Thế lực mới "làm mưa làm gió" trên toàn cầu
Nếu như năm 2023, BYD mới chỉ đạt doanh số hơn 3 triệu xe được bán ra trên toàn cầu, thì bước sang năm 2024, hãng xe điện Trung Quốc tiếp tục đạt mức bán ra kỷ lục 4,27 triệu xe năng lượng mới, tăng 41%.
Trong đó có 1.764.992 xe thuần điện (BEV), tăng 12% so với 1,6 triệu xe năm 2023 và chiếm 41,5% tổng doanh số BYD năm 2024. Số xe hybrid sạc điện (PHEV) mà hãng bán ra là 2.485.378 xe, tăng 78,2% so với 1,4 triệu xe năm 2023, chiếm 58,5% tổng doanh số của hãng.
Với xuất phát điểm là một nhà sản xuất pin, bên cạnh sản xuất ô tô, BYD còn là đối tác không thể thiếu đối trong việc cung cấp pin xe điện cho các khách hàng lớn như Tesla, Nio và Toyota. Trong năm 2024, tổng dung lượng pin hãng này thiết lập đã đạt đến mức kỷ lục 194,7 GWh, tăng 29%, gồm cả pin lắp cho ô tô điện và hệ thống lưu trữ năng lượng cố định. Về mặt công nghệ, BYD đã phát triển Pin Blade và công nghệ năng lượng hybrid chế độ kép, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện diễn ra chỉ một thế kỷ một lần.
Với đà lớn mạnh của mình, BYD đang tạo ra một chuỗi cung ứng khép kín, từ sản xuất pin, động cơ đến lắp ráp, từ đó tối ưu chi phí, tạo thế cạnh tranh cho các sản phẩm của mình. Không những vậy, ở các thị trường lớn như Trung Quốc, châu Âu và Mỹ La Tinh, hãng xe Trung Quốc cũng tập trung mạnh vào hệ thống nhà máy và dịch vụ hậu mãi.
“Ông lớn” ngành xe đến từ Trung Quốc cũng đang sở hữu một dải sản phẩm đa dạng, phổ khắp các phân khúc của thị trường, từ xe con, xe buýt, xe tải đến các giải pháp năng lượng, đáp ứng nhu cầu mạnh mẽ của từng cá nhân và doanh nghiệp, tổ chức.
Không chỉ đa dạng dải sản phẩm, BYD cũng liên tục mở rộng phạm vi thị trường ra khắp các châu lục. Tính đến tháng 4 năm 2025, các loại xe năng lượng mới của BYD đã có mặt tại hơn 100 quốc gia và khu vực trên toàn thế giới. Sự thành công tại Thái Lan, Brazil hay một số thị trường châu Âu đã chứng minh khả năng cạnh tranh quốc tế của họ.
Với đà tăng trưởng như vũ bão đó, việc BYD đặt chân đến Việt Nam – một thị trường, nơi mà sức hút với xe điện đang không ngừng gia tăng, hứa hẹn sẽ là một mảnh đất màu mỡ để hãng xe điện Trung Quốc tiếp tục gặt hái thêm nhiều thành công mới. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, sự thành công của BYD tại thị trường Việt dường như vẫn chưa thực sự xứng tầm với quy mô và danh tiếng của hãng trên toàn cầu.
Khi "vùng an toàn" không còn "an toàn"
Việt Nam có dân số hơn 100 triệu dân, đang hòa vào làn sóng xe điện thế giới mạnh mẽ, nhu cầu rất tiềm năng. Ngay từ cuối 2023, đầu 2024, thông tin BYD sẽ gia nhập thị trường Việt đã bắt đầu dấy lên. Thông tin càng được củng cố khi tháng 3/2024, CEO BYD là ông Wang Chuanfu đã đến Việt Nam và cân nhắc xây dựng nhà máy tại khu Công nghiệp Phú Hà (Phú Thọ) nhưng cho tới thời điểm hiện tại, vẫn chưa có phương án triển khai cụ thể. Và phải đến tháng 7/2024, hãng mới chính thức chào sân và mở bán 3 dòng xe gồm chiếc crossover cỡ nhỏ Atto 3, sedan cỡ D Seal và hatchback cỡ B Dolphin. Sau đó không lâu, hãng cũng ra mắt thêm 2 dòng xe mới – M6 thuộc phân khúc MPV và Han thuộc phân khúc sedan. Tất cả đều là xe thuần điện và nhập khẩu trực tiếp từ nhà máy tại Thái Lan.
Bên cạnh việc chần chừ trong triển khai xây dựng nhà máy, một trong những điều khiến giới quan sát cho rằng, BYD chưa thực sự coi trọng Việt Nam là thị trường trọng điểm là việc đầu tư cho hạ tầng trạm sạc và mạng lưới dịch vụ hỗ trợ.
Chỉ sau 3 tháng ra mắt, BYD đã có gần 20 đại lý trên toàn quốc, đồng thời ký kết với các đối tác cung cấp trạm sạc điện như Starcharge, Autel, Charge+, EV One... tổng số lượng khoảng 171 trạm trên toàn quốc có thể sạc xe điện của BYD lẫn các thương hiệu khác. Tuy nhiên, nếu so với nhu cầu của thị trường, số lượng này vẫn là rất khiêm tốn. Nếu so với sự đầu tư khủng về trạm sạc và dịch vụ hậu mãi của VinFast trên khắp cả nước thì sự đầu tư của BYD gần như không đáng kể.
BYD vẫn đang trong “vùng an toàn” khiến người tiêu dùng cảm thấy hãng thiếu cam kết lâu dài. Đặc biệt là khi các thông tin về áp lực xả hàng tồn kho của BYD trên thế giới ngày càng nhiều. Tại thị trường Trung Quốc, các đại lý BYD ghi nhận lượng hàng tồn kho trung bình tới 3,21 tháng – cao gấp đôi mức trung bình của ngành (1,38 tháng) và là mức cao nhất trong số các thương hiệu ô tô tại nước này.
Trước áp lực tồn kho kể trên, BYD đã “tất tay” hạ giá hầu như toàn bộ dải sản phẩm của mình tại Trung Quốc. Mức giảm giá thập chí lên tới 34% cho một số mẫu xe, khiến cho cuộc chiến “đại hạ giá” xe điện tại Trung Quốc ngày càng trở nên căng thẳng.
Những con số kể trên cho thấy, áp lực tồn kho và nhu cầu xả hàng của BYD là rất lớn, các thị trường lân cận sẽ là địa điểm lý tưởng để giải quyết nguồn hàng tồn này.
Xe được đánh giá cao về mặt thiết kế, sức mạnh lẫn công nghệ, tuy nhiên khi vào Việt Nam, BYD cũng gặp không ít khó khăn, bao gồm tâm lý dè chừng xe Trung Quốc. Một bộ phận không nhỏ khách hàng vẫn e ngại về chất lượng, độ bền và giá trị bán lại của xe.
Chưa kể, là xe nhập khẩu, BYD sẽ không được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, phí như đối với các xe được sản xuất tại chính Việt Nam. Điều này dẫn đến giá bán của xe cao hơn đáng kể so với các thị trường khác, tạo ra áp lực cạnh tranh giá rất lớn so với các thương hiệu nội như VinFast.
Tóm lại, thiếu hành động cụ thể để thể hiện cam kết gắn bó lâu dài, thiếu sự đầu tư cho hạ tầng và dịch vụ hậu mãi mà chỉ tập trung vào công tác bán hàng, BYD đã không thực sự phát huy được sức mạnh thương hiệu của mình tại thị trường Việt như đối với nhiều thị trường trước đó. Đây cũng là bài toán mà hãng xe Trung Quốc cần phải thực sự cân nhắc. Nếu chỉ coi Việt Nam như một nơi để giải quyết hàng tồn kho, BYD sẽ không những không thực hiện được mục tiêu của mình mà còn phải đối diện với nguy cơ bị bỏ lại phía sau.
Nguyên Đỗ
