Từ một cục hạch “không đau” đến chẩn đoán muộn, hậu quả khôn lường
Một người đàn ông 33 tuổi bắt đầu với những biểu hiện rất dễ bị xem nhẹ: nghẹt mũi thoáng qua và một cục hạch nhỏ xuất hiện ở vùng cổ bên phải. Hạch không đau, không gây khó chịu rõ rệt nên anh không đi khám. Thay vào đó, anh tự xử lý bằng cách dùng nhang đang cháy châm trực tiếp vào vùng da có hạch với suy nghĩ “đốt cho tiêu”. Cách làm này không những không hiệu quả mà còn gây bỏng, để lại nhiều vết sẹo rỗ trên cổ.
Ba tháng sau, khối hạch không giảm mà tiếp tục to lên, lan rộng và làm biến dạng vùng cổ. Khi đến Bệnh viện Ung bướu Tp.HCM kiểm tra, kết quả cho thấy bệnh đã tiến triển nặng. Theo bác sĩ Lâm Đức Hoàng, Trưởng khoa Xạ trị Đầu cổ, nội soi phát hiện một khối u sùi ở vòm hầu, dễ chảy máu và đã phát triển đến mức bít hoàn toàn lỗ mũi trái. Hạch cổ xuất hiện ở cả hai bên, trong đó bên trái lớn hơn, dính thành một khối kích thước 6 - 7 cm.
Các chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu cho thấy mức độ xâm lấn đáng kể. Chụp CT ghi nhận khối u đã lan lên nền sọ giữa; xạ hình xương phát hiện tổn thương hủy xương tại khu vực này. Xét nghiệm định lượng Epstein Barr virus – yếu tố liên quan mật thiết đến ung thư vòm hầu tăng cao rõ rệt, củng cố chẩn đoán bệnh ở giai đoạn tiến triển.
Triệu chứng mơ hồ, diễn tiến nhanh và những sai lầm phổ biến
Theo bác sĩ Hoàng, điểm khó của ung thư vòm hầu nằm ở chỗ các triệu chứng ban đầu không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với bệnh lý tai mũi họng thông thường. Chính sự “giống nhau” này khiến nhiều người bỏ qua giai đoạn phát hiện sớm, thời điểm mà hiệu quả điều trị còn rất cao.
Một trong những dấu hiệu sớm thường gặp như:
- Ù tai, có thể xuất hiện một bên, kèm theo cảm giác nghe kém nhẹ.
- Nghẹt mũi kéo dài, đặc biệt khi chỉ xảy ra một bên, hoặc tình trạng chảy dịch mũi lẫn máu dễ bị quy về viêm mũi xoang.
- Người bệnh cũng có thể gặp đau đầu âm ỉ, đau vùng mặt, chảy máu cam tái diễn.
Nếu các tình trạng này kéo dài, không đáp ứng điều trị thông thường, cần được kiểm tra chuyên sâu thay vì tiếp tục tự điều trị.
Hạch cổ là một dấu hiệu quan trọng nhưng thường bị đánh giá sai. Hạch nghi ngờ ác tính thường có kích thước trên 1 cm, cứng, ít đau, di động kém và tăng dần theo thời gian. Đặc điểm “không đau” khiến nhiều người chủ quan, trong khi đây lại là một trong những dấu hiệu cần cảnh giác nhất.
Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh ung thư vùng đầu cổ có tốc độ phát triển nhanh, có thể lan tại chỗ, lan vùng và di căn xa chỉ trong thời gian ngắn. Nếu được phát hiện sớm, khả năng điều trị hiệu quả cao, thậm chí có thể khỏi bệnh. Ngược lại, trì hoãn thăm khám hoặc áp dụng các phương pháp không có cơ sở khoa học như đắp lá, châm cứu tùy tiện hay “đốt nhang” có thể kích thích khối u phát triển nhanh hơn, làm tăng nguy cơ xâm lấn và di căn.
Khuyến cáo được đưa ra khá rõ ràng: không can thiệp vào các khối hạch bất thường bằng phương pháp dân gian hoặc thiếu kiểm chứng. Khi xuất hiện các dấu hiệu như ù tai kéo dài, nghẹt mũi một bên, chảy máu mũi tái diễn hoặc hạch cổ to dần, cần đi khám sớm. Vấn đề không nằm ở việc triệu chứng hiếm gặp, mà ở chỗ chúng quá phổ biến nên dễ bị xem nhẹ – cho đến khi không còn cơ hội can thiệp hiệu quả.
Diệu Đan
(Theo Bệnh viện Ung bướu Tp.HCM)
