Nhiều người có thói quen uống bia lạnh vào những ngày nắng nóng với suy nghĩ giúp “giải khát”, “làm mát cơ thể”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, cảm giác dễ chịu này chỉ là tạm thời, thậm chí nếu lạm dụng còn có thể khiến cơ thể rơi vào tình trạng mất nước, mệt mỏi và gia tăng gánh nặng cho gan, thận.
Trao đổi về vấn đề này, ThS.BS Dương Thị Phượng, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở Linh Đàm), cho biết bia lạnh chỉ tạo cảm giác dễ chịu tức thì do nhiệt độ thấp của đồ uống tiếp xúc với vùng miệng và họng. Chính điều này khiến nhiều người nhầm tưởng bia có thể giúp giải khát hiệu quả.
Tuy nhiên, cảm giác mát này chỉ mang tính nhất thời. Sau đó, bia không những không giúp bù nước mà còn có thể khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Theo phân tích của bác sĩ Phượng, trong bia có chứa cồn (ethanol) chất có khả năng ức chế hormone vasopressin (còn gọi là hormone chống bài niệu). Hormone này có vai trò giúp cơ thể giữ nước. Khi bị ức chế, thận sẽ tăng đào thải nước qua đường tiểu, khiến người uống đi tiểu nhiều hơn.
Đây cũng là lý do vì sao sau khi uống bia, nhiều người có cảm giác khát trở lại, khô miệng, thậm chí mệt mỏi, đau đầu dù trước đó vừa “giải khát”.
“Cơ thể lúc này không được bù nước mà ngược lại còn mất thêm dịch”, bác sĩ Phượng lý giải.
Không chỉ làm tăng nguy cơ mất nước, việc sử dụng rượu bia thường xuyên còn làm tăng gánh nặng cho gan. Gan là cơ quan chính tham gia xử lý ethanol. Khi phải xử lý ethanol liên tục trong thời gian dài, gan dễ bị tổn thương, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, thậm chí xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan.
“Rượu bia làm tăng gánh nặng chuyển hóa tại gan. Nếu lạm dụng kéo dài, nguy cơ tổn thương gan là rất rõ ràng, từ gan nhiễm mỡ cho đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn như xơ gan và ung thư gan”, vị chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo.
Bên cạnh đó, bia và rượu cũng tác động trực tiếp đến chức năng thận. Khi cơ thể bị kích thích bài niệu liên tục, thận phải làm việc nhiều hơn để lọc và đào thải nước, lâu dài có thể ảnh hưởng đến cân bằng điện giải và chức năng thận.
Thực tế, cảm giác “mát” khi uống bia chủ yếu đến từ nhiệt độ thấp của đồ uống, không phải do bản thân bia có khả năng làm mát hay bù nước. Do đó, việc dùng bia như một cách giải nhiệt trong mùa hè là quan niệm sai lầm.
Cách giải nhiệt hiệu quả
Để giải khát và làm mát cơ thể hiệu quả, bác sĩ Phượng khuyến cáo người dân nên ưu tiên sử dụng nước lọc. Trong trường hợp ra nhiều mồ hôi, lao động ngoài trời hoặc vận động cường độ cao, có thể sử dụng dung dịch bù nước, điện giải phù hợp như nước điện giải hoặc các loại nước trái cây tự nhiên, nhưng nên hạn chế thêm đường. Đây mới là những lựa chọn giúp bù nước thực sự, hỗ trợ cơ thể duy trì hoạt động ổn định trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
“Việc sử dụng bia rượu nên ở mức độ hợp lý. Không nên xem đây là đồ uống giải khát trong mùa hè, bởi càng uống nhiều càng khiến cơ thể mất nước và tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe”, bác sĩ Phượng khuyến nghị.
Nắng nóng khiến nhu cầu nước của cơ thể tăng lên, nhưng không phải đồ uống nào tạo cảm giác mát cũng giúp bù nước. Bia lạnh có thể mang lại cảm giác sảng khoái tức thời, nhưng không phải là lựa chọn phù hợp để giải khát. Trong mùa hè, lựa chọn an toàn và hợp lý nhất vẫn là uống đủ nước, ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia và chú ý các dấu hiệu mất nước của cơ thể.
Ngọc Minh
