có thể diễn tiến nhanh, gây biến chứng cơ quan khác như tổn thương phổi, gan hoặc hệ thần kinh cả ngoại vi lẫn trung ương nếu không được điều trị kịp thời.
Bệnh nhân được điều trị bằng thuốc kháng virus toàn thân kết hợp kháng sinh chống bội nhiễm đường tĩnh mạch, bổ sung nước và điện giải, giảm ngứa, hạ sốt, chăm sóc da đúng cách bằng thuốc bôi kháng sinh tại chỗ. Sau 4 ngày điều trị tích cực, chị Lê hết sốt, giảm ho, không còn khó thở, các tổn thương da se lại, không xuất hiện thêm mụn nước mới. Bệnh nhân được xuất viện và tiếp tục cách ly, điều trị ngoại trú tại nhà.
BSNT Đàm Thị Thanh Tâm cho biết, thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella-Zoster gây ra, có thể gặp quanh năm, thường tăng cao vào thời điểm giao mùa. Bệnh lây qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với dịch mụn nước bị vỡ. Ở người trưởng thành, đặc biệt là người chưa từng tiêm phòng hoặc chưa mắc bệnh, thủy đậu có thể gây các biến chứng nặng như bội nhiễm da, viêm phổi, viêm não – màng não, tổn thương gan, thậm chí tử vong, nhất là ở nhóm suy giảm miễn dịch.
Không ít người trưởng thành chủ quan với thủy đậu, tự ý dùng thuốc bôi dân gian, kiêng nước, kiêng gió hoặc thậm chí dùng thuốc chứa corticoid khiến bệnh nặng hơn, kéo dài thời gian điều trị và làm tăng nguy cơ biến chứng.
Biểu hiện điển hình của thủy đậu là mụn nước rải rác toàn thân, đặc biệt ở vùng mặt, ngực và lưng, không xuất hiện lòng bàn tay và lòng bàn chân. Nhiều trường hợp mụn nước vỡ trong khoang miệng gây đau rát, bội nhiễm, khó ăn uống. Bệnh dễ nhầm lẫn với các bệnh do virus khác như tay chân miệng hoặc dị ứng da. Người bệnh cần được thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị đúng phác đồ.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bệnh nhân mắc thủy đậu được điều trị toàn diện, điều trị nguyên nhân - kiểm soát biến chứng - chăm sóc da sạch khuẩn. Phác đồ điều trị bao gồm thuốc kháng virus toàn thân, kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm, bổ sung nước và điện giải, hạ sốt, giảm ngứa, vệ sinh da đúng cách để tránh vỡ mụn nước, chế độ dinh dưỡng hợp lý nâng cao thể trạng. Sau 3-5 ngày điều trị, đa số bệnh nhân giảm sốt, không mọc thêm nốt mới, các mụn nước se lại và bong vảy trong vòng 7-10 ngày.
Bác sĩ Tâm khuyến cáo, phòng bệnh bằng vắc xin là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất. Vắc xin thủy đậu có hiệu quả bảo vệ từ 90-95%, khuyến cáo tiêm cho cả trẻ em và người lớn chưa từng mắc hoặc chưa tiêm phòng. Đặc biệt, những người làm việc trong môi trường đông người như giáo viên, nhân viên y tế, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có kế hoạch mang thai hoặc ở người suy giảm miễn dịch như sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, bệnh nhân ung thư... Người từng mắc thủy đậu cũng nên tiêm vắc xin phòng bệnh Zona để giảm nguy cơ tái phát và giảm các biến chứng.
Ngoài ra, người đã từng mắc thủy đậu vẫn có nguy cơ tái phát do virus Varicella-Zoster “ngủ yên” trong tế bào hạch thần kinh. Khi cơ thể suy giảm miễn dịch, virus này có thể tái hoạt, gây bệnh Zona thần kinh (giời leo) với các cơn đau kéo dài và biến chứng thần kinh nguy hiểm.
TB
