Dù đã ra mắt từ lâu, 9½ Weeks vẫn được nhắc đến như một trong những bộ phim gây tranh cãi bậc nhất trong lịch sử điện ảnh. Trong cuộc bình chọn của The Sun, bộ phim đã vượt qua hàng loạt tác phẩm tên tuổi khác để được vinh danh là “bộ phim gợi cảm nhất thế giới”, với 1/3 số khán giả lựa chọn. Nhưng đằng sau danh hiệu tưởng như mỹ miều ấy là cả một quá trình sản xuất đầy căng thẳng, để lại hậu quả tâm lý kéo dài đối với nữ diễn viên chính.
Cảnh nóng chấn động vượt giới hạn kiểm duyệt
Ngay từ khi công chiếu, 9½ Weeks đã khiến dư luận chấn động bởi những cảnh quay tình cảm có mức độ táo bạo vượt khỏi tiêu chuẩn thông thường của điện ảnh thời điểm đó. Mối quan hệ giữa Elizabeth (Kim Basinger), một phụ nữ làm việc tại phòng tranh và John (Mickey Rourke), một nhà môi giới tài chính, được thể hiện qua chuỗi tình tiết có yếu tố tâm lý phức tạp, trong đó nhiều cảnh giường chiếu mang tính kiểm soát, chi phối, và đặt nhân vật nữ vào thế bị động.
Các phân đoạn thân mật trong phim được dàn dựng một cách đầy dụng ý, thể hiện sự mất cân bằng quyền lực trong mối quan hệ. Một số cảnh còn khai thác những tình huống không thông thường, góp phần khắc họa trạng thái tâm lý rối loạn của các nhân vật. Vì mức độ nhạy cảm cao, 9½ Weeks ban đầu bị MPAA - tổ chức kiểm duyệt phim ảnh tại Mỹ gán nhãn X (tương đương với mức cấm chiếu rộng rãi). Để có thể phát hành chính thức tại rạp, đạo diễn Adrian Lyne đã phải cắt khoảng 3 đến 6 phút, tùy theo yêu cầu của từng thị trường quốc tế.
Dù bị cắt gọt, bản phim ra rạp vẫn giữ lại phần lớn các tình tiết gây tranh luận, khiến tác phẩm vừa được đánh giá là tiên phong, vừa bị chỉ trích là vượt quá giới hạn chấp nhận của nghệ thuật đương đại.
Nữ chính tổn thương, cạch mặt cả ekip
Đáng chú ý hơn cả là những gì diễn ra phía sau hậu trường. Nữ diễn viên chính Kim Basinger đã nhiều lần chia sẻ về cảm giác tổn thương và áp lực mà cô phải đối diện trong quá trình quay phim. Trong một cuộc phỏng vấn sau này, cô nói thẳng: “Sau khi quay xong bộ phim đó, tôi không muốn gặp lại bất kỳ ai từng làm việc trên phim trường.”
Theo nhiều tài liệu hậu trường, đạo diễn Adrian Lyne đã áp dụng phương pháp làm việc thiên về yếu tố tâm lý: cố tình tạo ra sự xa cách giữa hai diễn viên chính, hạn chế họ tiếp xúc ngoài đời để giữ nguyên cảm xúc căng thẳng khi lên hình. Đồng thời, nhiều cảnh quay được dàn dựng theo hướng bất ngờ, không báo trước, khiến nữ diễn viên rơi vào trạng thái bị động trong lúc ghi hình. Điều này tuy giúp giữ được tính chân thật trong diễn xuất, nhưng cũng khiến Basinger cảm thấy không thoải mái, thậm chí bị tổn thương về mặt tinh thần.
Sau khi phim hoàn tất, cô từ chối tham gia các buổi quảng bá, không liên lạc với đạo diễn hay bạn diễn, và gần như không bao giờ nhắc lại về 9½ Weeks trong các lần xuất hiện sau này. Đây được xem là minh chứng rõ ràng cho cái giá tâm lý mà một diễn viên có thể phải trả khi tham gia vào những dự án vượt xa giới hạn thông thường của nghề nghiệp.
Giá trị nghệ thuật không thể phủ nhận
Mặc dù gây tranh cãi dữ dội về mặt nội dung, 9½ Weeks vẫn được một bộ phận giới chuyên môn đánh giá cao về tính nghệ thuật. Đạo diễn Adrian Lyne đã sử dụng ánh sáng, âm nhạc jazz và nhịp phim chậm rãi để tạo ra một không gian mang tính mơ hồ, nơi ranh giới giữa ham muốn, tình yêu và kiểm soát trở nên mờ nhạt.
Với nhiều nhà phê bình, bộ phim không đơn thuần là một sản phẩm giải trí gợi cảm mà còn là phép ẩn dụ về những mối quan hệ lệch lạc, nơi sự chi phối về cảm xúc có thể khiến con người đánh mất bản thân. Nhân vật của Mickey Rourke mang hình ảnh một người đàn ông quyền lực, kiểm soát và áp đặt, còn nhân vật nữ lại dần đánh mất khả năng nói “không” trong một hành trình đầy giằng xé.
Tuy nhiên, chính vì khai thác quá sâu yếu tố tâm lý và cảnh quay nhạy cảm, 9½ Weeks cũng từng bị chỉ trích là khai thác nỗi đau của nhân vật nữ như một công cụ để tạo hiệu ứng thị giác. Điều này đã đặt ra câu hỏi về giới hạn giữa nghệ thuật và sự bóc lột trong điện ảnh.
MAI HÂN
