Siêu nhà máy nhiệt điện đó là: Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 (tại Bình Thuận, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng).
Tiên phong áp dụng một công nghệ tại Việt Nam
Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 là dự án nhiệt điện than đầu tiên tại Việt Nam áp dụng công nghệ lò hơi siêu tới hạn (supercritical) đốt than phun (ngọn lửa hình chữ W) sử dụng than antraxit Việt Nam.
Đây được xem là một trong những nhà máy tiên phong sử dụng công nghệ hiện đại nhằm phù hợp với đặc tính than antraxit trong nước loại than có hàm lượng chất bốc thấp và khó bắt cháy hơn so với nhiều loại than nhập khẩu.
Thiết kế buồng đốt với ngọn lửa hình chữ W giúp quá trình cháy diễn ra ổn định hơn, nâng cao hiệu suất đốt than, giảm lượng than chưa cháy hết và hạn chế tiêu hao nhiên liệu.
Đồng thời, công nghệ lò hơi siêu tới hạn cho phép nhà máy vận hành ở nhiệt độ và áp suất cao hơn các tổ máy truyền thống, từ đó tăng hiệu suất phát điện và giảm lượng khí thải CO₂ trên mỗi kWh điện sản xuất.
Đến nay, đã có thêm các dự án khác tại Việt Nam áp dụng công nghệ tương tự như Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4, Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu I, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I.
Việc áp dụng công nghệ này cho thấy xu hướng nâng cấp công nghệ trong ngành nhiệt điện nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và giảm tác động tới môi trường.
Theo đó, nhà máy sử dụng công nghệ lò hơi siêu tới hạn kết hợp tuabin hơi nước hiện đại, giúp nâng cao hiệu suất phát điện, giảm tiêu hao nhiên liệu và hạn chế lượng phát thải so với các nhà máy nhiệt điện than sử dụng công nghệ cũ. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực môi trường trong bối cảnh nhiệt điện than vẫn đóng vai trò lớn trong cơ cấu năng lượng của Việt Nam.
Các tài liệu công bố đến nay chưa có nhiều nhà máy nhiệt điện khác tại Việt Nam được công bố rộng rãi sử dụng đúng cấu hình "lò hơi siêu tới hạn đốt than phun ngọn lửa hình chữ W" như Vĩnh Tân 1.
Ngoài công nghệ đốt than hiệu suất cao, Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 cũng đẩy mạnh các biện pháp xử lý tro xỉ và kiểm soát bụi tại khu vực bãi chứa. Hiện tỷ lệ tro, xỉ được tiêu thụ đạt trên 75% lượng phát sinh mỗi ngày, góp phần giảm đáng kể khối lượng lưu chứa tại bãi xỉ của nhà máy. Đơn vị vận hành duy trì việc lu lèn bề mặt, phủ lưới chống phát tán bụi, vận hành hệ thống phun nước tự động và tưới thủ công để giữ ẩm bề mặt bãi chứa. Nhờ lượng tro xỉ giảm, nhiều khu vực tại bãi xỉ hiện đã được cây cỏ phủ xanh tự nhiên.
Nhà máy có vốn đầu tư nước ngoài quy mô lớn
Nhà máy có công suất khoảng 1.200 MW gồm 2 tổ máy, tổng mức đầu tư khoảng 1,75 tỷ USD, được triển khai theo hình thức BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao).
Đây cũng là dự án nhiệt điện có vốn đầu tư nước ngoài quy mô lớn, với sự tham gia của Công ty TNHH Lưới điện Phương Nam Trung Quốc, Công ty TNHH Điện lực Quốc tế Trung Quốc và Tổng công ty Điện lực Vinacomin (nay là Tổng công ty Điện lực TKV – CTCP). Nhà máy được khởi công năm 2015 và chính thức vận hành thương mại từ năm 2018.
Mỗi năm, Vĩnh Tân 1 cung cấp khoảng 7,2 tỷ kWh điện cho hệ thống điện quốc gia, góp phần giảm áp lực thiếu điện tại khu vực miền Nam. Dự án cũng tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, đóng góp đáng kể cho ngân sách tỉnh Bình Thuận (cũ) và giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia.
Trong quá trình xây dựng, nhiều vật liệu và giải pháp kỹ thuật chuyên dụng đã được sử dụng tại công trình phục vụ các hạng mục nền móng, chống thấm và kết cấu công nghiệp.
Ngọc Minh
